Page 62 - Кыһыл Танда сыдьааннара. Баһылай Мүрү
P. 62

производстваны  салайыы  уустук  кэмэ  кэлэн  турар.  Оннук  хорсун  санаалаах,
              ылыммытын  тиЬэдэр тиэрдэр  салайааччынан  Николай  Саввич  Хомподоев  буолар.
              Туох кистэлэ кэлиэй, сородор араас санаалар кииртэлииллэрэ, - туох кыЬалдатыттан
              бу бурдалдьыны  кэтэн  муннана  сылдьабыный”,  диэх  курдук санаалар  кииртэлиир
              тубэлтэлэрэ  эмиэ бааллара.  Ол  гынан баран,  “дьон Tyhyrap”  диэн  санаа баЬыйара.
              Кырдьыга,  биирдэ баран  санаатахха,  ким  эрэ  салайыахтаах,  ким  эрэ тэрийиэхтээх
              буоллада.  Тыа сирин олодо итинэн киЬини бэйэтигэр  курдары тардар куустээх.
                    “Танда”  тэрээЬиннээх  хаЬаайыстыба  бас  билиитигэр  —  351  ынах  cyehy,  бу
              иЬиттэн  ыанар  ынада  —  171,  маны  сэргэ  —  300  сылгылаах,  биэтэ  —  120.  Теруеду
              ылыы  дьыл  кэминэн,  ол  эбэтэр  ньирэй,  кулун  дьыалабыай  тахсыылара  —  70-тан
              тахса  бырыЬыан.  Ыаммытынан  ууттэрин  астаан-уеллээн  “Легей”  ААО  иЬинэн
              батараллар. 0р сыллаах племенной улэ тумугэ искусственнай сиэмэлээЬини кытары
              ыкса  сибээстээхтэр.  Бу  биир-икки  сыл  иЬинэн  хайдах да  тумугун  кердербет  улэ.
              Ол  курдук,  уЬун  сыллар  усталарыгар  илиилэрин  араарбакка  дьулуурдаахтык,
              дьаныардаахтык  бииргэ  ыытыллыбыт  селекционнай-племенной,  искусственнай
              сиэмэлээЬин бэйэтин утуе еруттэрин, тумуктэрин кордерон барбыт. Ааспыт сыл га
              хаЬаайыстыба биир фуражнай  ынахтан  ыабыт уутэ —  2300 киилэдэ тэнлэспит.
                    Николай  Саввич  бэйэтэ  суурэн-кетен  тэрийбит  хаЬаайыстыбатын  улэтин,
              инники  былааннарын,  баайын-дуолун  кыстык  хотонуттан,  сылгытын  базатыттан,
              ыаммытынан  уутуттэн  оноЬуллубут  бородууксуйатын  харайар  булууЬугар  тиийэ
              барытын  сиЬилии  билийиннэрдэ.  БиЬиги  ыйытар  боппуруостарбытыгар  чуолкай
              эппиэттэри  биэртэлээтэ.  Биир  ыарырдатар  боппуруоЬунан  оттуур  ходуЬатын  иэнэ
              кыарадаЬын  этэр.
                    Ол  иЬин  оттооЬун  хампаанньатыгар  улахан  болдомтотун  уурар  эбит.  Сезон
              устата  —  2  толору  механизациялаах  звено  —  800  тонна  оту  бэлэмниэхтээх.  Кун
              бугун  отчуттар  —  300-кэ  тонна  оттоохтор,  онон  куех  сэрбэйэрин  барытын  ылар
              куустээх санаалахтар.  Оту кыайа-хото тотоойутук бэлэмниэхтэрин хаЬаайыстыбаеа
              сыЬыарыллыбыт оттуур сирдэрэ  кырыымчыга улахан  атахтааЬыны онорбут.
                    —Сир баара  буоллар,  былааннаах оппутун  булунуо  этибит,  — диир  сыл ахсын
              отунан  улаханнык  эрэйдэнэр,  элбэх  сыратын-сылбатын  биэрбит,  куруук  кеЬен
              угус-элбэх  керуллубэтэх  ороскуоттары,  ночооттору  сукпут  салайааччы.  Николай
              Саввич куннээдинэн эрэ сылдьыбат, инникини ото корен улэлиир салайааччылартан
              биирдэстэрэ.  Уут диэн хаЬаайыстыба сурун дохуота буолар.  КуЬун ахсын мэччирэн'
              халтаннаан  уут  саамай  тан'нары  туЬэр  бириэмэтэ.  Дьэ,  ол  иЬин  ууту  туЬэрбэт
              сыалтан сайылыктарын тайыгар баайына онорон, куех маассаны ыйар буолбуттара
              хайыс да сылыгар барда.  Олор утуе тумуктэрин куйунну ыйдарга кердердулэр.Щ!
                    Тыа  хайаайыстыбатын  министрэ  Роман  Дмитриев  “Танда”  тэрээЬиннээх
              хаЬаайыстыба  ыытар улэтин сиЬилии билистэ,  материальнай-техническэй  базатын
              керде-иЬиттэ,  баар  специалистары  кытары  сирэй  керсен  сэЬэргэстэ,  туЬааннаах
              улэЬиттэртэн  боппуруостары  биэртэлээн  хаЬаайыстыба  ис-тас  улэтин  учугэйдик
              биллэ диэххэ сеп. Роман Гаврильевич тыа сирин, тыа хайаайыстыбатын сайыннарыы,
              президент иккис туЬумэдин программатын, сайылыктааЬын боппуруостарын олоххо
              киллэриигэ,  суеЬуттэн  ылыллар  былааннаах  бородууксуйаны  урдэтиигэ
              хаЬаайыстыба  биллэр-кестер  улэни  ыытарын  бэлиэтээтэ.  Министр  кэлэр  сылга
              сылгы базатын ситэриигэ, кыстык хотону тутууга убунэн кемелеЬерге бада санаатын
              биллэрдэ.  КиЬиэхэ  кыра  да  наада,  онуоха  эбии  тыа  хайаайыстыбатын  министрэ
              туох эрэ санаалаах, тыа хайаайыстыбатын уустук салаатыгар туту эмит ейеетербун,
              туту эмит кемелестербун ханнык диэн санаалаах кэлэр буоллада. Роман Гаврильевич
              тыа  хаЬадйыстыбатын  бары  куухунатын  ааспыт,  биригэдьииртэн  совхоз
              директорыгар тиийэ ууммут салайааччы бу да сырыытыгар оннук сыаллаах-соруктаах
              кэлэн  барда.
   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67