Page 7 - Тимир көлө тэһиинин тутан. Протопопова Е.И. (фрагмент)

'юдмила Андросова

КИНИЛЭРГЭ МАХТАЛБЫТ БЭЛИЭТИНЭН

1941-1945 Аг,а дойдуну комускуур Улуу сэр и и ыар
тыына Саха сирин олохтоохторугар кытта билли-
битэ. Ол курдук 6uhu улууспутуттан Ийэ дойдула-
рын остввхтон комускуу баИаам элбэх кий и барбыта.
«Уот сэрии сылларыгар атырдьах ыйын 12 кунугэр
биИиги оройуоммут 564 чулуу ыччаттара сэриилэйэр
Армия кэккэтигэр ыцырыллыбыттара...» - диэн су­
ру йбут Н.Н.Васильев (1-КурбуИах) «Уот сэрии сылла­
рыгар» диэн 1995 с. тахсыбыт кинигэ^э. Ацардас оро-
йуон МТС-тан уонтан тахса механизатор уолаттар
ити бастакы хомуурга хабыллан барбыттара. Сал-
гыы кэлинни да хомуурга МТС тэрилтэтиттэн элбэх
эдэрюэн уолаттар Армиями бэбиэскэлэнэн барбыт­
тара. МТС-ка улэИит илии тиийбэт буолан, оройуон
комсомолка кыргыттарын трактор курсугар уврэтэн,
трактор уруулугар олордубуттара. Ол чулуу кыргыт-
тар тулуурдаах санаанан, куустээх улэнэн тыылга Кыайыыны уИансыбыттара. Дьэ,
ол хорсун хоодуот кыргыттар тустарынан «Тим up коло тэИиинин тутан» диэн ки-
нигэни хас да сыл материал хомуйаммын, дьэ, бэчээккэ таИаардым.

Тыыл уонна улэ ветерана Дмитрий аата-суола суруллубут. Дьэ, бу испии-
Семенович Андросов 2004 сыллаах- йэк миэхэ дьин’нээх архивнай материал
ха «Тыылга Кыайыыны уйансыбытта- буолта. Анастасия Васильевна испиийэк
ра» диэн тракторийынан ер сылларга да биэрэригэр: «Дыпгэ, сэрии сылын
(1941-1950 ее.) улэлээбит тракторист, усталаах-туоратыгар 80-тан тахса кыыс
комбайнер кыргыттар тустарынан олус улэлээбитэ. Сорохторун умнаталаан да
киэгг ис хойоонноох кинигэни бэчээт- кэбистим. Элбэх кыыс адьас эдэр саас-
тэппитэ. Кинигэдэ 45 тракторист кыыс тарыгар олохтон бараахтаабыттара, онон
киирбит. Дьэ, ити кинигэни аадан ба- туох дьонноохторун дьэ, хайдах хантан
раммын, бу тракторист-кыргыттар аат- билэриьг буолла», — диэн эппитэ. Он-
тара ессе киэггник ааттаныан, уйэтитил- тон-мантан ыйыталайан, улуус, респуб­
лиэн наадатын ейдеебутум. Бу кэмнэ лика хайыаттарыгар элбэхтик ыстатыйа
мин Мындааба спортивнай оскуолаты- бэчээттэтэн, бу кинигэбэр 75 тракто­
гар соцпедагогунан улэлииР этим. Хас рист, комбайнер кыргыттары сурукка
биирдии о до бэйэтэ олорор бейуелэгин киллэрдим. Кини эппитин курдук, хас
историятын билэр, тугунан эрэ киэн да тракторист-кыргыттар ханна олор-
туттардаах буолладына, кини олох- буттарын, одолорун, аймах дьоннорун
хо тардыйыыта куустээх, ейе-санаата билигин да булбатым.
ыраас буолар диэн санааттан, бейуелэк Кинигэбэр Д.С.Андросов кинигэтин
историятын кэпсиир музей-кабинет ас- толору киллэрдим. Togo диэтэххэ, кини-
пытым. Элбэх материаллары, ахтыыла- гэ ааптарын Дмитрий Семеновы биирдэ
ры, хаартыскалары хомуйан муспуппут. Бородоннт» керсен: «Кинигэдэр трак­
Сэрии сылын трактористка-кыыйыттан, торист кыргыттар бары киирбиттэрэ
тыыл уонна улэ ветераныттан Анас­ буоллар», — диэн санаабын эппиппэр,
тасия Васильевна Бурнашеваттан сэ­ одонньор мучук гынан баран: «Дьэ, эдэр
рии сылларыгар улэлээбит тракторист, кийи улэлээн-хасыйан эн да суруйаар
комбайнерка кыргыттар испиийэктэ- ээ. Мин саайырдым», — диэбитэ. Аны
рин ылбытым. Ол испиийэккэ 80 кыыс «Тыылга Кыайыыны уйансыбыттара»
i