Page 141 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 141
млйаҕлтА бэртхара,
Хонон өрөөн ааспыт сирбит аайы: рынан кэрийэн хаһан да күүлэйдээбэтэх
арыылаах саламаатынан, сабыс-саҥа бул- киһи, маннык олус интэриэһинэй сы-
таммыт сибиэһэй кус, балык миининэн, рыыны тэрийбит улуустааҕы түмэл бары
саҥа сүүрдүллүбүт сип-сибиэһэй сүөгэ- үлэһиттэригэр, чуолаан Павел Василье
йинэн, алаадьынан, баахыланан саха- вич Пермяков—Тэлэкэҕэ наһаа күүскэ
лыы-махалыы астаан маанылаабыт алаас махтанабын. Маннык үтүө сырыыга сыл-
сирдээх, алаастаах сахаларга барҕа мах- дьыахтаах суолбун-ииспин айыыларым
тал буоллун! Кэрээбэт кэрэ кэпсээннээх арыйаннар, анаан-минээн Тэлэкэни кыта-
краеведтарга, төттөрү-таары айаннаппыт ры билиһиннэрбиттэр эбит. Хас эмэ сыл-
сымнаҕас сырыылаах суоппардарбыты- лар усталарыгар быыс булан, төрөөбүт
гар, сүдү өбүгэбит Сэһэн Ардьакыап дойдубар баран кэлбит киһи диэн өр
аатын сүгэр улуустааҕы түмэл, биһигини кэмнэргэ испэр тута сылдьыбыт ыра сана-
сирдээн, тэҥҥэ сылдьыспыт бары үлэһит- абын, быйыл сайын толоттордулар. Баҕа
тэригэр, бука бары күүс-көмө буолбут ар- санаа баар буоллаҕына куруук туолар ээ.
гыстарбытыгар, «Үүнэр көлүөнэ» тыйаа- Ону дьэ кырдьыгын бигэргэтэн үрдүк Ай
тырын уонна бу айаҥҥа сылдьыбыт бары ыыларым, ымыы оҥостон илдьэ сылдьы
эспэдииссийэ кыттыылаахтарын аатта- быт ыра санаабын толордулар.
рыттан барҕа махтал буолуохтун! Урут оттон, айылҕаҕа сылдьар да
Ол быыһыгар Бороҕоҥҥо кэлбиппэр буоллахпына биир алааска сылдьааччы-
бииргэ үөрэммит оҕолорум көрсүһээ- бын. Бэркэ гыннар Быйдыга, Илин баска
ри кэлэн мустан, кэтэһэн күүппүттэри- тиийэ сылдьар этибит. Бу сырыыга хаһан
гэр, хоннорбуттарыгар, суумка муҥунан да сылдьыбатах сирдэрбин, төрөөбүт
кэһии биэрэн ыыппыттарыгар наһаа дол- дойдум бииртэн биир үтүө алаастарын
гуйдум, үөрдүм. Суумкам чэпчиэхтээҕэр көрөн наһаа да дуоһуйдум. Бу курдук,
киһи нэһиилэ соһор буолбутун көтөҕөн баҕалаах дьоҥҥо, айылҕа саамай ситэн,
көрөн, суоппар уолаттар: «Тугу хаалаа- симэнэн турар кэрэ кэмигэр, анал айан-
тын»,— дэһэллэр. «Кыстыыр хортуоп- нары оҥорон алаас сирдэринэн сыры-
пуйбун укпуттара»,— диибин. Кыргыт- тыннарар буоллар, хата элбэх киһи дой-
тарым оҕуруот аһын арааһын биэрэн дутун устуоруйатын илэ көрөн билсиэ
ыыттылар. эбит. Уус Алдаҥҥа эмтээх күөл баарын
Төрөөбүт дойдум ахтылҕана дьэ туһунан олох да истибэт этим. Музейга
ааһан нус-хас буоламмын дуоһуйан- сылдьан эмиэ олус элбэх саҥаны билли-
манньыйан сынньана сытабын... Бу бит, иһиттибит, көрдүбүт.
айан кэмнэрэ Ыспааһап таҥара күннэрэ Киһи төрөөбүт дойдутун, төрүччүтүн
этилэр. Ол иһин арааһа ардыыра буолуо хайаан да билиэхтээх эбит. Испэктээкил
диэн хайдах эрэ сэрэхэдийэ санаабытым тыйаатырга турдаҕына, дьон көрдөҕүнэ,
эрээри, суолбун оҥостон, айыыларбыт- төрөөбүт дойдуларын былыргыта харах-
тан көрдөһөн, айанныыр күннэрбитигэр тарыгар көстүө, өйдөрүн-санааларын
күн киэнэ мааныта туран санаабытын уһугуннарыа этэ буоллаҕа. Наһаа да күн-
көнньүөртэ. Николай Николаевич алгыс- дү, дьоҥҥо-сэргэҕэ олус наадалаах, туһа-
тыыр кэмигэр баар дьон бука бары чуум- лаах дьыаланы оҥорор дьоннор эбит кра-
пуран, бэл айылҕа кытта иһийэн, үөһээ еведтар диэн. Баччааҥҥа диэри итинник
Айыыларга, сир-дойду Иччилэригэр дьоннуун алтыспатах эбиппин. Олох хас
этиллибит Алгыс, туох баар этиллибит биирдии тылларын-өстөрүн сыыска-бу
тылларын сыыска-буорга түһэрбэккэ ис- орга түһэрбэккэ тиһэн үйэтитэн иһиэххэ
тэн, ылынныбыт, эппитигэр-хааммыты- наада эбит. Анаан-минээн хасыһан, үөрэ-
гар иҥэриннибит. Алгыс кэмигэр, Добун тэн, төһөлөөх сыралара-сылбалара, бири-
Холорук киирэн ытык эбэ кытыытынан эмэлэрэ барбыта буолуой?! Бу сырыыбы-
силлиэрэн ааспытын бары да, үтүө бэлиэ тын оператордар барытын устубуттара,
кэллэ диэн үөрэ ылынныбыт. былаан быһыытынан барыта монтажта-
Тус бэйэм, бу курдук ытык алааста- нан киинэ буолан тахсыа диэн эрэниэххэ.
139
