Page 63 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

«Старшина» Дьөгүор

Дьогүорү «Старшина» диэн аатгыыллара. Ол кини уоггаах сэриигэ
старшиналаабытыттан буолбатах. Сааһыран баран ор сыл от звено-
ларыгар повардаабыты гтан. Кини ааспыталдьархайдаахсэриигэ кон-
норүсаллаатбыһыыгынан үссылсылдьыбытауоннаханас илиитигэр
бааһыран, тоннон кэлбитэ.
Кэпсиир этэ: «Лан бастаан тиийэн кыргыһыыга киириэм инни-
пээҕи түүн зсмлянкаҕа утуйа сыттахпына, арай биир киһи киирэн:
«Лукачсвскай Дьогүор, аны үс ыйынан дойдулуугун!»—диэтэ. Соһуйан
уһуктан кэллим. «Үс ыйынан олор буоллаҕым дуу», — дии санаатым.
Дойдубар үс сылынан эргиллибитим», — диэн.
Дойдутугар кэлэн баран, бааһырбыт илиитэ хатан, ыарахан үлэни
кыайбатбуолан кыһынын колононуу баһан, сайынын ыанньык сүоһүгэ
бостуукгаан сэнэх сааһын бараабыта. Сааһыран баран отчуттарга
повардыыра.
Бостууктууругар аттаммат — сатыы сылдьар, баҕар, ат тэһиинин
илиитинэн кыайан тупиагыттан буолуо. Дьарамай, сула киһи, сүрдээх
кытыгырас. Арай биирдэ ынахтарын хомуйа барбыта, Былан I абыга
икки котүохчэ буолбут оҕолордоох туруйа сылдьаллара үһү. Дьогүор
үомэн киирэр, онтон чугаһаан баран, ойонтурап эккирэтэр. Улахаггара
котон хаалаллар, икки оҕо тыаны былдьаһаллар. Киһи биир оҕону
саба батгаан ситэн ылан кымньыытынан быһыта сыпньан кэбиһэр,
иккиһи сыыр тахсыытыгар куоттаран кэбиһэр. Кэлин: «Этэрбэһим
халтархайабэртбуолан куоттарбытым», -диирэ.
Биир күһүн, Түллээйигэ олорон, эрдэ туран сүөһүлэрин хомуйа
барар. Туман бөҕө үһү. Лэмпэлээх үрүйэтигэр киирэн истибитэ: чугас
туруйалар хаһыытыыллар. Сыбдыйан, чугаһаан баран көрбүгэ: икки
туруйа хантаһан баран хаһыытыы олороллор үһү. Дьөгүөр өмүтүннэрэн
эккирэтэр. Кыыллара сүүрэн, дайан бараллар, киһн көтөр кыах биэр-
бэккэ биирдэстэрин ситэ баттаан кымньыынан быһа охсор, иккиһи
сыыһа-халты сабыыр, куоттаран кэбиһэр.
Отчуттарга повардыырыгароттууртэриллээхсылдьар. Онтукатын
оҕускатиэйэн, кэбиһии буолар алааһыгар илдьэтиийэруонна хайдах
эрэ быыс булан косилка кыайан сылдьыбат сирдэрнн: өтөхтөрү, уу
кытыыларын, халдьаайы тэллэхтэрин оттуур. Онтукатын бэлэм бүтэнэ
суох сир буоллаҕына балаҕан, хоспох эбэтэр ампаар үрдүгэр кэбиһэр,
ол курдук алаас аайы кыра-кыра боспуйаоттоох буолар.