Page 33 - Курбуһахтар. Петр Аммосов
P. 33

Улуу omohym Мандыс Уола
            Афанасий  Андреевич  Пестряков  —   Мандыс  Уола  II  КурбуДахха
         С0БУРУУ  УРЭХХЭ  Туора  Куруе  Диэн  сиргэ  олохсуйан  олорбута.  Олох
         эдэр  о§о  сылдьан  бастаан  cyehy  тииДин  оыорооччу,  ынах  уулаацын,
         кытараг}ын  быДаарааччы,  cyehy  иДэ  ыарыйда^ына,  терееру  моДуо-
         гурдарына кемелеЬер, кэнэ§эскитэ хааллаг>ына ыл^ааччы буолбут. Он-
         тон  "етех  иччитэ  моДуоктуур"  диэннэр  ал^атар,  уоту аЬаттарар,  на-
         адьы уйа тутунна^ына кетехтерер буолтар. Онон угустук ынырыыга
         сылдьар буолбут. Ол сылдьан аны 14 саастаа§ыттан дьоннор араас ыа-
         рыыларын эмтиир идэлэммит. Кэлин бэйэтэ 6aha хайа диэки салалла-
         рынан барар, ааЬан иДэр, дьиэтигэр сылдьар ыалдьыт, хонор хонойо
         буолбут.  Мандыс  Уола  елуер  диэри  этэ-сиинэ  ис-иДиттэн  умайар,
         угуттуур уонна эмтиир суостаах,  куустээх гипнозтаах эбит. Ол иЬин
         эмтииригэр  ыарыЬахтарын  кытта  хоонньоДоро,  сытан эрэ  этин-сии-
         нин  имэрийэн,  илиитинэн  туппахтаан  тахсара.чКиДини  курдаттыы
         керер сытыы уоттаах харахтаа§а. Хара^ынан тобулу керен эмиэ эмти-
         ирэ. Дьонтго:  "Харахпар дьоппунуостаахпын, мин харахпын уДуннук
         кэтэспэт буолуы, куДа^ан буолуо", — диирэ. Онноо^ор елбутун да кэн-
         нэ  этэ-сиинэ,  илиитин  тарбахтара,  иэдэстэрэ  ус  хонук  устата  адьас
         ириэнэх сыппыттар. Ону тиДэх суолугар атаарбыт дьоннор дьиибэр-
         гээн кэпсииллэрэ. Олерге аа§ыллыбыттары, кетеххе киирбиттэри, хо­
         нук  аахса  сытааччылары,  былана  иирбиттэри  эмтээн  утуердубут
         киДитин  ахсаана  тыЬыынчанан  эбитэ  буолуо.  0pyV  былдьаДыкка,
         ынырыыга  сылдьара,  дьону буор босхо эмтиирэ.  Киин улуустары —
         Намы, Кэбээйини, Илин уонна Apgaa Хаыаластары, Тулагы-Киллэми,
         Тааттаны,  Чурапчыны,  Байа^антайы,  Дупсуну,  Борогрну,  Дьокуус-
         кайы — барытын бэйэтэ сатыы,  кимтэн да ыйдарыыта суох сылдьан
         эмтиирэ. Бэл Дьааны унуор бара сылдьыбыта.
            Бэстирикиэп ОхонооДой  14 саастаа§ыттан 93 сааДыгар диэри — 79
         сыл  устата  отоДуттаан  теДе  элбэх  киДи,  дьон  урдук  тыыннарын
         быыДаабытын aagap буоллар утумэн элбэх буолуохтаах.
            Сэбиэскэй былаас кэмигэр ойууттары, уда^аттары бобор кэмнэри-
         гэр  дьону  босхо  эмтиирин,  албыннаабатын,  ыарыДахтары  утуердэ-
         рин,  быыДыырын  иДин  ОхонооДой  о|рнньору  олус  бопсубатахтара,
         хаайсыбатахтара.
            Е.Д.Андросов  "Таатта  отоДуттара"  диэн  кинигэтигэр  Таатта
         отоДуттарын кытта тэнтгэ Мандыс Уолун, кини отоДуттааДынын бэрт
         элбэх тубэлтэтин, ону тэыэ арааДы барытын билэн-керен кэпсиирин
         сегрн, бэркиДээн суруйар.
            Таатта  аатырбыт  отоДута  "КылыыДыт"  КурбуДахха  уонна  Уус-
         Алдан оройуонун нэДилиэктэригэр сылдьан бу курдук кэпсиирэ:
            —  БиДиги  ус  сылга  биирдэ  Дьылтр  Хаан  мунньа^ар  сылдьабыт.
         ЭДиги  аанньа  ахтыбат,  ахсарбат  Мандыскыт  Уола  онно  миигиттэн
         "биир мутук" уеДэ олорооччу. Онон миигиттэн ордук билиилээх. Кини
         биДиги  хаДан  да  керсе  иликпит",  —  диэн  баран  "оннук  дьуДуннээх,
         майгылаах" диэн ОхонооДой огрнньору укчу дьуДуннээн этэн, кэпсээн


                                               29
   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38