Page 143 - Улэттэн дьоллонон
P. 143
1992 сылга нэЬилиэктэринэн 18 совхозка, биир кыылы иитэр кол-
лективнай предприятие^, онтон 1993 сылтан бары коллективнай
предприятиеларга кубулуйдулар. Итини таЬынан, оройуонтга 254
бааЬынай хаЬаайыстыбата тэрилиннилэр. Билигин республикада
сир боппуруоЬа чуолкайдык быЬаарылла илик. БиЬиги бэйэбит
олохтоох усулуобуйабытын учуоттаан, хаЬаайыстыба бары керу-
ьгун тэнтгэ дьуерэлээн сайыннаран иЬэргэ кыЬаллабыт. Билин'-
ни кэмтгэ техника кедьууЬун табатык туЬанар, учугэйдик тэри-
нэн улэлиир кэлимсэ хаЬаайыстыба производствоны сайыннарар,
барсы ылар кыахтаныада. Ханныгын да иЬин, бытархай хаЬаайыс
тыба кууЬэ-кыада татым, рынок курэстэЬиитин тулуйуо суода.
Айылдаттан быЬаччы тутулуктаах оройуон дьоно-сэргэтэ олус бы
тархай хаЬаайыстыбалары тэриниинэн улуЬуйуехтэрэ суода. Ол
эбэтэр кыра хаЬаайыстыба уонунан сыллар устата кэлэр курааны,
айылда эриирдэрин тулуйар кыада суох. Онон тэриллибит бааЬынай
хаЬаайыстыбалара тумсэн, чемехтеЬен ассоциацияларга, табаарыс-
тыбаларга холбоЬон, улэ онорумтуотун урдэтиэхтэрэ, улэдэ сана
сыЬыаны уескэтиэхтэрэ.
Оройуон дьаЬалтата бу уустук кэмтгэ бэйэтин улэтин норуот
хаЬаайыстыбатын туруктаах онорууга, хаЬаайыстыбалар, тэрилтэлэр
уонна нэЬилиэнньэ кризистэн олус эмсэдэлээбэккэ тахсалларыгар
хайысхалаан ыытар. Ол иЬин, кэлин сылларга оройуон 4 суол сурун
кэскиллээх боппуруостары быЬаарыыга улэлэЬэр.
Бастакытынан, ер сылларга кэпсэтиигэ, туруорсууга сылдьыбыт
«Лена — Муру» нуелсутэр система олоххо киирэр туруктанна. Ол
курдук, бу миллиартан ордук суумалаах ньуелсутэр система 1995—96
сылларга ситэриллэн улэлээбитинэн барыада. Тутуу бастакы уочара-
та 1993 сылга Тумул беЬуелэгэр диэри ыытыллыада. «Лена — Муру»
системата эксплуатацияда киириитигэр кинини керер-харайар,
улэлэтэр анал идэтийбит тэрилтэни тэрийии соруга турар.
ИккиЬинэн, оройуон нэЬилиэктэрин туруктаах электроэнер-
гиянан хааччыйыыга улэ барар. Билигин оройуон территориятыгар
Мэнэ-Ханалас, Уус-Алдан, Нам оройуоннарын нэЬилиэнньэлээх
пууннарын хабар 110 киловаттаах урдук кууруулээх уот линиятын
тутуута бара турар. Быйыл куЬун ити линия бастакы уочарата улэдэ
киирэн, оройуон электроэнергиянан хааччыллыыта биллэрдик ту-
буста. Маспыт саппааЬа тутууну эрэ буолбакка, оттугу да кыайан
хааччыйбат буолан иЬэр. Онон бу электролиния толору улэдэ киир-
дэдинэ, производственнай объектары, чааЬынай дьиэлэри уотунан
ититии кыаллыада.
УсуЬунэн, оройуонтга таас тутуу кэггээЬинигэр болдомтобутун уура-
быт. БиЬиги оройуонтан республика народнай депутата И.И. Пьянков
кеметунэн «Якутсельстрой» ПМК-та бэйэтин базатын бедергетен
эрэр. Манна рабочай кадрдары бэлэмнээЬинтгэ бастакы хардыылар
133

