Page 48 - О людях труда

иис фабрикатыгар, онтон кэлин Петербурга Паль фабрикатыгар рабо-
чайдаабыт кэмнэригэр олоруран улэйиттэр ыар олохторун, фабрикан-
нар батталларын арылхайдык ойуулаабыта уонна маннык быйыы-майгы
ер сальанан барыа суохтаа^ын ыйбыта. Турмэттэн кини ыстааллыы ха-
тарыллан, революционер быйыытынан ессе ситэн-хотон тахсыбыта.
1900 с. Ногины Петербургган Москва^а утаарбыттара. В.И.Ленин
нуучча революционердарын политическай хайыатын тайаарыыны бэ-
лэмниирин истэн баран, Виктор Ногин Россиявабухайыаттахсартирэх
пууннарын тэрийсибитэ, кэнэ^эски “Искра” фондугар харчы-уп хо-
муйуутун ыыппыта. Революционнай улэтэ кэггээн, уустугуран истэ^ин
аайы революционер Ленини кытта сирэй керсен кэпсэтэр, субэ-
лэйэр-амалайар балата улам кууйурэн испитэ. Сотору оннук тугэн тос-
хойбута.
1901 с. от ыйыгар Мюнхетгна тиийэн, Ногин В.И.Ленини кытта
керсуспутэ. “Искра” агенын быйыытынан Ленинтэн чопчу сорудах
ылан Россиява теннубутэ. В.П.Ногин революционнай олорор сана кэр-
диис кэм са^аламмыта. РСДРП Петроградтаавы, Бакутаавы, Москва-
таавы комитеттарын чилиэнинэн, партия II съейин тэрийэр комитетын
агенынан улэлээбитэ. 1907 с. РСДРП V съейигэр В.П.Ногин Киин Ко­
митет чилиэнинэн талыллыбыта. Реакция кэмигэр кистэлэи улэвэ бус-
пута-хаппыта. Ол туйунан кини араас кэмнэргэ ылына сылдьыбыт аат-
тара кэрэйэлииллэр. Ыраахтаавы охранката Россиява биир гына ханнык
эрэ Новоселовы, Яблочковы, Самоваровы, Рукины, Соколову, Родио­
новы, Шидловскайы, Смойлины, Родановскайы, Атясовы, Макары —
кердуурэ, — ити барыта В.П.Ногин кистэл ааттара этилэр.
Онтон дьэ бу — Верхоянскай. Кыракый куорат хоту yhyrap Ногин
ыйга иккилии солкуобайга ойдом турар саха балаванын куортамнайан
олорбута. Кеске кэлбит кийи ыарахан олово саваламмыта. Виктор Но­
гин болуотунньугунан, ойохчутунан, штукатурунан, репетиторынан
уо.д.а. улэлээбитэ. Верхоянскай дьонун оловун-дьайавын, абыычайда-
рын, итэвэллэрин кытта билсиспитэ, уерэппитэ.
Ыйга биирдэ почта кэлэрэ. Ногин Киин Россияттан суруктары, ки-
нигэлэри тутар буолбута. Сыылкава сылдьар кэмигэр кини Ф.Энгельс
“Англиява рабочай кылаас балайыанньата”, Гильфердинг “Финансовай
капитал”, В.Серошевскай “Сахалар” диэн кинигэлэрин аахпыта, уерэп­
питэ. Киниэхэ итини тайынан “Правда”, “Русские ведомости”, “Звез­
да” хайыаттар, “Современный мир”, “Природа”, “Просвещение”, “На­
ша заря” сурунааллар бааллара.
Сыылкава Макар (кинини манна инньэ диэн ааттыыллара) олохтоох
нэйилиэнньэни кытта чугастык билсибитэ, сорохторун кытта ыкса
довордоспута. Биир оннук чугас кийинэн Афанасий диэн олохтоох саха

46