Page 8 - Дүпсүн алаастарыттан сэриигэ

Халлаан сырдыан иннинэ 5 таанка^а 30 киЬи уллэстэн олорду-
бут. Дьэ уонна иннибит хоту харса суох ыстаннарыы буолла. 6с-
теех, омуттэн хаалан, дуоннаах утарсыыны оьгорбото. Халлаан сыр-
дыыта шоссе^а ойутан та^ыстыбыт. Дьэ манна немец массыыната
бе!)© айаннаан иЬэр эбит. БиЬиги олору airap кырьгытыттан унту со-
лоон ааЬан истибит. Сотору со^ус киэн5 толоонтго киирдибит. Ол
уьгуор араас дьуЬуннээх балаакка тардыллыбыт. Тохтоло суох ытыа-
лыы-ытыалыы, танкаларынан еро суурдэн киирдибит.
Тиийбиппит немец безе адаарьпгнаЬа сылдьар эбит. Уолуйан
Хаалан наар куотар эрэ айдааныгар сылдьаллар. Мин кердехпунэ,
синньигэс ба^айы opyhy — ол били Наревы — туоруур муоста^а
дьулуЬаллар. БиЬиги немецтэрбитин кытта а§ыс буолан былааЬан
хааллыбыт. БиЬиги муостаны ылар санаалаахпыт. Кинилэр унуор
туоруур дьуккуердээхтэр. Ол мучумааьгтга биЬиги му остана урут
тиийдибит. Дьэ уонна эргиллэ биэрэн, ойдоруттэн тахсыбыт немец-
тэргэ утары уот астыбыт. КиЬи кэмэ суох суулларын мин онно кер-
бутум. 30-ча мунуутэ устата кыдыйсыы кэнниттэн естеех 5 бомбар-
дировщига биЬигини туЬаайбытынан кэлбэттэр дуо? НэЬиилэ туора
куотан тыыннаах ортубут. Субу а^ай баар муостабытыттан туох да
хаалбата. Ити кэмьгэ биЬиги ротабыт ситэн кэлэн унуор туораабыта.
Онно этэ кыргыЬыы киэнин кытаана^а. Гранатынан сабыта бырах-
сыы, автоматынан тирэЬэн туран ытыЬыы.
БиЬиги, 27 киЬи Хаалан баран, икки ардыбыт 70-нуу метргэ
тиийэ аппыта. Остоех оборонатын утары турбутунан киирбиппит.
Таспар ким да суо^а, иннибэр биэс уонтан тахса киЬи (остоех) кос­
тере. Ону туЬаайа-туЬаайа бокуойа суох автоматынан тибиирдибитим.
ТеЬе киЬи елорун аа^ыахтаа^ар, керер да бокуой суо^а.
Миэхэ комете икки уолу ыыппыттара. Дьэ онно арыый киЬити-
йэн кербутум естеохтербутуттэн а^ыйахтара ордубут этэ. Комодо
кэлбит уолаттарым 1927 сыллаах эдэркээн о^олор этилэр. Мин
уолаттарбар этэбин: «Эмискэ саба туЬуехтэрэ. Хараххытын кинилэр-
тэн араарыматг». Инньэ диэн этэн бутээппин кытта уонча хаамыы-
лаах сиртэн граната кыырайан иЬэрэ коЬуннэ. Ону, хабан ылан, тет-
тору бэйэлэригэр бырахтым. Икки тогул оннук хатыланна. УсуЬун,
ыстыыктаах киЬи ере суурэн кэллэ. Ону мин уолаттар бинтиэпкэлэ-
рин эЬэ охоон ылан утары ыстыыгынан керустум. Оннук чугастан
сэриилэспиппит. Ити барыта на^араада илииЬигэр туох баарынан
сурулла сылдьар. Остеех киЬи эрэ буоллар тердус тогул ун кэлбэтэ-
бэ. БиЬиги yhye буолан биир граната^а араанньа буолан хаалбып-
пыт. Хата, харанаран, ону естеех кыайан кербекке хаалбыта. Уоту
харса суох aha сыппыппыт. Лаппа хараггарбытын кэнниттэн чааспы-
тыгар теннен тахсан, медсанбакка курдары ааспыппыт».^—-----
УеЬэ ахтыллыбыт докумуоннартан, ветеран бэйэтин 1986 сыл-
лаа^ы ахтыытыттан кердеххе, геройдуу киирсии буола сылдьыбыта
мэлдьэ^э суох баар суол. Таанкалар урдулэринэн олорон барбыт 30
киЬиттэн уонна кэлин ситэн Нарев epyhy туораабыт бутун рота дьон-
тон бутэЬик атаака^а баара-суо^а 27 киЬи хаалар. БиЬиги киЬибит
эр бэрдэ, дьитгнээх буойун буоларын саамай былдьайыктаах тугэтг-
1гэ дьэ онно кердербут. Утары ытыалыы сытар биэс уонча фашистан
уксун кини елерер. Бастакы бааЬырыытыгар кыргыспытын тохтоп-
пот. Иккийин бааЬыран да баран кьфгыЬыы хонуутуттан тахсыбат:
дьонугар дискэ иитэн кемелеЬер, санааларын кете^ер.
Ити хорсун-хоодуот быЬыыны полк командира сылааЬына, yhyc
кунугэр, на^араада илииЬигэр киллэртэрэн, кырдьыктаа^ын бигэр-

37