Page 67 - Ахтар ытык иэстээхпит

Ити айаннаан бастаан хардыыга кэлбиттэр. Онтон
Чомчоҕойунан, Хара Лаптынан, Өлөннөөҕүнэн, Киэҥ Алааһынан
Хатыҥ-Сыһыыга кэлбит буолуохтарын сөп.
Дьиэтигэр-уотугар сэтинньи ый бүтүүтэ эргиллэн кэлбитэ.
Маайа мобилизациштан кэлээт да субай сүөһүнү аһатааччынан
үлэлээбитинэн барбыта. 1948 сыллаахха Сыҥаһаҕа үлэлии сылдьан
Стручков Д.И. кэргэн тахсыбыта.
Сайынын үксүгэр хонуу үлэтигэр сылдьыбыта. Ордук
оггооһуҥн а Маайа хонуу хоһуун үлэһитинэн биллибитэ. Ааттаах
кыайыылаах бугулдьут этэ. Ити сылларга оттооһуҥҥа
звеноводтуура. От үлэтигэр ыччаттары түмэ тардара. Ол саҕана
ардах да кэмигэр оттооһун үлэтэ олох тохтотуллубата. Уу отун
огготоллоро, уу отун таттараллара, инчэҕэй оту аргылаталлара
(ол аата адарай маска оту уута сүүрэр, онно куурар гына
уурдараллара. Сүрдээх түбүктээх үлэ этэ. Билигин оннук үлэ
өйдөбүлэ да суох буолла).
Маайалаах 1953 сыллааха кыһын Сыырдаахха көһөн
тахсыбыттара. Хатыҥ Сыһыы колхоз "Победа" колхозка холбоһон
олороро. Манна Маайалаах Нэмтиэҥҥэ кэлбиттэрэ. Нэмтиэшгэ
ферма сэбиэдиссэйэ этэ. Ахсынньы бытархан тымныытыгар
Дьампытган көһөн кэлбиттэрэ. Үс кыра оҕону илдьэ. Онтон биир
оҕолоро 3 ыйдаах этэ. (Уол оҕо этэ. Өлбүтэ).
Маайа саһыл ферматыгар 1961 сыллаахха диэри үлэлээбитэ.
Оччолорго саһыл фермата оройуоҥҥа, республикаҕа биллэр
үчүгэй үлэлээх этэ. "Победа" колхоз дохуот бөҕөнү ылара. Ферма
саһылын уопсай ахсаана үс сүүскэ тиийэрэ. Үлэ, хамнас үгүс
этэ. Оччотооҕу үлэһиггэр кыһаллан-мүһэллэн туран үлэлииллэрэ.
1956 сыллаахха Маайа Бүтүн Союзтааҕы Тыа хаһаайыстыбатын
выставкатын кыттыылааҕа буолан Бронза медалынан
наҕараадаламмыта.
Маайалаах 1957 сыллаахха Сыырдаахха дьиэ туттубуггара уонна
1961 сьпшаахха көһөн киирбитгэрэ. Икки оҕо үөрэнэрэ.
Маайа 1961 сылтан дьааһылаҕа, онтон салгыы деткобинакка
1976 сыллаахха (12.10) пенсияҕа тахсыар диэри быыстала суох
кыһамньылаахтык, үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Төрөппүттэр
элбэх махталларын ылбыта.
Мария Васильевна сэрии, сут-кураан, ыарахан, кыһалҕалаах
сылларга үлэҕэ дьулуурунан, ханнык да үлэни кыайарынан-
хоторунан, айаны-сырыыны тулуйарынан, ол кэмнэрдээҕи
мөккүөрэ суох сүктэриллэр сорудахтарын биир тыла суох
толорорунан тыылга кыайыыны уһансыбыта, колхозка биир төһүү
үлэһитинэн буолбута. Оччотооҕу ыччаты баһыйа тутара. Хорсун
хонуу үлэһитэ, кыайыылаах бухатыыр үлэһит олоҕо, үлэтэ
үрдүктүк сыаналаммыта.
Ол курдук. Мария Васильевна 1967 сыллаахха "Ийэ Албан аага
3 ст." орденынан, 8 медалларынан уонна 1956 сыллаахха Бүтүн
Союзтааҕы Выставка бронза медалынан наҕараадаламмыта.
Мария Васильевна 7 оҕо амарах ийэтэ, 17 сиэн тапталлаах эбэтэ.