Page 162 - Трагедия на озере Ильмень

Трагедия на озере Ильмень_____________________________

Сэмэн диэн аатынан биллэрэ. Ол аата найаа кердеех, оонньуу-
лаах тыллаадыттан теруеттээдэ. Кыйынын Охотскай перевозка,
Аалаах Ууннэ тайадас тайыытыгар сылдьара, толору эттээх-си-
иннээх, беден-садан хара бараан кийи этэ. Мэлдьи уерэр-кетер
бэртээхэй майгыннаада, «балыын'калайар», кердееду санарар
идэлээдэ. Оччолорго 6—7 саастаах мин инибин В.Е. Кузьмины
кытта дуобаттыыра, «кийи тахсар кийитэ» диэн хайгыыра. Бил-
бэт дьонун кытта «Кыйыл Кулаада» (холкуойун аата), Кыа-
дьадалдьыйан Сэмэн диэммин», — диэн билсийэрэ. Кырдьык,
кыадьалдьыйан хаамар уратылаада. 1950 сыл диэки елбут буо-
луохтаах.
Прудецкай Афанасий Аверкиевич (1913 — 25.02.43) ииппит
ийэм сурдьа этэ. Дьокуускайдаады байыаннай оскуолада уерэнэ
сылдьыбыт. Туох эрэ булкуурдаах дьыалада эриллэн, ол
уерэдиттэн уурайбыт. Эрэй энээрдэнэ сыйан баран, буруйа
суода быйаарыллан, 1942 сыл атырдьах ыйын 7 кунугэр Ийэ
дойду кемускэлигэр ын ырыллыар диэри Таатта улууйун киини-
гэр Ытык Куелгэ милицияда улэлээбитэ. Туох дуойунастаадын
ейдеебеппун. Сорох еребулгэ Ытык Куелтэн биир кес ыраах
сытар Наммары урэххэ Береек диэн муода ааттаах сиргэ бийиэ-
хэ дыгыйдьыйан тиийэн кэлэрэ. Хатын ыр содус эрээри урдук
кене унуохтаада, кыыралдьыта туруох айылаах керун нээдэ.
Оппуонньа армияда сылдьан эдьиийигэр Маайада сотору-
сотору сурук ыытара. Молотов куоракка тиийдим диэн суруйбу-
тун аахпыттарын ейдуубун. Аны санаатахха, Урал га Бершеть
лаадырга сылдьарын суруйбут буолуохтаах. Биирдэ «тыада ба-
лаакканан олоробут, бугун баарбын, сарсын суохпун» диэн тыл-
лардаах олунньу 21 кунугэр суруйбут санаа оонньоойуннаах су-
руга кэлэн долгуйуу буолта.
Кэлин докумуоннары уерэтэн, одо саайыттан бииргэ
уерэммит додоро И.А. Вырдылин ахтыытын аадан биллэххэ, 30
саастаах А.А. Прудецкай олодун тийэх ус хонугар маннык буол-
бут:
19-с хайыйар биригээдэтин 3-с батальонун 3-с ротатын
кэккэтигэр баар эбит. 23 чыыйыла буолар, хайыйарынан Иль­
мени туоруур тууннэригэр астан матан хаалан аччык айаннаа-
быт. Хаан тохтуулаах олунньу 23 кунугэр халлаан сырдыан эрэ
иннинэ атын ротада баар додотторун кытта сухой паектарыттан
айаспыт. Ол кэнниттэн бэйэтин ротатын ситээри, хайыйарын
быалаан саха булчуттарыныы сойон, волокушада тиэйэн мино-
меттарын бэйэлэрэ тардан ийэр саллааттары ойодолуу кеппут.
Ситэн аайан истэдинэ, биир минометчик «сахадын дуу» диэби-
тэ, оскуолада бииргэ уерэммит табаарыйа И.А. Вырдылин эбит.

158