Page 82 - С.С.Аржаков, Н.Н.Петров. Военное лихолетье

сэйинэн, Үөһээ Халыма райсоветын председателинэн үлэлээбит. 1955—59 сс. Саха
АССР Верховнай Советын депутата этэ. Элбэх мэтээллээҕэ, грамоталардааҕа.
Төрдүс фронтовикпыт Ураһалаах нэһилиэгэр төрөөбүт Стручков Николай Ва-
сильевич диэн. 1936 с. Индигиргэ пароходство үөскээбитигэр матростаабыт, он-
тон 1941 с. Калининскай фроҥҥа сулууспалаабыт. Москва аннынааҕы кыргыһыы-
ларга кыттыбыта, өстөөх чугуйуутугар фронт Прибалтийскай диэҥҥэ уларытыл-
лыбыта. 1-кы Прибалтийскай фронт 7-с гвардейскай стрелковай дивизиятын 14-с
гвардейскай полкатыгар сылдьан фашистар Курляндскай бөлөхтөрүн урусхаллас-
пыт киһи. ССРС Оборонатын министерствотын Киин архыыбыттан: “Стручков
Н.В., 1917 г.р., уроженец ЯАССР Абыйского р-на, Урасалахского наслега. Погиб
24 января 1945 г. Захоронен в хуторе Грабани Митавского уезда Латвийской ССР”
диэн сурук кэлбитэ. Оттон 1994 с. “Память” иккис кинигэтигэр: "... Служил в 14-
м гвардейском стрелковом полку, гвардии ефрейтор” диэн эбии киллэрбиттэр этэ.
Нэһилиэгэр бюст туруорбуттара билигин да баар.
Бэһис киһибит Абый нэһилиэгэр 1921 с. төрөөбүт Орлов Иннокентий Василь-
евич. Кини хаһан, хантан сэриигэ ыҥырыллыбыта биллибэт. Арай “Память” ки-
нигэҕэ киирбит сурахтаах. Ону улуус дьаһалтата чуолкайдыан наада курдук.
“Мэхээлэчээн булчут” соавтора Стручков Яков Викторович 1942 с. Дьокуус-
кайга суруксуттуу олорон, мобилизация испииһэгэр бэйэтин сурунан, Бурят-Мон-
голия кыраныыссатыгар тиийэн баран, хараҕынан мөлтөҕө биллэн, төттөрү утаа-
рыллыбыт. Онон Абыйга төннөн кэлэн учууталлаабыта.
Кэлии дьоннортон, күтүөттэртэн Уус-Алдан киһитэ Дедюкин Афанасий Со-
фронович диэн капитан званиелаах батальон комиссарын, учуутал Марков Семен
Федоровиһы, үөрэх салаатын сэбиэдиссэйэ Федоров Евстафий Никитиһи, военрук
Чурапчы киһитэ Абрамов Алексей Алексеевиһы, радиотехник, Уус-Аддантан күтүөт
Слепцов Семен Романовиһы, Намтан күтүөт Протопопов Степан Тихоновиһы, эр-
гиэҥҥэ үлэлээбит Н. Касинцевы, М. Никитинаны, М. Калюжнайы, А. Богдановы,
участковай уполномоченнай Григорий Григорьевы, пароходствоттан Темушкины,
Сергей Андреевич Николаевы, спецпереселенец Федор Батенконы уонна да атытта-
ры сэриигэ сылдьыбыттарын билэбин. Абыйга барыта 61 киһи — сэрии кыттыы-
лааҕа олоро, үлэлии сылдьыбыта. Ол иһитгэн олохтоох абыйдар бэһиэлэр эрэ.
Билиҥҥи туругунан, Чурапчы военкоматынан ыҥырыллыбыт Попов Афанасий
Иванович диэн уруккута тутуу үлэһитэ, 1944 с. 10671 №-дээх чаас 83-с батальонугар
стрелогунан сулууспалаабыт, Япония сэриитигэр кыттыбыт ветеран уонна Курганс-
кай уобаластан төрүттээх Тюменев Александр Зотеевич эрэ бааллар. Тюменев Мос-
ква анныгар артиллерия чааһыгар сулууспалаабыт. Кини 1999 эрэ сыллаахха РФ
Президенин уурааҕынан сэрии саҕанааҕы байыаннай сулууспалаах аатын ылбыт киһи.
1946—2001 сс. “Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин”
мэтээлинэн наҕараадаламмыт киһи ахсаана Абый улууһугар 833 буолан таҕыста.
Кинилэр Кыайыы туһугар, бары советскай дьон курдук, тугу да харыстаабакка
барытын фронт туһугар ыыталлара, өстөөҕү кыайар туһугар хоһууннук үлэлииллэ-
рэ. Ити эппит сыыппарам ситэтэ суох буолуон сөп, оннооҕор хас ветеран өлбүтүн,
хас тыыннааҕын кыайан аахпатыбыт.

Константин НИКУЛИН-ХОТУГУУРАП,
Тыыл ветерана, саха суруйааччыта. Абый

80