Page 39 - Они защищали Москву

тэрилтэ секретарынан анаан ыыталлар. Бу би- соавтор, редактор; "Бутун Сибиир историятын"
риэмэдэ Дупсуннэ 4 эрэ кийилээх партийнай 5 томнаах кинигэтин суруйсан, редакцияласпы-
ячейка баар эбит. Онно кемелейон 40 чилиэн- та, "Саха сирэ XIX, ХХ-с уйэлэргэ", "Саха сирэ
нээх Дупсун улууйун комсомольскай тэрилтэ- 1917-1941 сылларга социальнай-экономическай
тин салайбыт. Сурун улэлэринэн уерэдэ суоду сайдыыта" диэн монографияны суруйан
уорэхтээйин, колхозтары тэрийии, от, бурдук тумуктээбитэ. Бу кэнники улэтинэн 1973 с. ис­
улэтигэр кемелейуу, сир реформатын, культур­ торическай наука доктора буолбута уонна Госу-
ней революцияны ыытыы эбит. Захар Василье­ дарственнай бириэмийэ лауреатын урдук аатын
вич 1929-1930 сс. Дьокуускайга теннен II сту- инэрбиттэрэ.
пеннаах оскуоланы, салгыы педагогическай тех­ Захар Васильевич киэьг, дирин' билиилээх
никуму бутэрэр, манна кини комсомольскай историк, историческай наука доктора этэ. Ки­
тэрилтэ секретарынан улэлиир. Уерэдин бутэ- нини Советскай Союз улахан научнай кииннэ­
рээтин кытга 1931 с. Саха АССР Кмин Ситэри- рин учуонайдара улаханнык сыаналыыллара,
илээх Комитетыгар улэдэ ылыллар, 1932-1934 билинэллэрэ. Кини угус научнай улэтин тэнэ
сс. тэрийэр отдел сэбиэдиссэйин солбуйааччы - научнай-тэрийэр, обгцественнай улэни ыытара.
нан улэлии олорон, 1934 сыллаахха комсо­ Наукалар Академияларын Президиумун коор-
мольскай улэдэ быыбарданар. Комсомол обко- динационнай советын секретарынан, Тыл, ис­
мун солбуйааччы секретарынан, бюро чилиэни- тория, философия наукаларын национальнай
нэн улэлиир. 1935-1940 сылларга Москва куо- сыйыаннайыыга Сибиирдээди зональнай груп-
ракка Ломоносов аатынан университет история, паларын комиссиятын председателинэн, элбэх
философия уонна литература факульгетын научнай сборниктар редколлегияларын чилиэ-
кыйыл дипломунан бутэрэр, ол ийин аспиран- нинэн, партийнай бюро солбуйааччы секрета­
турада хааллараллар. Аспирантурада биир сыл рынан, маны тайынан научнай-производствен-
уерэммитин кэннэ Ада дойду Улуу сэриитэ най комиссияны салайбыта.
садаланар. Захар Васильевич кердейен сэриигэ Захар Васильевич Ада дойду сэриитигэр хор-
барар. Москва кемускэлигэр хорсуннук сэрии­ сунун ийин Кыйыл Сулус орденынан, "Москва
лэспитэ. Иккитэ ыараханнык баайыран, Моск- кемускэлин ийин", "Энкилэ суох сулууспатын
вада, Вязьмада, Актюбинскайга эмтэммитэ. Ол ийин" "Советскай Армия 30 сылынан" уо.д.а.
кэнниттэн офицердары бэлэмниир Киевтээди мэтээллэринэн, грамоталарынан надараадалам­
Кыйыл Знамялаах байыаннай-пехотнай учили- мыта. 1974 с. ахсынньы 24 кунугэр эмискэ
щеда преподавателинэн анаан ыыппыттара. Бу ыалдьан елбутэ.
кэмнэ байыаннай академияда тэннэйэр сэрии Захар Васильевич чадылхай олодо уйэттэн
уерэдин - "Выстрел" диэн ааттаах стрелковай- уйэлэр тухары суолдьут сулус буолан келуенэ
тактическай курсу уерэнэн бутэрбитэ уонна ыччаттарга бэриллэ туруо диэн эрэнэбит.
"1919-1923 сылларга нууччалар уонна туроктар
сыйыаннайыылара" диэн темада диссертацияны Анастасия УШНИЦКАЯ,
кемускээн историческай наука кандидатын педагогическай улэ, тыыл ветерана
Уус-Алдан yjyyha ("Ветеран’' хаИыаттан)
аатын ылбыта. Онтон 8 сыл армияда сулууспа­
лаабыта. 1948 с. партия ОК ынырыытынан
тереебут Сахатын сиригэр кэлэн, бастаан
ССРС Наукаларын академиятын научнай сот- ЗАЩИТНИК
руднигынан, 1949 с. Тыл, литература, история ГОРОДА МОСКВЫ
институтун Саха сиринээди филиалыгар дирек-
торынан улэлээбитэ. Улэлиир кэмигэр инсти­
тут коллектива улааппыта, элбэх научнай кадр- амять - это ве­
дар иитиллибиттэрэ. Сибиир, Москва, Ленин­ П личайший дар
град улахан научнай кииннэрин кытта сибээс природы. Она способна,
олохтоммута. 1963 с. ССРС НА СО ийинэн тэ- как фонарь в ночи, выс­
риллибит институт директора, академик, Соци- ветить то, что забыто,
алистическай Улэ Геройа Алексей Павлович способна все заново
Окладников туруорсуутунан Захар Васильевич восстановить, расста­
институт солбуйааччы директорынан уонна вить по своим местам,
"Сибиир историята" диэн 5 томнаах моногра­ отшлифовать подроб­
фия кылаабынай редакторынан ананан Новоси- ности или исчезнуть
бирскай куоракка Академгородокка улэлии, навсегда.
олоро барбыта. После ознакомления
Захар Васильевич бэчээккэ тахсыбатах улэ- мною ректора ЯГУ, до­
лэрин тас ертунэн 70-ча улахан научнай улэлэр цента Иннокентия Гавриловича Попова с сек­
автордара. Ол истэригэр "Саха сирин история- ретным совместным приказом министра Обо­
тын" 3 томнаах кинигэтин П-Ш-с томнарыгар роны СССР и министра высшего среднего спе­

3- 35