Page 98 - Трагедия на озере Ильмень
P. 98

Трагедия на озере Ильмень_____________________________


       наатахха, олус олуона эбит. Тута уолаттарым сэрэйдилэр, си-
       ниэлбин арыйан кердулэр. Бэрэбээскилэтэн баран дьоммор тэ-
       бинним: тура сылдьар кийи сэриилэстэххэ табыллар.
           Биэрэк анныгар тахсан сыттыбыт. Харана буолуута атаа-
       када барыахтаахпыт. Ол сыттахпытына эмискэ самолеттар ньи-
       рилии тустулэр. Маьгнай утуу-субуу биэс самолет кэлэн буом-
       балаатылар. Ытыалаан кердубут да, туйэрбэтибит. Онтон утуу-
       субуу кэлэн истилэр. «Олуу дубдургэнэ, сах быйылаана» диэн
       итинниги этэллэрэ буолуо. Остеох самолеттара чыйыыра-чы-
       йыыра, аллараа сурулаан туйэллэр уонна биэрэги кыйа буомба-
       ны харса суох туйэрэллэр, онтон куел еттунэн тонной ийэннэр,
       ин нэс гынаат уоту айаллар. Киэйэ буолуор диэри, хас да чаас
       устата буомбалаабыттара. Ынырык кестуу этэ. Олер тийэх ха-
       быы, баабырбыттар ыар ынчыктара. Додор, табаарыс елуутэ.
       Сырдык, харана былдьайыыта...
           Баайырбыттары мууска киллэрэбит, онно санчааспыт баа-
       ра. Онно даданы буомба, буулдьа анныгар баайырбыттары
       кереллеро, эмтииллэрэ уонна ким кыахтаады тэйитэн, тэскилэ-
       тэн ийэллэрэ.
           Бийиги буомбалаайын кэмигэр кэннибитинэн чугуйан,
       мууска киирэн сыппыппыт уонна остеох бомбардировщикта-
       рын ытыалыырбыт да, биири да туйэрбэтэхпит.
           Киэйээнтги харананы кууппэккэ, кимэн киириигэ, атаа-
       када бирикээс бэриллибитэ. Остеох атааканы сэрэйбит быйыы-
       лаада, чугуйан биэрэргэ бэлэмнэммит этилэр: резина келуе-
       йэлэрдээх баарадай кибиткаларыгар аттарын келуйэр гына тэ-
       риммиттэр быйыылаах этэ.
           «Ураа! Ийэ дойду ийин!» — 19-с биригээдэ хайыйардьытта-
       рын хайыыта дуорайбыта. Бу эрчимнээх, кыайыыга эрэллээх,
       билигин адай буолбут ыар сутугу иэстэйэр сорунуулаах, дьип-
       пиэн хайыы этэ. Остеох ытыалайа туйээт куоппута. Куоппута
       уолуйан: тайадастаах кибиткалар уулуссада тураллара. 59
       келунэр аттара конюшняда хаалбыттара, офицердар дьиэлэм-
       мит сирдэригэр синиэллэрин, малларын бырадаттаан барбытта­
       ра. Дэриэбинэни ылбыппыт. Аатын ейдеебеппун, биэрэк адьас
       урдугэр турар кыра дэриэбинэ этэ.
           Окопа оностон, бедергетуммутум. Мин баайым солдьуо-
       ран, ийэн, нуксуйэ сылдьар буолан хаалбытым. Уолаттарым:
       «Дьиэдэ киир, сынньан, — диэбиттэрэ, — туох эмэ буолладына
       биллэриэхпит». Мин киирбитим. Эмээхсин уерэ-кете
       керсубутэ: «Дьэ кэллэххит, ер да кууттубут. Сорбутун сордооту-
       лар», — диэн баран ытамньыйан ылбыта. Умуйахтан одонньор
       тахсыбыта. Кини саспыт быйыылаада да, наадада киирбит кур-

                                     94
   93   94   95   96   97   98   99   100   101   102   103