Page 167 - Трагедия на озере Ильмень

биигэ киирэн астара-танастара тупсуодунаадар дексе буорайан
барбыттара. 1943 сыллаахха олунньу ый И кунунээди туругунан
биригээдэдэ 2945 буойун баара. Иран, эстэн кунун аайы кэ-
риэтэ саппаас чаастарга (19-с саппаас хайыйар полката), госпи-
талларга (Бирюлево госпитала) барыталыыллара.
Кэрийэн-кэрийэн Ильмень куел ненуе биэрэгэр турар
Железнай Маякка киэйэлик кэлбиттэрэ. Ыран хаалбыт дьон
сынньанарбыт, манна хонорбут буолуо дии санаабыттара та-
быллыбатада. Кыратык сынньата туйээт, салгыы аны муус усту-
нан барбыттара. Киэйэ хойут, олунньу 22 кунугэр тохтотон
сынньаппыттара. Киэйээнтги айылыктарын биэрбиттэрэ. Ман­
на, дьэ, нарком паега диэн астарын — 50-нуу грамм испиири
кийи аайы тунэппиттэрэ. Арыгынан айылыктана уерэммэтэх
уонна ыран хаалбыт сахалар ол «кунду» астарыттан аккаастам-
мыттара. Хата ону саайыра барбыт нуучча саллааттара ылан
ийэллэрэ. Кинилэр кэпсээннэрэ: «Бука, бутэйик айылыкпыт
буолуо. Айаан ийин’, ийэн ийин\ Дьон буолар буоллахпытына
сарсын естеехтеру уурэн утуе аска-уелгэ тиксиэхпит. Оттон та-
быллыбатахпытына, Улуу Ильмень куел балыгын айылыга буо-
луохпут», — диэн буолара эбитэ уйу.
Иккиттэн биирэ буолуохтаадын чуолкайдык билгэлээн би-
лэр этилэр сэриини, эрэйи-муну, муччургэннээх куннэри
керсумэхтээбит саайырбыт нуучча омук саллааттара.
Ор-отер буолбатада, «Айаан бутун . Похокка бэлэмнэнин!» —
диэн хамаанда кэлбитэ. Сотору стройдаабыттара. Строй инни-
гэр туох сыаллаах-соруктаах иннилэрин диэки барыахтаахтарын
быйаарбыттара. «Хаалыман! Хайыйаргытын устуман!» — диэн
бирикээстээбиттэрэ.
Айантга турбуттара. Хайыйардарын кэппиттэрэ. Ол эрээри
бирикээс баарын да урдунэн хайыйардарын устуталыырга тиий-
биттэрэ. Куел мууйун устун хаамсаллар. Сорох сирдэринэн ха-
льпг хомурах хаар кэлэр. Хайыйарынан кыайан туораабаккын.
Арыт тыал, буурда куел хаарын ньылбы охсубут килэн’ муус
сирдэрэ тубэйэллэр. Этэ, онно хайыйар таба тирэниэ дуо?
Ол курдук айаннаан халлаан сырдыытын иннинэ тиийиэх-
тээх сирдэригэр, ненуе биэрэккэ баар дэриэбинэлэргэ кыайан
тиийбэккэ хаалаллар. Халлаан сырдыыта дэриэбинэлэртэн —
немецтэр обороналанан сытар сирдэриттэн быдан тэйиччи —
куел ортотугар унуехтэйэн ийэр буол алл ар.
Железнай Маяктан 3 кес сири биир туун сатыы айан-
наабыттар.
Халлаан сырдыан иннинэ биригээдэни тохтотон сынньап­
пыттара. Сынньабыл кэнниттэн бойобуой бэрээдэги ылыныы

п» 163