Page 74 - Биһиги албан ааттаахтарбыт

түспүтэ, эр киһи толорор ыарахан илии үлэтпн толорбутунан барбыта.
Кыһыи тутуу маһын бэлэмэ, оиу тутуу барар сиригэр таһыы, таҥас-
тааһын, бааһынаттан үрдүк үүнүүнү ылар иһин сүөһү кур ноһуомун
тоҥнуу хоҥпорон, бааһынаҕа таһыы, оттон сапыи көлөнөп сирп оҥо-
рон, бурдугу ыһыы, окко киириэхтээх техниканы өрөмүөннээһин, бэ-
лэмнээһин, күһүн чычаас уулар тоҥуохтарыгар диэри от оттооһуна,
үүнүүнүхомуйуу,онутуһаҕатаһаарыыбуолбута. Итинник үлэлэрсыл-
лата хатыланап пһэллэрэ. Саха сирин кытаанах усулуобуйатыгар тү-
бүктээх, сындалҕаннаах үлэ аҕыйыахтааҕар эбиллэн иһэргэ дылы буо-
лара.
Эйэлээхтик, үрдүктаһаарыылаахтыкүлэоргуйатурдаҕына, ыраах
тыа сирин олохтооҕор тута ойдөно охсубат пэдээнэ турбута. 1941 сыл,
бэс ыйын 22 күнүгэр, фашисткай Германия Советскан Союзкатүөкүн-
нүүуоран, сэриинэн саба түспүтүн туһунан сурахтилийэ сүүрбүтэ. Ал-
дьархай аргыһа суох буолбат. 1941-42 сыллаахсайыннарга кураан са-
быытаабыта, от-бурдук үүммэтэҕэ, хоргуйуу куттала сабардаабыта.
М иэстэҕэ сүөһүгэ ти ийэр от үүм мэккэ, от ы й ы н бүтүүтэ, армия ҕа ы ҥы-
рыыттан орпуттар Кэбээйигэоттуу барбыттара. Кинилэрортолоругар
Ипнокентпй барсыбыта. 1942 сыл сайына ааһан эрдэҕпнэ, атырдьах
ыйыгар Иниокентий Поликарпович Черноградскайгасэриигэбарарга
34 сааһыгар, эр киһи саамай күөгүйэр күнүгэр, бэбиэскэни туппута.
Ыарыһах кэргэнин, уоллаах кыыс оҕотун хаалларан, төрөобүт төрүт
буоруттан аттаммыта. Түөрт бииргэтөрөөбүт, оҕо-уруу төрөтөн, ыал
буолбут уолаттартан кини соҕотоҕун Ийэдойдутун көмүскүү аттам-
мыта. Дьонуп-сэргэтин хаалларан, бпһигин ыйаабыт Өнөрүн Эбэ-
титтэн тэйэригэр тоһө уйулҕата хамсаабыта, тугу санаабыта буолуой?
Кини кытаанах байыаннай үөрэхтэн, кэмчи аһылыктап бырдабыс-
тыбакка, күүһэ-уоҕа өһүллүбэккэ, быһа Калининскай фроҥҥатиий-
битэ. Бэйэтэ кэмчи кэпсээнигэрулуу Москваны сатыы туораан, Смо-
ленскай туһаайыытыгар сэриилэһэр чаастарга тиийбитин ахтара. Үс
букванан илии баттыыр үөрэҕэсуох, нууччалыы билбэт киһиэхэолус
саллыылааҕа буолан баран, кыырыктаах кыргыһыыттан тыыннаах
эргиллиэх буолан эбитэдуу, олус уолуйбатаҕа, санаатын түһэрбэтэҕэ.
Кипи сэриигэтнийээт, балаҕан ыйын бүтүүтэ Кыһыл Знамялаах 87-с
гвардейскай стрелковай полка 2-с ротатыгарстрелокбуолбута. Ол күн-
тэн ылабиир чааскасылдьан сэриилэспитэ.
Дэҥ кэриэтэ, үөрүүлээхбыһыыга-майгыгабиһиги ааспытсэриигэ
хайдахсылдьыбытын истээри: «Лэгэнтиэй, эн Смоленскайтуһаайыы-
тынан бэртулахан, киһи өйүттэн-санаатыттан умнуллубаткыргыһыы-
ларга сылдьыбытбуолуохтааххын, сэһэргии түспэккин ээ», -диэн үүйэ