Page 61 - Биһиги албан ааттаахтарбыт
P. 61

өлөпнөр, кыра сааһыгар тулаанах хаалан, тииммэт-түгэммэт кыһал-
        ҕатын, эрэйин билбитэ. Эдьиийэ Апна ПрокопьевнаДорофееваны кыт-
        таэҥэрдэһэн, кэлин убайаСэмэн Прокопьевичка иитиллэн улааппыта.
        Сэмэн Аҕа дойду сэриитигэрбаран өлбүтэ. Иккис убайа эдэр сааһыгар
        аас-туор олохтон  аччыктаан, тымныйан,  ыалдьан  өлоүтэ.  Эдьпийэ
        Ааныска ыал буолан сэттэ оҕону төрөтон хаалларбыта.
           Советскай былаас маҥнайгы сылларыгар киинтэп ыраах да сирдэргэ
         оскуолалар  аһыллан  барбыттара.  Ону тэҥинэп  Өнөр  пэһилиэгэр
         Кэлэдимэҕэ оскуола аһыллан, Дьөгүөр онно үөрэнэ киирбитэ. Кэлин
         ити оскуола Бөрөлөөххө көһон, онпо4-с кылааһы бүтэрбптэ. Онтон
         Дүпсүҥҥэ 5-с кылааска үөрэнэн иһэн, салгыы кыайан үөрэнэр кыаҕа
         суох буолан, төннөн  кэлбитэ. Ол кэлэн, оччотооҕу бэйэлэрин саас-
         тыылаахтарын курдук, бастакы тэриллибит кол.хозка үлэлээбитэ.
            КолхозкаДьогүортутаах үлэһпттэртэн бпнрдэстэрэбуолбута. Сир
         ыарахан үлэтиттэн саҕалаан, бурдук, от хомууругар үлэлиирэ. Сылга
         иккитэ ыраах хоту улуустаргатаһаҕас таһыытыгар сылдьара.  Бу олус
         эппиэттээх, кытаанах үлэҕэнэһилиэксаамай чулуу, сымса, күүстээх-
         уохтаах дьонун талаллара. Хас биирдни биригээдэттэн түөртүү айан-
         пьыты  ыыталлара. Айаҥҥа күһүн эрдэттэн бэлэмнэнэн, өрүс мууһа
         турарын  кытта  аттаналлара.  Илдьэ барар  аттарын  күһүн  эрдэттэн
         баайаллара, атахтары н боккуоптууллара, с и и р отторун ки п пэл и илл эрэ,
         эбиэстэрин  кытта  сыарҕаларыгар тпэйэн  бараллара. Таһаҕастарыи
         Алдап өрүстэн тиэнэн, сүтэрбэккэ-оһорбокко, алдьаппакка улахаи уһун
         сындалҕаннаах айаны тулуйам, бу уһук хоту дойду олохтоохторугар
         сиирбурдуктарын, саапарын сэбии, саахары, чэйи уоннадаатын туттар
         тэрпллэрин  тиэрдэллэрэ.  Кини  бииргэ айаннаспыт дьонунан  Петр
         Петрович  Захаров (Сахачаап),  Петр Андреевпч Атласов (Чомолук),
         Михаил  ...  Ушницкай  (Чэмпэ)  буолаллар.  Бу эрэйдээх,  уһуи  айан
         кыһалҕатын, эрэйин-муҥун оччотооҕуга айаннаабыт дьон эрэ өйдүүрэ
         буолуо.
            Бу маннык үлэлпи сырыттаҕына, сэрии саҕаламмыта. От ыйыгар
         1941 сыллааххаДьөгүөрмаҥнайгы хомуурга, ыраах«Лабачааны» үрэҕэр
         оттуу сылдьан,  төрөөбүт нэһилиэгиттэн  арахсан  армияҕа барбыта.
         Читаҕа кылгас кэмнээх байыаннай үорэҕи барбыта, онтон фроҥҥа
         атаарыллыбыта. Бусэрии саамай ыарсүтүктээх кэмнэрээтилэр. Сэрии-
         гэ хайдах сылдьыбытын туһунан ирэ-хоро улаханнык кэпсээбэт буола-
         ра. Арай: «Оҕолоор, сэрии диэн ити киинэҕэ көстөрүн курдукбуолба-
         тах, өй-мэйдээхтулуйбат иэдээнэ, ыархартыыната», — диирэ. Биһиги
         аҕабытүс төгүл бааһырбыта. Үгүс кырыктаах кыргыһыыларга кытты-
         быта. «Биироннукулахан кимэн киирпигэ ручной пулеметунан ытыа-
   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66