Page 280 - Суруллубут суоруллубат

9 СУРУЛЛУБУТ -
-------------------

YHKYP АЛААСКА ЫТЫК БЭЛИЭ

Ункур алаас Уус-Алдан улууйун Иккис Курбуйа^ын биир кыракый алаайа,
сурукка киирбитинэн (П.Н. Аммосов “Курбуйахтар” 17 стр.) Октееп революция-
тын иннигэр Боро^он улууйугар кулубалаабыт Никифор Васильевич Аммосов
ете§е. Кини сурдээх уордаах кулуба эбит. Улуус 16 кинээйин ыраахтаа^ыга
туйээни ситэ телеебеттерун ийин диэн буруйдаан, барыларын устуталаабыта
биллэр. Микииппэр куорат сууттарын кытары кэпсэтэн, хоту улуустарынан, урэх-
тэр бастарынан ындыы которой, тайадас тайар идэлээх эбит. Онон убунэн ула-
ханнык байбыт эрээри о^ото-уруута суох буолан, аймах быйыытынан тэнийбэтэх.
Сэбиэскэй былаас сылларыгар Бурдук Микииппэр чугас аймах-билэ дьонно-
ро олохсуйан, Петр Софронович, Федор Васильевич Аммосовтар Иккис Курбуйах
удьуор уус Костроминнар кыргыттарын кэргэн ылаттаан, колхозтарга холбойон,
саиа оло§у тутуйан уунэн-сайдан, тэнийэн бараллар. Ити кэмиэ терут уус Ко­
строминнар ууйаан сайдан: “Кэдээл уустара дуо”, - дэтэр тимир-мас уустара са-
табыллаах оиойуктарын туйанан, Бурдук Микииппэр улууска аан бастаан бурдук
ыйыытын са§алаан, 1986 сыллаахха маинайгы сортовой сиэмэнэн ньэйимиэни
ыспытын туйунан Санкт-Петербург куоракка тахсыбыт Россия географическай-
экономическай обществотын аналлаах тайаарыытыгар И.С. Говоров матырыйаа-
ла бэчээттэммит. Бурдук ыйар сири хоруттарыы курдук сыралаах улэни тупса^ай
тэриллээх буоллахха кыайтарар суол буоларын кийи барыта билэр, онон улууска
бастаан бурдук ыйылларыгар суду кылааты терут уус Костроминнар киллэрбит-
тэрэ саарба^а суох.
Уус удьуордарбыт туйунан сурукка киирбитинэн, Кууйума Уус-Костромин
Кузьма Петрович туйунан “Курбуйахтар” кинигэ^э маннык суруллубут: “Кууйума
уус теруттэрин сиригэр Сэтэми а5атын ууйугар Мэник алаайыгар олорбут. Кини
эдэр саайыттан тимиринэн араас туттар тэриллэри; саха хотуурун, мае суха лэ-
миэ§ин, сугэни, быйа§ы, хойгуону, сыандараны, устурууйу, чокуур сааны, ааннар
иэччэхтэрин, алтан чаанньыгы уо.д.а. наадалаах тэриллэри онороро”, - диэн ах-
тыллар.
Беденсуйбут Сталин аатынан, “Толоон Эбэ”, “Октябрь” колхозтар Ункуртэн
тэн cogyc сирдэргэ турар буоланнар, Yикур бу колхозтар тумеэр киин сирдэринэн
ананар. Сэрии иннигэр, 1936 сыллаахха Уикургэ диэри радио линията тардыллар,
телефон холбонор, почта манна айыллар. Сэрии сылларыгар манна Иккис Кур-
буйах дьоно-сэргэтэ, ыччаттар тардыйар, тумеэр кииннэрэ буолбута.
Иккис Курбуйах дьонун-сэргэтин салайар еэбиэт эмиэ манна кииннэнэн
улэлиир. Сэрии иннинэ Сталин аатынан, “Толоон эбэ”, “Октябрь” колхозтарга
тумуллэн, дьон-сэргэ олус санаата кэлэн улэлиирэ, дохуот уллэстэн, уерэн-кетен,
санаалара сурдээ^ин ере кете^уллубутэ. Ус колхозтан ыччаттар Ункургэ тумеэн-
нэр, балалайка до^уйуолунан биэчэрдэри тэрийэллэрэ, ГТО нуорматын толорорго
араас спортивнай курэхтэйиилэри ыыталлара, маассабай байыаннай уерэхтэри да
ыыталлара. Бастакы сибээс линията тардылларыгар остуолба^а тахсан, телефо-
нунан сибээстэйиилэрэ тэриллибитэ, кэлин коммутатор кеметунэн дьиэ ийиттэн
кэпеэтэр буолбуттара, остуолбада радио ыйаммыта. Сэрии буолбут кутур^анна-
ах сура^ын Уикургэ дьон бу радиоттан истибиттэрэ. Эдэркээн, улэни-хамнайы