Page 34 - Курбуһахтар. Петр Аммосов

биэрэрэ. Кинилэр хаЬан даманы биир оройусигн'а, нэЬилиэккэ биир
кэмьгэ сылдьыбаттар эбит, туе туЬунан сиринэн сылдьаллара.
Афанасий Андреевич — Мандыс Уола отоЬут эрэ буолбатах, кини
— киЬи-cyehy тердун-ууЬун, сир аатын, урэх, алаас, етех, от-мас
уратыларын, салгыннарын хамсааЬынын, тумуллар, тоБойдор араас-
таЬыыларын, сулустар оруолларын, куннэр-дьыллар алтыЬыыларын
быЬаарыыга, ердее^у ебугэлэри ейдееЬунлгэ, инникини сылык-
тааЬынчга билиитэ-керуутэ, кэпеээнэ-ипеээнэ дьону барытын
сехтерере, бэккиЬэтэрэ. Aga дойдуну кемускуур Улуу сэрии иннинэ
Новгородов латинскай алфавитынан тахсыбыт "Саха былыргы кэп-
сээннэрэ" диэн к и н и г э б э (фольклор хомуурунньугар) "Эллэй уонна
Омодой саха былыргы тердулэрэ" диэн кэпеээнэ тахсан турар. Биллии-
лээх учуонай И.В.Пухов Дьаарын а^атын ууЬун тердун туЬунан Ман­
дыс Уола кэпеээбитин суруйбута хаЬыакка тахсыбыта. Онно ким хас
ОБОлооБун, кыра ОБОтуттан тиийэ ааттары-суоллары барытын суруй-
тарбытын киЬи соБэр. Кини хас да кэпеээнин фольклору хомуйааччы
ученайдар суруйбуттара, ол архыыпка сытара буолуо.
КиЬи доруобай, уЬун уйэлээх буолуута сиртэн-уоттан, дьиэттэн,
угэстэри тутуЬууттан тутулуктанарын кэпсиирэ. Уруйэ, аппа терде
сирдэр салгыннара хамныырын, доруобуйаБа куЬаБаннык сабыдыал-
лыырын, онон дьиэни бутэй алаас, урдук кырдал, тыа быыйа сиргэ
туттарга субэлиирэ.
Аныгы эдэр дьоннор ыгымнарын, кыраттан кыыЬыралларын, ол
куБаБантга тиэрдиэн себун, ньиэрбэлэрин харыстаабаттарын — ити
доруобуйаны мелтетерун, кэбирэтэрин туЬунан куруук кэпсиир буо-
лара.
ОхонооЬой о б о н н ь о р олус коне, сэмэй кийи этэ. Бэйэтин туЬунан,
кими хайдах эмтээн утуордубутун олох кэпеээбэтэ. ХаЬан даБаны
кыыЬырар диэни билбэт, кизы-кушт, холку квБустээх, дьоьыго-сэргэБЭ
э й э б э с т и к сыЬыаннаЬар, утуену эрэ баБарар чахчы ыраас дууЬалааБа.

Баайдар

Былыр ааттаах баайдар уескээн олорон ааспыттарын туЬунан
уЬуйээнтгэ, кэпеээын'э баар. Оттон революция буоларын чугаЬыгар
оннук баай киЬи баара биллибэт.
1. Оттоохой аБатын ууЬугар. Биэс ийэ ууЬун терде ОмуоЬап Буетур
Носкуобус — Урдаах Буетур, аБабыкка аан бастаан сурэхтэммит
киЬи, наар сылгынан байбыт. Сылгыта элбэБЭ бэрт буолан ахсаанын
билбэтэ yhy. Сылгытын сайынын Тойон Муругэ сайылатар, кыЬынын
КурбуЬах, БайаБантай, Таатта сиринэн хастаран кыстатар эбит.
КыЬын Тойон Муруттэн сылгытын уурэн таЬаарарыгар сылгытын
бастакы баЬа Быччыылык apsaa еттугэр Кэрэхтээх тумуЬугар кэл-
л э б и н э , кэлин уЬуга Нэлим сайылык курбэтигэр кэлэрэ yhy. Урдаах
Буетур эбыс кэргэннээх, ол кэргэннэриттэн биэс уол ууЬаан-тэнийэн,
биэс ийэ ууЬун уескэтэн, Оттоохой аБатын ууЬун тэниппиттэр.

30