Page 26 - Сырабыт тилиннэ, Елуенэ Мурулуун сиэттистэ
P. 26

дэ, Туйма, Кэгивдэ үрэхтэрин сүнньүлэрин «Восток-Сиб-
            проводхоз» «По обводнению озера Мюрю в Усть-Алдан-
            ском районе ЯАССР» диэн ааттанан элбэх изыскательнай
            үлэ ыытыллыбыта. Итиннэ оройуон мелиоратора буо-
            ларбынан эмиэ сылдьыспытым. Ити вариант быһыытынан
            Кэгиидэ уонна Туйма үрэхтэр холбоһор сирдэринэн, Ма­
            нин өтөх үөһээ өттүнэн улахан буор быһыт тугуллан ууну
            мунньар бассейн үөскэтиллиэхтээҕэ. Итинтэн күүстээх на­
            соснай станциянан турба устун ууну Хаҥаҕа тиэрдиллиэх-
            тээҕэ. Онтон Хана куулатынан Балыктаах эбэҕэ диэри хо-
            руу устун сүүрдэн Балыктаахха күөл үөскэтиллиэхтээҕэ.
            Итинтэн насос көмөтүнэн турбанан Кыччама күөлүгэр ку-
            туллуохтааҕа. Кыччаматтан насоснай станциянан турбанан,
            Куотука алааска ууну мунньан, онтон эмиэ насоснай стан­
            циянан турба устун Хатырык быһытынан Эбэдэ уу кутул-
            луохтааҕа. Онно ТЭО оҥоһуллубута. Ити гидромелиоратив-
            най түмүктээһиҥҥэ РСФСР Минмелиоводхоз
            «Восток-Сибгипроводхоз» Якутскайдааҕы салаатын началъ-
            нига А.Селиверстов, отделение кылаабынай инженерэ
            Ю. Шалаев, бырайыак кылаабынай инженерэ В.Федунов
            1973 сыллаахха илии баттаабыттара. Ити түмүктээһинтгэ
            Эбэ күөлүн уолан иһиитин көрдөрөр сылларынан таблица-
            лара, сыырдар, аппалар тардыыларыттан уонна хаар уутут-
            тан киирэр уу кээмэйэ уонна Эбэ күөлэ паар буолан
            көтүүтүн ороскуота көрдөрүллүбүтэ (уруг бэчээккэ тахсан
            турар). Итилэри барытын учуоттаан туран Эбэ күөлэ анар-
           дас бэйэтин эрэ толорууга сылын аайы 3 мел. куб ууга наа-
            дыйар. Онно эбии Бороҕон, Майаҕас, Чараҥ, Мындааба
            бөлүөлэктэрин наадыйар ууларын эптэххэ 4,8 мел. куб ууга
            наадыйара быһаарыллыбыта. Оттон ити үрэхтэргэ элбэх
            сыллаах кэтээн көрүүлэр түмүктэринэн сылын аайы итич-
           чэ уу киирбэтэ дакаастаммыта. Онон ити вариант эмиэ
            Эбэни уутутарга кыаҕы биэрбэтэҕэ.
              1972 сыл тохсунньу ыйтан «Якутмелиоводстрой»
            көһөрүллэ сылдьар механизированнай колоната (ПМК) тэ-
           риллибитэ. Онон оройуоммутугар сири мелиорация-
           лааһынтга бэдэрээттэһэн үлэлиир үс тэрилтэ баар буолбу-
           та. Ол курдук: 1960 сылтан үлэлиир СХТ лугомелиоративнай
                                          24
   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31