Page 26 - Сырабыт тилиннэ, Елуенэ Мурулуун сиэттистэ

дэ, Туйма, Кэгивдэ үрэхтэрин сүнньүлэрин «Восток-Сиб-
проводхоз» «По обводнению озера Мюрю в Усть-Алдан-
ском районе ЯАССР» диэн ааттанан элбэх изыскательнай
үлэ ыытыллыбыта. Итиннэ оройуон мелиоратора буо-
ларбынан эмиэ сылдьыспытым. Ити вариант быһыытынан
Кэгиидэ уонна Туйма үрэхтэр холбоһор сирдэринэн, Ма­
нин өтөх үөһээ өттүнэн улахан буор быһыт тугуллан ууну
мунньар бассейн үөскэтиллиэхтээҕэ. Итинтэн күүстээх на­
соснай станциянан турба устун ууну Хаҥаҕа тиэрдиллиэх-
тээҕэ. Онтон Хана куулатынан Балыктаах эбэҕэ диэри хо-
руу устун сүүрдэн Балыктаахха күөл үөскэтиллиэхтээҕэ.
Итинтэн насос көмөтүнэн турбанан Кыччама күөлүгэр ку-
туллуохтааҕа. Кыччаматтан насоснай станциянан турбанан,
Куотука алааска ууну мунньан, онтон эмиэ насоснай стан­
циянан турба устун Хатырык быһытынан Эбэдэ уу кутул-
луохтааҕа. Онно ТЭО оҥоһуллубута. Ити гидромелиоратив-
най түмүктээһиҥҥэ РСФСР Минмелиоводхоз
«Восток-Сибгипроводхоз» Якутскайдааҕы салаатын началъ-
нига А.Селиверстов, отделение кылаабынай инженерэ
Ю. Шалаев, бырайыак кылаабынай инженерэ В.Федунов
1973 сыллаахха илии баттаабыттара. Ити түмүктээһинтгэ
Эбэ күөлүн уолан иһиитин көрдөрөр сылларынан таблица-
лара, сыырдар, аппалар тардыыларыттан уонна хаар уутут-
тан киирэр уу кээмэйэ уонна Эбэ күөлэ паар буолан
көтүүтүн ороскуота көрдөрүллүбүтэ (уруг бэчээккэ тахсан
турар). Итилэри барытын учуоттаан туран Эбэ күөлэ анар-
дас бэйэтин эрэ толорууга сылын аайы 3 мел. куб ууга наа-
дыйар. Онно эбии Бороҕон, Майаҕас, Чараҥ, Мындааба
бөлүөлэктэрин наадыйар ууларын эптэххэ 4,8 мел. куб ууга
наадыйара быһаарыллыбыта. Оттон ити үрэхтэргэ элбэх
сыллаах кэтээн көрүүлэр түмүктэринэн сылын аайы итич-
чэ уу киирбэтэ дакаастаммыта. Онон ити вариант эмиэ
Эбэни уутутарга кыаҕы биэрбэтэҕэ.
1972 сыл тохсунньу ыйтан «Якутмелиоводстрой»
көһөрүллэ сылдьар механизированнай колоната (ПМК) тэ-
риллибитэ. Онон оройуоммутугар сири мелиорация-
лааһынтга бэдэрээттэһэн үлэлиир үс тэрилтэ баар буолбу-
та. Ол курдук: 1960 сылтан үлэлиир СХТ лугомелиоративнай
24