Page 30 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү

да сылын идэтигэр бэрэниилээхтик, ytY0 суобастаахтык бииргэ улэлииР
табаарыстарыгар утУе холобуру кердереллер. Кыйамньылаах бостуук сирин-уотун
сиидэ хайадайын курдук билэр буолан, ынахтарын сутэрбэт, биир да ыамы кетуппэт.
Бостуук бэрдэ диэтэдин. Ис-ийигэр киирдэххэ, бу улэ олус эппиэтинэстээх,
сайылык улэйиттэрин куннээди тубуктээх улэлэрин тумугэ киниттэн быНаччы
тутулуктаах. Ону бостуук билэр.
Ыанньыксыттар уксулэрэ дьиэлэригэр баалларыгар тиийдибит. Ыраахтан
кэлбит дьону тула кэпсэтии-ипсэтии да куе-дьаа буолла. Кинилэр бу сайылыкка
атырдьах ыйын бастакы декадатыгар бэйэлэрин бадаларынан отордуу киирбиттэр.
Иллээх дьодус коллектив субэлэспиттэр да ахтылданнаах сайылыктарын эргэ, хаарбах
диэн сирэ-тала барбатахтар. Бэрт тургэнник бары саба туйэн оремуоннуу охсон,
куйунлгу ууту уруйэлии сууругурдэн барбыттар. Барахсаттар тэйиччиттэн кэлэн
дьайайалларын кэтэспэккэ, барытын эрдэттэн кере-билэ сылдьан соргутэ сылдьар
угэстэринэн улэлииргэ сеп тына дьайанан улэлиир миэстэлэрин хоп-чип гына
хомунан, кийи кута-сурэ, санаата кэлэр гына оностуммуттар.
-Отордоойутга кэлиигит кедьуустээх буолсу дуо? - кэпсэтиини салдаан
боппуруос биэрэбин.
-Биллэн турар, айылыктаах, мэччирэннээх сиргэ уут эбиллэрэ чуолкай.
Барыбытыгар да биллэрдик эбиллэн эрэр. весе билигин тымныы, уйун ардах
аастадына, учугэй буолуо, уут —ас эбиллиэ турдада, - диир Степан Иванович билигин
даданы бу эигэр куех мэччирэн' тыытыллыбакка турарыттан елгем ууту ыларга
бигэ эрэллээдин биллэрэр.
-Анараан н ы сайылыкка ынах уутэ улам тардан испитэ, - диир Мария Павловна.
-Ол сеп даданы, чугастаады ходуйалар курааннаан оттоммотохторо. Онон мэччирэнг
хантан кэлэн, эбиллиэй? Быйыл уутум былаана ahapa туолан ийэр курдук да,
былыын н ытаадар адыйады ыан ийэбин.
Ферма ыанньыксыттара уут ийин дьиннээхтик ылсан дьаныардаахтык
улэлэйэр дьон эбиттэр. Ол кинилэр тылларыгар-естеругэр, кыйамньыларыгар
костер. Кыттаайы сайылыкка отордуу кэлээт титииктэрин, дьиэлэрин
еремуеннээбиттэр, ыраастаабыттар, сыбаабыттар.
Кыттаайы сайылык ыанньыксыттара сэттэ ый тумугунэн биир ынахтан 1421-
дии киилэ ууту ыан, колхоз, биригээдэ урдунэн бастаан ийэллэр. Манна колхоз
чулуу ыанньыксыта Степан Иванович сэттэ ыйдаах ситийиитэ кими бадарар
кэрэхеэтиэн сеп. Кини ынахтан 2078 киилэ ууту ыата. Итинтэн 889 киилэ ууту
сайынн’ы бэс-от ыйдарыгар ыыры ситистэ. Ааспыт сыл туйааннаах кэминээдэр
биир ынахтан ууту ыайыны 306 киилэнэн урдэттэ. Ууту еруутун1урдэтэн ийии
куруук кыаллыбат эрээри, Ыстапаан кимнээдэр да куускэ улэлээн маннык тумугу
ситийэрин бииргэ улэлиир додотторо билэллэр, убаастыыллар. Бу биир еребулэ
суох сыралаах, тубуктээх улэнэн ситийиллэр - кыайыылаах улэ тумугэ.
Ыанньыксыттар куулада тахсан куул мунунан лабыктаны сугэн киирэллэр.
Эбии аНылыктарын ыамна эн эрдээн сиэтэллэр. Уотурбалара адыйаан, айылыктара
татымырбыт. Степан Иванович улэтин умуруттэр эрэ, куеллэр кытыыларын кэрийэ
сылдьан оттуур угэстээх. Отонноотоххо он оойук туолар диэбиттэринии, син балачча
эмит оту эбинэр.
- Сайылыкка ер олордоххо, туутэх да от наада буолуо, ынахтарбар эбии
сиэтэбин, - диир бастын" ыанньыксыт.
| Отордоойун хайан бадарар туйалаах. Кес азгардаах сиртэн муустарын одуйунан,
куйунун тымныы куннэргэ оттук мастарын чугастаады тыаттан кетедунэн киллэрэн
ойохторун оттон сып-сылаастык быр курдук олороллор. Куйун хойукка диэри олоро
туйэр былааннаахтар. Быыстарыгар ыанньыксыттар эбии айылыктарыгар
лабыкталыахпыт, оттуохпут дэйэн уереэллэр.
Степан Иванович билигин улэтин-хамнайын куегэйэр кунугэр сылдьар. Эдэр