Page 262 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

Николай Николаевич хайыы-уйэ§э 1929 с. Москва§а Свердлов аа-
тынан коммунистическай университеты бутэрбит буолан, сайдыыты-
нан салайар дьонун угустэрин моонньоох баЬынан куотара, дирикг бэ-
лэмнээх, киэ!г билиилээх, дьону-сэргэни кытта улэлиир дьогурдаах
уонна уеруйэхтээх, сытыары сымна§ас, алама^ай-элэккэй киЬи этэ.
Кини биЬиэхэ, суруйааччыларга, республика оччотоо§у салайааччы-
ларыттан барыларыттан ордук чугастара, ытыктанааччылара этэ.
Дэлэ§э да, Амма Аччыгыйа "биЬиги литературабыт улахан уонна
кыЬамньылаах до^оро" диэн истиьгник, сылаастык ахтыа дуо?! Кини-
ни олус учугэйдик билэллэрэ, сыаналыыллара П.Ойуунускай, Куннук
Уурастыырап, С.Васильев, А.Бээрийэк, М.Хара...
1994 сыллаахха Саха сирин суруйааччыларын СоюЬа тэриллибитэ
60 сыла туолуутугар матырыйаал бэлэмниирбэр Н.Н.Окоемов суру-
йааччылар Бутун Саха сиринээ^и бастакы конференцияларыгар он-ор-
бут дакылаатын (1934 с., ахсынньы) сиЬилии, этэргэ диэри, харандаас-
таах олорон ырыппытым. Алта уонча сыл ааспытын кэннэ, билиьгьги
кэм хара§ынан кердеххе, бастаан соччо уратыта суох дакылаат кур-
дук костубутэ. Ол гынан баран, ити алта уон сылы теттеру туЬэн,
оччотоо§у таЬымтан, суруйааччылар оччотоо^у уорэхтэриттэн, бэ-
лэмнэриттэн, маастарыстыбаларыттан сыаналыыр буоллахха, олус
сиппит-хоппут (элбэх саыа ойдебуллэрдээх, caira санаалардаах, чоп-
чу тумуктэрдээх) дакылаат эбит этэ. Биллэн турар, Николай Никола­
евич ССРС суруйааччыларын I съеЬин матырыйаалларын, ордук
М.Горькай дакылаатын киэн'ник туЬаммыт (инньэ да гыныахтаах
буолла^а). Ол дакылаакка Н.Окоемов саха литературатын таптыыра,
билэрэ, ол туЬугар ис сурэ§иттэн ыалдьара харахха тута быра§ыллар.
Дьэ, онтон бу биЬиги "Чолбон" сурунаалбыт бэчээттээн эрэр "Куос
оргуйан бидилийэн эрэр" диэн саха киЬи сурэ§эр-быарыгар олус чу-
гас ааттаах дакылаатыгар кэлиэдин\
БиЬиги, билигин сааЬырбыт суруйааччылар, суох буолбут улуу
огрнньотторбут дэнг-дэн’ ити дакылаат туЬунан cogo-махтайа, астына
ахталларын истэр буолар этибит. Ол эрээри, биллэр торуеттэринэн,
бу дакылаат эмиэ алта уонча сыл буолан баран, иккистээн, кун сыр-
дыгын дьэ корон эрэр. Бу биЬиэхэ, литература^ чугас дьонлго,
уоруулээх, долгутуулаах суол.
Дакылаат туЬунан тугу этиэххэ себуй?
Н.Н.Окоемов бу дакылааты биир бэлиэ тугэн'н'э онюрбут эрээри,
мин коруубэр, манна кини бэрт уЬуннук иитиэхтээн сылдьыбыт, ыан-
ньыйбыт санаалара этиллибиттэр. Дакылаатын тус-туспа лоскуйдар-
га, санааларга араарбыт — ол лоскуйдар киирии тылларыттан
костер: "...Бэйэм уоруум туЬунан", "...библиография туЬунан", "айым-
ньы туЬунан", "тыл туЬунан", "мин тугу эрэйэбиний".." Итилэргэ Ни­
колай Николаевич туе бэйэтин литература туругун, соруктарын
туЬунан ойдебуллэрэ киирбиттэр. Онон биЬиэхэ бу дакылаат, ол
сажана литература^а ханнык кордебуллэр турбуттарын, олору хайдах
толоруохха собун туЬунан сайдыылаах салайааччылар санааларын

258