Page 31 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

корүнньүк үлэһит курдук ойдоомо. Михаил Михайлович үйэтин
тухары, этэргэдылы, уллуҥаг,ын колоһүнүн сүүһүгэр ааҕан олохолорон,
оҕо иитэн, һай-һат диэбит киһи. Булчут диэтэххэ, булчут бэрдэ, отчут
диэтэххэ, отчуттолуутакини этэ.
Тозовканан сүүс мстртэн куһу хайа баҕарар тэһэ ытан ылара.
Хапсаҕайдык, бэргэнник ыгарынан үгүстэри салыннарара. Биирдэ
мэнээктээн кэлбит кырса ала-чуо кини туһаҕар киирэн иҥнибиттээх.
Тайах буоллун, тииҥ буоллун — кини итинник байанайдаах булчут
этэ. Эһиги кини ити элбэхтыынньалаахкиһи быһыытынан бэйэтигэр
бултанар эбитдии санаамаҥ. Кини мэлдьи колхоз сыыппаратын
толорорго бултуур үгэстээҕэ.
Хайдахтаах үтүо отчутун туһунан Н.Н. Литвинцсв бэрт истиҥник
ахгар: «Биир сайын Лабачааны үрэххэ бииргэ оттообупнут. Наар
илиинэн. Күһүорүуһун ардахбуолан, ү1үс бугулбугун атарба мас үрдүгэр
гуруорбуппут. Мэхээлэогүлэгигэролусдьоҕурдааҕа. Бэйэтин кыаҕын
таһынан киэҥ, хоннохтоох, ыраас суоллаах охсооччу этэ.. Кэлин
уонунан сылларга от звснотун салайбыта». Итинтэн салгыы,
куоталаһыытүмү1үнтаһаарыыгабалыйбытгарын комиссия тэрийгэрэн
кырдьыгын ситиспитин кэнсээн баран, Николай Николасвич суруйар
«Наадатын туруору конотүнэн туруорсара. Ньылаҥнаһа, албыннаһа,
бэртбуоласатыы барбатэтэ». Михаил Михайловичтуоххабарытыгар
дьүккүордээҕин, булугас, мындыр ойдооҕүн туһунан, сиһи туоруур
суолу сыыһа тыыран эрэллэрин коннорбүтүн холобур аҕалан П.П.
Чсрноградскай ахтар. Оттон Л. Борисов биир дойдулааҕын маннык
тылларынан билиһиннэрэр: «Кини биһиэхэ, «Кэлэдимэ» звснотун
отчуттарыгар, элбэх сыл звсповодтаабыга... Бу кыра уҥуохтаах,
дьарамай киһи, коннорүсыһыаннаһыыгаардыгар ордуосда курдугун
иһин, уопсай интириэскэ, үлэҕэ олус болҕомтолоох, тулуурдаах,
киһини ойдүүр, саба куулаан салайбат, номоҕон, мас хайдыбьггын
курдук коно, киэн' киһиэтэ». Буахтыыга«оҕонньорсүрдээхүорүнньэҥ,
оҕолуу ис киирбэх, аламаҕай этэ» диэн этиини кытта «киэн- киһи
киэлитин биллэрбэт» диэн оссо иккис этии баар.
Кырдьык да оннук курдук. Кинини Гсройга түһэрэн баран
умнубуттарыттан муҥатыйар биитэр хоргутар тылы, бэ;1 кырдьан
олорон, биирдэда ыһыктыбатах.
Эдэриттэн бу киэҥ коҕустээх, холку киһи сэрии суоһуттан-
суодалыттан уруһуйбатах, дойдутугар эргиллэн кэлэн баран оннук
сэриилэспитим, маннык кыайбытым-хоппутум диэн түоһүн
охсумматах, харчылаахүлэниэккирэтиһэн үрдүкүсалалтаны кэрийэн
халыһыйасүүрбэтэх. Ылбытда, сэрии иннинэхайдах гыммытайда, ол