Page 43 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

устан, Усть-Куткатиимдибит. Онтон Заярскайга массыынанан тиэр-
тилэр. Мальта ста11цияҕа муостата, түннүгэ суох хаһаарыма дуом нара
баалларыгаролорон, байыаннай үөрэҕи бардыбыт, миигип сахаларга
а гитатор ы н а н ан ааты л а р ».
Салгыы 1942 сыл кулун тутарыттаи бэс ыйыгар диэри Улан-Удэ
куораттаһыгар кавалеристар курстарыгар үөрэнэр. Онтон аттарын ил-
дьэтимирсуолунан арҕааайанныыллар. Урал арҕааөттүгэрсытар Во-
логодскайуобаласхапныкэрэбиирстанциятыгарсүөкээбиттэрэ. Ман-
нааны пехотаҕатүбэһэи үөрэнэр. Иккн ый үөрэиэн,атырдьахыйыгар
сэриигэкиирэр. Воронежскай фронтсастаабыгаркиирсэр460-сстрел-
ковай полка рядовой байыаһа Николай Сергееватырдьах ыйын 19 күнү-
гэр Вороиеж аттыиааҕы кыргыһыыгаилиитигэр бастакы бааһырыытын
ылар. Госпиталга икки ый эмтэнэн баран, салгыы сэриилэһэр. 1942
сыл күһүнүгэр Курскай - Белгородтуһаайыытынанхасда кырыктаах
кыргыһыыга кыттыбыта. Сэтинньи 11 күнүгэраны оттүгэрбааһыран,
эмиэ госпиталга киирэр. Сотору эмиэ сэриилэһэр чааһыгар тонпөр.
Үһүсбааһырыытын туһунан Николай Михайлович ааспытсыллаахса-
йын тиһэх көрсүһүүбүтүгэр бу курдук кэпсээбитэ:
- 1943 сыл саҥатыгар Сталинград куораты немецтэртэн босхолооһун
кэмигэрбиһиги чааспытаны Харьков куораттаһыгарсэриилэһэсыл-
дьарэтэ. Харьков илииттэн илнигэхасдатөгүл киирэсылдьыбыта.
Олунньу 15 күнүгэр Харьковтаһыгар сэриилэһэ сылдьан, сиспэр
бааһырбытым,разрывной буулдьанан. Харьковтааҕы байыаннай гос-
питалга эмтэнэ киирдим. Ситэ үтүөрэ иликпинэ, немецтэр куораты
төттөрү ылар буоллулар диэн госпиталбыт атыи сиргэ көһөр буолла.
М и н госп италь начальии гыттан көҥүл сурук ыла! I, бэйэм чаасп ы н көр-
дөөн булуом этэдиэн, кинилэртэн хаалан хааллым. Аһым да тугум да
суох, мээнэ баран истим. Суол устун баран иһэрдьон бөлөхтөрүн немец
самолеттара үөһэттэн ытыалыыллар. Биир массыынасиппитигэрсап-
сыйан тохтоттум. «Бэйэбиттохсуобут, ханнатиийэрбитбиллнбэт», -
диэн ылбатылар. Ардах түһэр, бадараан, уу-хаар бөҕө. Олох быстан,
суолга охтор буолтум кэнпэ, иккис массыына ситтэ. «Иһпрдьэ толо-
рубут, капот үрдүгэр тахсан сыт», — днэтилэр. Капот үрдүгэр хатаастаи
сытан айаннаатым. Ол иһэн, үөһэ немец самолеттара көһүннэхтэринэ:
«Воздух!» — диэн сигнал биэрэбин. Оччоҕо тохтоон турунаи кэбиһэ-
бит, эбэтэрот-масбыыһыгартүһэнсаһабыт. Бапайдауһупнукайаннаа-
быппыткэннэ,тохтоон: «Иһирдьэкиирэн олор!» — диэтилэр. Массыы-
на иһигэркиирдим. Бары командпрдарайанпаан пһэллэрэбит. Кэпсэ-
тиилэриттэн пһиттэххэ, Харьковы немецтэрэмиэтөттөрү ылбыттар.
Бипрдэриэбинэҕэ кэллибпт. Суоппар: «Бааһырбыт киһи, ханна бара-