Page 80 - Кыайбыттар өлбөттөр

кэлбит оҕолортон ордуга да, хоһута да суох курдук сананарбыт.
Куһаҕаннык көрүүггэн уонна опыт кыратыттан, 1932 сыллаахха 51
торбуйах төрөөбүтүттэн 16 атбүтэ. 1933 сыл бүтүүгүгэр ферма сүө-
һүтэ 204 сүөһүгэ диэри элбээбитэ.
1933 сыллаахха биһиги ферматган номнуо 6779 солкуобайдаах до-
хуолу ылбыппыт. Ааспыт сылга холуйдахха кыра соҕус буолан баран,
үүнүү көтөҕүлл үү илэ-бодо баара. Маныаха биһиги дөссө да төрүө-
ҕү кыайан үчүгэйдик хааччыйбагахпыт, дөксө да эргэлии көрөбүт.
Урукку сьшлааҕар 48 торбуйаҕынан элбэх өлбүтэ. Субу сылга ылбыт
дохуоппугунан эмиэ 100 сүөһүпэн орцук киирэр сана тиипэбэй хотону
луппуппуг. Онон төрүөҕү ордук кичэйэргэ улаха1 гнык кыһаммыппьҥ.
Бу боппуруос сааһынан биригээдэҕэ улахан өйдөпгүү үлэни ыытыл-
лыбьпа, биирдии колхозтаахха биирдии албүт торбуйах төһөҕө тура-
рын дакаастаныллыбыта.
Маҥган дьыала тупсубутунан баатга. Быйылгы сыллаахха 70 тор-
бостон 1 эрэ өлбүтэ, онтон ордукгара бары тыыннаахтар. Ордук
дьиибэтэ баар: быйыл араас ыарыынан 37 торбос ыарыйда, ол гынан
баран, тулуйдупар, албөтүлэр.
Тоҕо бу курдук буолла? Ол биһиги сүөһүнү керүүнү тупсарбып-
пьпъплан хогонно кулыураны, техниканы олоххо киллэрэр буолбуппу-
1у 1лан таҕыста. Сүөһү өлүүтэ куһаҕаннык тутартан буоларын чахчы
биллибит.
Быйылгы сыллаахха биһиш 12 тыһыынча дохуолу эбэлэр 1932 сыл-
лааҕар икки төгүлүнэн үрдүгү ылабьгг. Билигин фермабьпыгар 245
ынах сүөһүлээхпит. Дьэ бу ферма бастаан тэриллибит бириэмэтинээ-
гррулахан уларыйыы. Быйышы сыллаахха номнуо үһүс хогон лутуллар
наапата тирээн калбилэ. Бу хотон лутуугун сааскытган ьла ыыппьплпьҥ,
онон билинш кинини бүлэрдибит. Манан 145 сүөһү хогоно турда.
Билигин бэйэтинэн аугдшубуху, 01гоһуллубуту, айыллыбьпы көр-
дөххүнэ, шэҕэйиэ суох курдук буолаҕын. Көр: урут икки сыллааҕьгга,
манна туох да үгүс киһи-сүөһү суох сирэ этэ, отгон билигин манна
улахан кульлурнай хаһаайыстыба төрүлтэннэ.
Сүөһү кыһынтгы аһыльпъш толору бэлэмнээбит онон окко луох
да кыһалҕа суох буолуо. Бэлэмнэммит аһылык хаачыстыбата бас-
тыҥ. Эдэр — төрүөх сүөһүлэргэ аналлаах буону тэрийдибиг, 863 киилэ