Page 29 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

«Тоһо да обороиаҕа турдарбыт, күн-түүн ахсын дьиҥнээх сэрии
буолара. Өстоохбиһиги хаһан аһыырбытыи, сынньанарбытын кэтээн
олорор курдук, ол кэмҥэ артиллсриянан ыппытынан барара. Онон
сүгүн утуйбакка, бэртуһуннукэрэйдэммиппит. Биһиги 300-400 мстр
тэйиччи этибит. Икки ардыбытыгар уулаах-бадарааннаах эрэ этэ.
Уоннаатын мэһэй суоҕа.
Бэс ыйын 21 күнүгэр остоох оборонатын тоҕо котор сорудах
ылбыппыт. Сарсыныгар сарсыарда 6-7 чааска атаакаҕа турардыы
былааннанан, бойобуой охранаҕа киирэн хоммуппут. Биһиги 8 киһи
остоохоборонатыгаруруттиийэнфлажоканньыахтаахпыт. Мантшйгы
рота, маҥнайгы взвод, маҥнайгыогдслснисбуолан итинникыарахан
сорудаҕы толорууга бирикээс ылбыппыг. Биир киһи хаалыар дылы
бирикээһи голорор туһугар охсуһуохтаахиыт. Сарсыарда 1500 орудис
атааканы биллэрэн улэлиирин кыгга, ахсыан иннибитдиэки ыстанан
кэбистибит. Ол эрээри остоохарааскалибрдаахпулсметунан ыраахтан
ытар артиллсриятынан сонно тута утары уоту аспыта. Биһиги 8
киһитгэн аара хаалааччы элбээбитэ. Мин Ссрдюктуун (отдслснис
командира) иккиэйэҕин эрэтиийбинпит. Флажоктарбытын наадалаах
сиргэ анньыталаабынпыт. Сорудах ыларбытыгар: «Ким сорудаҕы
толорбут Кыһыл Знамя ордснтгатүһэриллиэ» диэбитгэрэ. Биһиги ол
опсрацияҕа мэтээлгэ да гүбэспэккэхаалбыппыт. Сэриигэ хор оннук
эмиэ буолар. Биһиги ол сырыыбытыгар оссо биир нсмсц офицсрын
тутанаҕалбыпиыт».
Тоҕо кыһыл флажок анньыллыахтааҕын, тоҕо итинник атаакаҕа
туруохтаахтарын бэйэтэсэрии кыттыылааҕа киһи Иван Гончаров«Я,
брат их псхоты...» диэн Докуускайга 1984 сылга тахсыбыт кинигэтигэр
Михаил Михайлович бойобуой олоҕун ити түгэнин сиһилии
суруйарыгар ылыннарыылаахтык быһаарбыт. Кини онно
комсомолсцтар, активистар атыттар кимэн киирэллэригэр флажоктары
анньыталаан, суол ыйар уонна кинилэргэхолобур кордорор үгэсгэрэ
диэн суруйар. Итинникатаакаостоохоборонатын систсматын уонна
уотаһарточкаларын бүгэһиктээхтикбыһаарарганаада буолара. Быһата,
онноостоохтугун-ханныгын билэргэсаллааттыыннаахмэтгиэоруолун
толороро.
Бу түгэни олохтоох, ол аата кыра суолталаах кыргыһыы эбит, онон
наҕараадаҕа түснүт да буоллаҕына, иккис, үһүс инстанцияҕа илии
батгаммакка хаалбытабуолуодиэххээмиэсоп. Дьшгэрда,байыастарга
«ким сорудаҕы толорбут Кыһыл Знамя ордсныгар түһэриллиэ» диэн
дивизия биитэр корпус даҕаны командирытган сибээһэ суох хантан
ылан эрэннэриэхтэрэй? Мин манныктүгэни наҕараадаҕатүһэриллэн