Page 63 - Портнягин. Муру алаас барыбыт биьигэ

I

Illi 1111
.............ныаҕыттан аһаҕастык, быһаччы көмөлөспүттэрэ. Ол курдук,
Италия, Венгрия, Румыния уонна Финляндия 40-ча дивизиятын
700 тыһыынча саллаата саа-саадах тутан, биһиги кыраныыс-
сабытыгар тоҕо ааҥнаан киирбиттэрэ. Ону таһынан, Испания
аатырбыт «Күөх дивизиятын» 18 тыһыынча саллаата Кыһыл
Армияны утары сэриини биллэрбиттэрэ.

* * *

Дьобуруопа дойдуларыттан Германияны утары аһаҕас сэ­
риигэ биһиэхэ улахан күүс-көмө буолбут соҕотох Англия эрэ су-
1111 'даарыстыбата буолар. Англия байыаннайдара Сэбиэскэй Сою-
һу кытта дуогабардарын кэспэккэ ньиэмэстэри утары чахчы
күүстээх сэриини биллэрэннэр, Советскай Армия санаата күүһүр-
бүтэ, бииртэн-биир кыайыылар, хорсун быһыылар баар буолан
испиттэрэ. Көмө манан эрэ бүппэтэҕэ. Англияттан уонна Амери-
m ■■■■ каттан биһиэхэ саҥа тутуллар байыаннай собуоттарга элбэх обо-
рудование, станоктар, мотуордар, араас прибордар кэлбиттэрэ.
Маны ааһан, сэриигэ тута туттубутунан барар саасаадах арааһа,
..........ас-үөл (кэнсиэрбэлэр), таҥас-сап ылыллыбыта адьас ботуччу
элбэҕэ диэн Кыһыл Армия билинэрэ. 1941-1945 сыллар устата
Америка Кыһыл Армияҕа баар массыыната - 70, тааҥкаларбыт -
12, сөмөлүөппүт ахсаанын 10 бырыһыанын ылара.
* •* *
II

Ити курдук, саа уоһугар туруортаан бэриннэртээбит тот-
тук-баайдык олорор элбэх кыра судаарыстыбалары тирэх оҥос-
тон, 1941 сыл бэс ыйын 21 күнүгэр сарсыарда 4 чаастан Герма­
ния 190 дивизията, 4950 сөмөлүөтэ, 3712 тааҥката биһиги Ийэ
дойдубутугар сэриинэн түөкүннүү саба түспүттэрэ. Сэрии хара
бастакы күннэриттэн олус кэтит, киэҥ миэстэни хабан, Хара
муораттан Хоту Балтийскай муораҕа тиийэ сэриилэрин тарҕа-
тан туруорбуттара.
Ньиэмэс халабырдьыт армията бастакы уоҕар биһиги Ийэ
дойдубут байыаннай күүстэрин чаҕытар сыаллаах, өлүүнү-сү-
түүнү аахсыбакка күҥҥэ 30-туу биэрэстэ сири тоҕо хааман
- -
— — _ .. ,
киирэн, Москва куоракка 23-25 биэрэстэ сиргэ тиийэ чугаһыы
сылдьыбыттара. Аҕа дойду көмүскэлин сэриитэ арҕаа фроҥҥа

))