Page 73 - Бастыннартан бастакы

Үлэ дьорүойа 1 к БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛЬЕВИЧ - ТАИЫЛА

күп-күөх буолара. Онно, билигин улахан артыыстар концертарын курдук, киһи бөдө мустара.
Хайдах эрэ наһаа үчүгэй, бырааһынньык курдуга. Онтон дьэ, «Динамо» эрийэн, саната суох киинэ
көрдөрөллөрө, эчи үчүгэйин. Ол курдук, адабыт үлэ үөһүгэр сылдьарыттан ийэ киһи быһыытынан
дьиэ кыһалдатыгар киэптэтэн copogop ийэм: «Дьиэдэ туох да көмөтө суох», - диэн саҥаран бардады-
на, тээтэ тахсан барбыта эрэ баар буолара. Ийэбит кыыһырбытын аһаран баран кэллэдинэ, хаһан
да уура сылдьан саҥарсалларын букатын өйдөөбөппүн. Ол иһин олус эйэ-дэмнээхтик уһун сылларга
өйөһөн-өйдөһөн олорбуттара. Тээтэ сытыары-сымнадас майгылаах, кыыһыран ыһыытыы-хаһыытыы
сылдьыбат киһи этэ. Саамай сөбүлүүрэ — булт. Сэрии кэнниттэн Чараҥҥа ахсааннаах дьиэ баара.
Оҕо сылдьан элбэх куһу, куобады икки илиибэр сыһан-соһон ыалларга түҥэтиһэр этим. Ампаар,
хотон толору куобах ыйанан турар буолара. Адабыт ону харыһыйбат, биэрэн-бэрсэн иһиҥ диирэ.
Ону батан содотох уола Д.Д. Бурцев эмиэ байанайдаах булчут, бэргэн сааһыт этэ.
Тээтэ бочуоттаах сынньалантга да олорон общественнай үлэдэ активнайдык кыттара. Ыччаттарга
бастыҥ додор, үтүө сүбэһит, оскуолаларга элбэхтик ыҥыраллара, мунньахтары көтүппэтэ. Кини 80
сааһыгар да сылдьан, велосипедынан сылдьан ходуһалыыра, ынахтарын бостууктуура, сиэннэрин
бүөбэйдэһэрэ.
Кылгастык ийэм туһунан ахтан аастахха: Анна
Михайловна Андросова, Хоро нэһилиэгин үрэх Бада-
радар төрөөбүт. Ыал буолан баран, Чараҥ бөһүөлэгэр
олохсуйан, 7 одону төрөппүтүттэн билигин 4-дүө
баарбыт. Ийэбит өрүү үлэ үөһүгэр сылдьара. Эбэлэ-
ри, эдьиийдэри кытта дьиэ ис-тас үлэтигэр көмө буо-
лааччы улахан одо мин этим. Атыттартан 11 сыл ада
буоларбынан, икки балтыларбын, бырааппын көрүү-
харайыы эмиэ миэхэ тиксэрэ. Ийэбит сааскы ыһыыга
тутаах асчыт, күһүн бааһына паардааһыҥҥа тракторга
бирисиэпсик, сайын Чараҥ оскуолатын пионерскай
лаадырыгар солбуллубат кылаабынай повар этэ.
Ийэм Хородо кымысчытынан биллэрэ. Хас ыһыах Анна Михайловна бииргэ төрөөбут балта
Анналыын
ахсын биэ тутан кымыстыыр үгэс хойукка диэри баара.
Мин 1945 сыл Кыайыы ыһыадар тодустаах кыыс сылдьыбыппын үчүгэйдик өйдүүбүн. Биһиги ийэбит
ыһыахха анаан, Бурцева Клара Гаврильевна ийэтинээн Евдокиялыын иккиэн кымыстаабыттара.
Чараҥҥа ааттыын «Кымыс көлүйэ» үрдүгэр холкуос уонча биэтин тутан ыабыттара. Биһиги, Чараҥ
одолоро, онно сылдьан көрөр этибит. Ийэм аах кымыстарын адам убайа Хабырыыс одонньор дьиэ-
тин ампаарыгар көөнньөрө-көөнньөрө сири иһиттэргэ куталлара. Мин ийэбэр көмөлөһөн, кымыс
хамсатар диэн уһун уктаах, анал оҥоһуулаах тэрилинэн кымыһы хамсатарым.
Сааскы ыһыы садана итии аһылык диэн тэриллэрэ. Эппитим курдук ону тэрийээччи, оҥорооч-
чу - ийэм. Бурцев Ыстапаан Уус дьиэтигэр көмүлүөк оһоду толору оттон баран күөстүүллэрэ, ас-
тыыллара. Ыстапаан Уус, үөлүллүбүт лэппиэскэни буһарарга анаан, чараас ылтаһыны эрэһиэҥкэ
курдук сирэйдээн, холумтаҥҥа олорор тимир атахтаан оҥорбут тэриллэригэр ууран, уокка сырайан
буһараллара. Мин онно лэппиэскэ ойуулаһарым. Оннук күҥҥэ иккитэ астыыллара. Сарсыарда үлэдэ
тахсалларыгар уонна үлэ кэнниттэн кэлэн тото-хана миин иһэн, сып-сылаас лэппиэскэ сииллэрин
өйдүүбүн. Күнүс бааһынада аһаталлара эбитэ буолуо. Ийэм аах онно барбат этилэр. Ол курдук эдэр
сааһыттан илиитин үлэттэн араарбатада.
Үлэни таҥара оҥостубут Үлэ Дьоруойа адабыт албан аатын одолоро, элбэх сиэннэрэ уһун сыл­
ларга ааттата, удьуорун ууһата туруохпут. Билигин Бородоҥҥо улуус дьоруойдарын аллеятыгар
адабыт бүүһэ үйэттэн-үйэдэ ааттана турарынан киэн туттабыт, махтанабыт.
Лидия ПЕСТРЯКОВА, Д.Г. Бурцев улахан кыыһа.
«Муру саһарҕата». - 2011. - Балаҕан ыйын 14 к.

72