Page 174 - Ульяна Винокурова. Е. П. Жирков Сайдыы суолун солоон...

II түһумэх. Өркөн өй күүһэ

тугуй? Оччо үлүгэр оруола суох сокуон дуу эбэтэр ута-
ры туруохпутун баҕарабыт дуу? Холобур, Республика
палатата Президеҥҥэ итэҕэйбэтин биллэриэн сөп эбэ-
тэр Конституционнай суут уураах таһаарар түбэлтэтигэр
Президеҥҥэ импичмент таһаарыан сөп. Президент
өттүттэн утары ханнык да дьайыыны оҥорор кыаҕа
суох, парламент бэйэтин бары өттүттэн хайынан кэбис-
тэ. Ким да парламеҥҥа итэҕэйбэтин биллэрэр эбэтэр
ыһар кыаҕа суох. Парламент сыыһа да, сөпкө да үлэ-
лиир буоллаҕына, Президент эбэтэр норуот сыаналы-
ыр, дьайыы да оҥорор кыаҕа суох. Мин саныахпар, бу
боппуруоска атын дойдулар практикаларынан быһаа-
рыыны ылынар кэм кэллэ.
Аны туран, Президент уонна парламент биир поли-
тиканы ыытыахтаахтар, Президент лидер буолуохтаах,
Президент — саамай үрдүк дуоһунастаах киһи. Өссө
“государство баһылыга” диэн эбитэ буоллар ордук этэ.
Президент маны таһынан парламент ылыммыт сокуо-
нугар илии баттыыра буоллар, икки өттүттэн эппиэти-
нэс үрдүө этэ, сокуон өссө күүстээх буолуо этэ.
Президени хос таллыбыт, онон кини государствен-
най былаас систематыгар улаханнык толкуйдаан, сору-
нуулаах быһаарыылары ылыныан наада. Билиҥҥи
ыарахан кэмҥэ демократиянан оонньуур сатаммат. Бас-
татан туран, ситэриилээх былааска кытаанах вертикаль
(аллараттан үөһээҥҥэ диэри бас бэринии) олохтоноро
ордук. Холобур, норуот талбыт баһылыга Президент,
правительство миигин өйөөбөт, үп-харчы биэрбэт,
онон үлэлиир кыаҕым суох диир. Оттон Президент ки-
нини ыктаҕына, баһылык “миигин норуот талбыта”
диир кыахтаах. Онон бүгүҥҥү күҥҥэ ситэриилээх бы-
лаас кыаммат, баралыыстаан олорор. Олохтоох былаас
бэйэтэ суверенитет ылыныан сөп, оннук хабааттыы

162