Page 22 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү
P. 22
хаЬаайыстыба Герой Егоров аатынан совхоз Тандатаады отделениетын базатыгар
тэриллэн, урукку “КыЬыл Танда” колхоз ебугэлэрин аатын ылан, кинилэр
сирдэригэр -уоттарыгар базаларын тэринэн, ааттарын -суолларын туЬэн биэрбэт
гына тигинэччи улэлии-хамсыы олороллоро ада келуенэ дьону уердэр, инникигэ
эрэли уескэтэр. ХаЬаайыстыба иитэн туруорар 504 ынах суоЬутуттэн 371 тебе
племенной cyehy, ол иЬиттэн 185 племенной ыанар ынах баар буолла. Бу уЬун
сыллаах дьаныардаах, сындалданнаах сыралаах улэттэн тахсыбыт ситиЬии буолар.
“Танда” тыа хаЬаайыстыбатын производственнай кооператива 12 сыл устата урдук
ууту ыаЬынна улэлэЬэн 2007 сыллаахха 1 ынахтан элбэх ууту ыан, 2010 сыл
кыстыгар саамай элбэх ууту ыабыт хаЬаайыстыба аатын ылан, президент олохтообут
Гранын хаЬаайынынан буолбута бэрт элбэди-угуЬу кэпсиир. Аадан суоттаан
барыстаахтык улэлиир хаЬаайыстыба 2008 сылтан бэттэх иитэр сылгыга племенной
хаЬаайыстыба аатын сукпутэ, бу эмиэ улахан ситиЬии. Онон, Саха АССР норуотун
хаЬаайыстыбатын утуелээх улэЬитэ, «Бочуот знага» уордьан кавалера Гаврил
Васильевич Заболоцкай садалаабыт улэтин ыЬыктыбакка салдаан, тереебут Тандатын
улэЬит дьоно, чугас аймахтара, одолоро, сиэннэрэ урдуктук ере тутан инники
куеннэ илдьэ сылдьаллара бар дьонун уердубэт буолуон хайдах да табыллыбат.
ТеЬе даданы тыа хаЬаайыстыбата киЬи санаабытын курдук чэчирии-сайдан
кэлбэтэдин иЬин, баар ыарахаттартан толлубакка, чадыйбакка улэ уллэр уеЬугэр
сылдьаллара ада келуенэ дьону уердэр, инникигэ эрэл кыымын садар. Кэлэр да
еттугэр, “Танда” тыа хаЬаайыстыбатын производственнай кооперативын улэЬиттэрэ
билин ни олох араас сокуоннарыгар олодуран итиэннэ айылда кубулдаттарыгар,
кини онорор, дьайар ыарахаттарын тустаах производстваларыгар улахан одустарыыта
суох туоруулларыгар куну-дьылы кере сылдьан, Гаврил Васильевич Заболоцкай
улэдэ мунньуммут баай уопутун туЬанан, саггаттан сана ылылла кирбиилэри
ылалларыгар нэЬилиэгин дьоно-сэргэтэ Гаврил Саввичка бук эрэнэр. Бу улахан
соругу толоруу манан дьыала буолбатадын уустук уонна дьуккуердээх улэнэн эрэ
ситиЬиллэрин “Танда” тэрээЬиннээх хаЬаайыстыба улэЬиттэрэ билэллэр, ол туЬугар
сыралаЬан улэлии сылдьаллара хайа саха киЬитин уердубэт буолуой?!.
УлэЬит дьиэ кэргэн Неустроевтар
П-ис Байадантай нэЬилиэгэр 1929-30 сыллардаахха маггнайгы артыаллар,
табаарыстыбалар тэриллэн барбыттара. Никита Андреевич Неустроев - Мотоохоон
Хонуу диэн алааска кыстыктаах, Орто-сайылык диэн сиргэ сайылыктаах нэЬилиэк
биир орто баай ыалыгар Анастасия Петровна Колодезникова Настааччыйа
эмээхсиггнэ хамначчыттыы сылдьан 1930 сыллаахха тэриллибит “Сирдьит” тыа
хаЬаайыстыбатын артыалыгар чилиэнинэн киирбит.
1932 сыллаахха нэЬилиэккэ тэриллибит Сирдьит, Бада таЬаарыыта, Туруйалаах
Эркээйи, Табы табаарыстыбалар холбоЬоннор оччотоодуга бедеггсуйбут БелехтеЬуу
диэн колхоз тэриллэр. Бэрэссэдээтэлинэн Гаврил Абрамович Калининскай талыллан
улэлиир. Бу хаЬаайыстыбада 66 ыал чилиэнинэн киирбиттэр. Кинилэр
хаЬаайыстыбада бэйэлэрэ бас билэр 126 ынах суеЬулэрин, ол иЬигэр 34 ыанар ынады,
66 сылгыны, бу иЬиттэн 19 биэни, 43 келуур одуЬун, 36 улэ атын холбообуттар.
щ Колхозтар тэриллиилэрин бастакы сылларыгар ен’ быйан' дьыллар турбуттар.
Кыра чааЬынай ыаллары кытары тэн нээн керуугэ колхозтаахтар аахсар дохуоттара
киЬи *5рэ,4>шсыырыах айылаахтык урдээн испит. Урутдьаданы ыал бородууксуйата
- " олуиньу ый диэки бутэр буолладына, колхозтаахтар тохсунньу ыйга бутэЬиктээх
дохуоттарын аахйан сыарда муггунан эти, арыыны, сууЬунэн киилэ сиэмэни
юлбуттар. Адыйах кэминэн колхозтаахтар угустэрэ сэниэ
18

