Page 70 - Они защищали Сталинград
P. 70
Излечившись, в июле 1943 года Д.С. Павлов по- Награжден орденами Красной Звезды, Отечест-
падает в 80-ю гвардейскую стрелковую дивизию 4-й венной войны I степени, многими медалями, в том
гвардейской Армии и участвует в Курско-Орлов- числе “За отвагу” и двумя медалями МНР.
ской битве. В послевоенные годы Д.С. Павлов работал в ап-
В январе был направлен на курсы младших лей- парате Вилюйского РИК.
В 1954 году офицер окончил исторический фа-
тенантов 2-го Украинского фронта. В августе офи-
культет Якутского педагогического института, ра-
цер возвращается в свою дивизию командиром
ботал учителем в школах республики. Его учитель-
стрелкового взвода 217-го полка. 22 декабря 1944
ский стаж составляет 47 лет.
год лейтенант Д.С. Павлов был тяжело ранен ос-
колком, в левое предплечье. Из книги “Офицеры-якутяне”, 1995 г.
--------------<0---------------
СИЭРЭЙ СИНИЭЛЛЭЭХ СЭРИИҺИТ СЕНЬКИН
Сталинградтан Берлиҥҥэ тиийбит кэ “Бүөтүр, дорообо!” диир саҥаны
саллаат, Петр Егорович Сенькин, истэн эргиллэ биэрбитэ, биир дойду-
Ытык Күөл ытыктанар олохтооҕо, Та- лааҕа Уолба нэһилиэгин киһитэ Петр
атта улууһун Бочуоттаах гражданина. Иннокентьевич Товаров кэлэн турар
Кини олоҕуттан сорох кэрчиктэри эбит. Илиини ыгыта тутуһуу, куус-
кэпсиибит. туһуу, сонуну атастаһыы буолар.
Петр Егорович Сенькин 1917 сыл- — Хайа, бу эн хантан көһүннүҥ?
лаахха Таатта улууһугар 1 Дьохсоҕон — Даурияттан арҕаа баран
нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Чөркөөх сэттэ иһэбин, — диэн хардарар Петр Това-
кылаастаах оскуолатын бүтэрбитэ. Оч- ров.
чотооҕу үүнэр көлүөнэ социализм Зенитнэй-артиллерийскай 27-с
акылаатын түһэрсэр, культурнай рево- туспа дивизион атырдьах ыйын
люцияны оҥорсор, колхозтары тэрий- бүтүүтэ заводтартан сабыс-саҥа
сэр үлэҕэ актыыбынайдык кыттара. аҕалыллыбыт бойобуой техникатын
Петр да оччотооҕу бэйэтин саастыыла- тиэнэн, поеһынан Сталинград диэки
ахтарыттан хаалсыбатаҕа. Комсомолга киирбитэ, барбыта. Артиллеристарга карабин, граната, проти-
коммунистическай идеяҕа бас бэриммитэ, культур- вогаз, каска, кылгас уктаах кыра күрдьэхтэри биэр-
най революция актыбыыһа буолбута. 1939 сыллаах- тэлээбиттэрэ. Бу үөрэнэр сэп буолбакка, сэрии-
ха саас, Петр Сенькин Серов аатынан колхоз быра- лэһэр, дьону өлөрөр сэптэр этилэр. Кинилэр Дон-
былыанньатын председателинэн быыбардаммыта. скай фроҥҥа тиийэн, Дон өрүс чугаһыгар Клетскай
1941 сыл бэс ыйын бүтэһик күннэригэр колхоз- диэн дэриэбинэ туһаайыытынан оборонаҕа сып-
ка партия райкомун инструктора тахсыбыта. Сэрии пыттара. Дон хаҥас биэрэгэ намыһах, сэппэрээги-
буолбут, Гитлер эйэ дуогабарын кэһэн, сэриинэн нэн бүрүллүбүт истиэп. Окуопа, траншея хастыбыт-
түспүт диэн хобдох сурах бөһүөлэги тилийэ тара, пушкаларын отунан-маһынан хаххалатан кэ-
көппүтэ. Ол күн колхозтаахтары мунньан миитин биспиттэрэ. Плащ палаткалары тардынан, окуопа
буолбута. Колхозтаахтар биир санаанан Ийэ дойду- иһигэр буор наара оҥостон утуйаллара.
ну көмүскүүргэ хаһан баҕарар бэлэмнэрин биллэр- Өстөөх Сталинградтааҕы бөлөҕүн үлтүрүтэргэ
биттэрэ. Оччотооҕуга коммунистическай пропаган- үс фронт баар буолбута: генерал Н.Ф. Ватутин ко-
да оннук күүстээх этэ. Хонуутааҕы отууларга, фер- мандующайдаах — Соҕуруулуу-арҕааҥы, генерал
маларга кэпсэтии эрэ сэрии туһунан буолбута. А.И. Еременко командующайдаах — Сталинград-
Оройуонтан тахсар боломуочунайдар сэрии хаа- скай, генерал К.К. Рокоссовскай командующайдаах
мыытын туһунан кэпсииллэрэ. Байыаннай —Донской. Биһиги киһибит Донской фронт зенит-
эбээһинэс, учуот олохтонон, колхозтаахтар социа- нэй-артиллерийскай 27-с туспа дивизионугар баа-
листическай Ийэ дойдуларын көмүскүү барыахта- ра.
ахтара биллэрэ. “Ити кэмҥэ батареяҕа политическай-иитэр үлэ
Ити курдук 1941 сыл атырдьах ыйын 10 күнүгэр күүскэ барара, — диэн кэпсиир Петр Сенькин. —
Петр Сенькин сэриигэ аттаммыта. Ити бастакы Албан ааттаах снайпер Василий Зайцев “Биһиги
ыҥырыыга Таатта оройуонуттан 140-ча киһи бар- мантан антах чугуйуохпут суоҔа. Волга кэтэҕэр
быта. биһиэхэ сир суох” диэн бэргэн этиитэ девиз буолбу-
Таҥастарын-саптарын, сэптэрин-сэбиргэллэ- та. Ити ахсын байыаннай андаҕарбыт чиҥ-чаҥ тыл-
рин старшинаҕа туттаран, мөһөөччүктэригэр сухой ларын санаан кэлэрбит. Улахан кимэн киириигэ бэ-
паектаах тимир суол станциятыгар кэлбиттэрэ. По- лэмнэнии барар быһыылааҕа”.
езд хоҥнуор диэри өссө хас да мүнүүтэ баара. Эмис-
- 66-
