Page 47 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

бары «ньим» түһэн олордулар.
Аҕадойду сэриитин историятыттанда көстөрүнэн, Харьков куорат
иһин кырыктаах кыргыһыылар буолбуттара биллэр. Куораты хас да
төгүл төттөрү-таары ылсыы буолбут. Олтуһунан Николай Михайлович
бииртүгэни кэпсээн турар. Эмиэбэйэтин тылынан кэпсиибин:
- Итини кэпсииролус судургута суох. Чэ, ол дабуоллар кэпсиибин,
буолбут суол буоллаҕа. Биһиги чаастарбыт өстөөх кимиитин төттөрү
охсо сыппыттара. У11ньуктаах уһун ардах субуруччу күнүстэри-түүннэри
түһэтурбута. Сир-дойду ибили сытынбыта, техмикасырыыта ыараа-
быта. Онон өстөөх харса суох кэлэ-кэлэ буомбалаан тахсара. Биир он-
нук түбэлтэҕэ чугас түспүт бомбаттан оскуолка ыстанан мин аҥар
илиибин таарыйда. Соччоулахана суохда буоллар, эмтэнэр наада буол-
га. Онон санчааска барар буоллум. Күн киэһэрэн, хараҥаран эрэрэ.
Атаҕым анныгар бадараан, уу баһылла сытара сатыы киһи хаамара
ыараан иһэр курдуга. Утаппытым, аччыктаабытымдаҕаны. Куораткы-
тыытыгар.дьоҕусдьиэлээхбиирыалгакиирдим. Дьиэҕэоҕонпьордоох
эмээхсин бааллара. Дьиэлэрэ сып-сылаас этэ. Сытан сынньанан ба-
рыахха бэрт эбит дии санаатым. Дьиэлээх оҕонньор остуол баһыгар
аһаан кимиритэолорорун көрөн, хайдах эрэ сиэмэҕэ киирэн мотуйа
олорормоҕотойусанаан ыллым. Эмээхсинхаҥасдиэкиттэн иһитаҕа-
лан чэй кутта, остуолга ыҥырдылар. Остуолгаараасас-үөл бөҕө. Оҕон-
мьорсыры-сымнаҕасүрүҥкилиэпкэхапыҥбаҕайы арыынысыбаабыт,
халбаһыыны быһан арыылаах килиэбин үрдүгэр уурбут уонна тииһэ
суохайаҕарбокуойа суох симэолорор эбит. Килиэбин дьүккүйэн-дьүк-
күйэн антах ыыттауонна:
- Бу Гитлер аһа, арыыта, бу кинн дэлэй остуола, - диэн баран элбэх
бааҥкалартуралларым ыйда. -Эһиги Сталиҥҥытыгар манныкасбаар
цуо? Суоҕа бнллэр буоллаҕа. Уолум кпһи ас мөлтөх диэн суруйбута, -
диэтэ. Мин олус соһуйдум. Турар сирбэр олоро түстүм. Хайдах эрэ
түҥнэрн охсуллубут киһи курду к буоллум. Санаабар.дьиэ иһэхараҥаҕа
күөгэлдьийэн ылла. Остуол баһыгар хара суор олорорун курдук, оҕон-
ньор күлүгэ көстөн ааста. Мин таһырдьаны былдьастым. Онно эмиэ
тыыным хаайтаран охтосыстым. Маарыын хайгыы санаабытдьиэбит-
тэн харса суох куотарга бардым. Снрэйим хоту хараҥаҕахарбыалаһан
истим. Кэлэйдим... Сиргэнним... Бу аат айаҕыттан куотар эрэ өй-
дөннүм.
Сотору кэннибиттэн массыынауотасандаарыҥнаантутан ыллауон-
на олус ыраатыннарбакка ситэн кэллэ. Массыына иһигэр олорооч-
чулар байыаннайдар эбит. Мин илиибэр бааһырбыппын, онон куо-
ракка санчааһы көрдүүрбүн эттим. «Көмөлөһүҥ», - диэн көрдөстүм.