Page 172 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...
P. 172
II түһүмэх. Өркөн өй күүһэ
тахсыбата. Ол аата билигин Конституция боппуруоһа
актуальнайа суох.
Атын өттүттэн ыллахха, правительство, Президент
бачча тухары бэйэлэрин санааларын эппэтилэр. Пар-
ламент хайа эмэ мунньаҕар бу боппуруоһу ырыппытын
истэ иликпин. Баҕар, бу кэпсэтии кэнниттэн дьүүл-
лэһиэхтэрэ. Парламент хайа эмэ таһымҥа хайа хайыс-
ханан, туохха олоҕуран, маннык уларытыахха диэн са-
наатын этэрэ ордук дьоһуннаах буолуо этэ. Норуот бы-
лааһын институттара, Президент структурата санаала-
рын эппэттэр. Ол Конституцияны билигин уларытар
соччо наадата суоҕун туоһулуур.
Өскөтүн бу дискуссиянан сибээстээн эбэтэр бэйэ-
лэрэ ырытан бараннар, үс өрүт: Президент - прави-
тельство — парламент маннык-маннык уларытыыны
киллэриэххэ сөп диэн, эбэтэр хас да улуус мунньаҕын
туруорсуутунан дьүүллэһэн баран, парламент көрүү-
түнэн уларытыахха сөп. Сокуон быһыытынан, ханнык
да референдум манна наадата суох. Сокуон хараҕынан,
сокуон механизмынан уларытыы киириэн сөп.
Иккиһинэн, парламент үлэтин үрдүтгэн саба бы-
раҕан сыаналыыр сөбө суох. Икки палата туһунан бы-
стах кэм ааспытын кэннэ этэргэ төрүөт суох. Парла-
мент уҥа-хаҥас барар, боломуочуйатын олус кэҥэттэ
диэн кириитикэни мин сөбө суох диибин. Ил Түмэн
сүрдээҕин үлэлиир. Республика палатата өссө кэҥиэн
уонна бастайааннай төрүккэ олоҕуран үлэлиэн сөп.
Конституция онно ханнык да хааччаҕы олохтооботоҕо.
Бу өттүнэн Конституция кыаҕа өссө ситэ туһанылла
илик.
А.Н.Ким, Дьокуускай куорат народнай депутатта-
рын Муннъаҕын председателэ:
Биһиги үлэлии олорор Конституциябыт ылыллыы-
тыгар уон иккис ыҥырыылаах Үрдүкү Сэбиэппит
160
