Page 84 - Дойдум Уус-алдан Хорото

1923 с. тымныйыыттан олохсуйбут ыарыыта бэргээн суорҕан тэллэх киһитэ буолан хаалар.
Инньэ гынан үөрэхтэн босхолонон төрөөбүт Сахатын сиригэр төннөр. Ол эрээри сака олох дүр-
бүөннээх тутуута кинини манна күүтэн турбут. Кэлэрин кытта партия Саха уобаластааҕы коми-
тетынинструкторынан, онтон 1923 с. ахсынньы ыйгаЫРКССахасиринээҕи обкомун секретарынан
эмиэ талыллан үлэлиир. Ити сыл партия Саха уобаластааҕы комитетын чилиэнинэн талыллар.
Семен Саха сирин комсомолун саамай эппиэттээх поһугар туох баар кыаҕынан үлэлии сылдьан,
доруобуйата лаппа мөлтүүр. Онон бэйэтин көрдөһүүтүнэн 1925 с. «Холбос» уобаластааҕы Союһун
инструкторынан үлэлиир. Онтон партийнай үлэҕэ хат ыҥырыллар. 1926 с. партия обкомун соруда-
ҕынан олунньу 24 күнүттэн ыам ыйын 15 күнүгэр диэри Таатта оройуоннааҕы партийнай ячейка
секретарынан от ыйын 7 күнүттэн атырдьах ыйын 25 күнүгэр диэри Арҕаа Хаҥалас ячейкатын
секретарынан үлэлээбитэ. 1926 с. Бороҕон улууһугар үлэлииргэ көрдөсггүтүн партия уобаластааҕы
комитета сөбүлэһэр.
Тохсунньу 23 күнүгэр 1927 с. партия Якутскай окружкомун чилиэнинэн, олунньу 18 күнүгэр
партия Саха уобаластааҕы комитетын чилиэнигэр кандидатынан, Советтар Бүтүн Саха сиринээҕи
съезтэрин делегатынан талыллар. Ити барыта сүһүөҕэр уйуттан сылдьарын тухары үлэлээбит
үлэлэрэ.
Семен Евтропеевич Находкин 1928 с. кулун тутар 2 күнүгэр баара- суоҕа 28 саастааҕар ыалдьан
өлбүтэ. Кини көмүс уҥуоһа бэйэтин төрөөбүт Мүрүтүн ытык сиригэр «Томторго» көмүллэ сытар.
Онон биһиги биригээдэбит территориятыттан аан бастаан комсомолга киирэн онтон үүнэн тах-
сыбыт бастакы комсомолецтарынан 20-с сыллаахха буолаллар: Находкин Семен Евтропеевич,
Находкин Илья Михайлович, Находкин Спиридон Иннокентьевич, Находкин Иван Евтропеевич,
Бурцева Мария Е аврильевна, Мигалкин Василий Николаевич, Бурцев Петр Васильевич, Андросова
Евдокия Павловна, Бурцев Иван Афанасьевич.
Кинилэр оччотооҕу кэмҥэ Бороҕон улууһугар нэһилиэнньэ ортотугар биллэр-көстөр үлэни ыытан
барбытгар. Кулааҕы кылаас быһыытынан эһиигэ, сир реформатын ыытыыга, нэһилиэнньэ ортотугар
советскай былаас аграрнай политикатын нэһилиэнньэҕэ өйдөтүү, үөрэҕэ суоҕу үөрэхтээһин о.д.а.
Бастакы комсомолларга советскай былааһы олохтооһуҥҥа олус тыҥааһыннаах быһыы-майгы
үөскээбитэ. Ол курдук, кылаассабай өстөһүү, бандитизм өрө туруута. Итинник кытаанах бала-
һыанньаҕа комсомоллар саа тутан үрүн баанданы утары сэриигэ туруммуттара, Бороҕон улууһа
бандьыыттар илиилэригэр киирбитинэн бастакы тэриллибит Комсомольскай ячейка ыһыллыбыта.
1921-22 сс. үрүн баанданы эһии, Пепеляев генерал армиятын үнтүрүтүү кэнниттэн 1923 с. Боро-
ҕоҥҥо советскай былаас хаттаан олохтонор. Онон тохсунньу ый 16 күнүгэр 1924 с. Бороҕонҥо
комсомольскай тэрилтэ эмиэ саналыы тэриллибитэ. Ити саҥа тэриллибит ячейкаҕа биһигиттэн
Иван Евтропеевич, Илья Михайлович Находкиннар чилиэннэринэн быыбардаммыттар.
1929 с. ыытыллыбыт сир түнэтигэр уонна кулааҕы кылаас быһыытынан эһиигэ партия уонна
советскай правительства олоххо киллэриигэ активнай кыттыыны биһигиттэн Бурцев Данил Еав-
рильевич, Бурцев Иван Афанасьевич, Ноговицын Илья Николаевич, Ноговицын Роман Николаевич,
Петров Николай Аммосович буолан кыттыбыттара. Кинилэр Хоро нэһилиэгин бурдугун сирин
мээрэйдээһинҥэ үлэни ыыппыттар.
Кулааҕы кылаас быһыытынан эһии 1928 с. ахсынньыга диэри атыннык эттэххэ советтар быы-
бардара ыытыллыахтарыгар диэри, тыа сиригэр атыы эргиэн баай дьоннор илиилэригэр баара.
Кинилэр байа-тайа олороллорун курдук усулуобуйа баар курдуга. 1924-26 сс. ыытыллыбыт быы-
бардарга үөрэхтээх дьоннор аатыраннар советтар састааптарыгар баай дьоннор бэрэстэбиитэллэрэ
киирэллэрэ. Кооператив суруксута суох эмиэ табыллыбат, оттон суруксутгар сүнньүнэн баай дьон-
нор. Онон кооперативы баай дьоннор баһылыыр курдуктара. Итинник быһыыга-майгыга кылаас
охсуһуута күүһүрэн испитэ. Дьаданы дьон өттө советтары баһылыылларыгар партийнай дирек-
тивалар кэлэллэр. Ол да үрдүнэн, 1928 с. диэри сорох нэһилиэктэргэ советскай аппараатган байдары
уонна баайдыы санаалаахтары ыраастааһын кыайан ситиһиллибэтэх. 1928 с. ахсынньыга олохтоох
советтар быыбардара ыытыллыбыта. Ити иннинэ кулаактары куоластарын быһыыга аналлаах
мунньахтар ыытыллыбыттара. Бу мунньахтар наһаа кырыктаахтык уонна уһуннук ыытыллаллара.
«Кими кулаак оноробут?» - диэн боппуруоска норуот дьадаҥы өттө урут хаһан да бииргэ түмсү-
бэтэҕин түмсүбүтэ. Кыра кыаммат дьон кулаактары куоластарын быстахтарына эрэ сир түнэтигэ
сөптөөхтүк барарын норуот өйдөөбүтэ. «Кулааҕы кылаас быһыытынан эһиэҕиҥ», - диэн лозунг
аан бастаан туттуллубута. Кулаактааһыҥна ким төһө элбэх сири бас билэн уонна сүөһүнү ииттэн
олороро, кылаабынайа, урукку өттүгэр дьадаҥылары көлөһүннээбитэ, хамначчыты туппута бол-
ҕомтоҕо ылыллара.