Page 84 - Кыайбыттар өлбөттөр

Сырдык өйдөбүллээх этибит

Ушницкай Афанасий Петрович Өнөргө Кэлэдимэ алааска 1918
сыллаахха төроөбүтэ. «Кэлэдимэ» диэн туохтан төрүөттээн ааттам-
мыга буоллар? Ону билбит суох. Киһи кута-сүрэ тохтуурунан, ууга-
хаара элбэҕинэн, айылҕата кэрэтинэн олус мааны сир. Уруг басгаан
оскуола аһыллыбыт, үөрэххэ, үлэҕэ биллибит элбэх дю н олорбут,
бэйэта туһунан схлуоруйалаах дойду быһыытьшан биһиэхэ өйбүгүгэр
хатанан хаалбыт. Кэлин колхоз биир бөдөҥбиршээдэгинэн ааҕыллар
киин бөһүөпэктэрэ этэ. Дюн-сэргэ үгүорүтүк олорбут, от-мас элбэх-
тик отгоммут бөдөҥ алаастара билигин да киһини-сүөһүнү угуйа
турдаҕа.
Оччотооҕуга Хонооһой диэн быһаччы сахалыы аатгаан кэпсиир
киһибитубайа Ушницкай Михаил Петрович (Сомсооноп Мэхээһэ) этэ.
Самсоновтар тустарьшан кыратьгк өйдөтөн ахтыыбыт бүтүүтүгэр
кэпсиэхпит. Хонооһой 5 кылаас үөрэхтээҕэ. Урукку кээмэйинэн ити
син ой-бодуо үөрэх курдуксыаналанара. Баши үөрэхгаэхкиһи үчүгэй-
дик ааҕар, суруйар буолара. Оччогооҕу дю н кыра да үөрэхтээх кур-
дук көстүбүтгэрин иһин, элбэҕи ааҕалларынан, суруйалларынан
таһыччы дю н этштэр. Ол да иһин буолуо, Хонооһой ааҕар балаҕан
сэбиэдиссэйинэн кьпта үлэлии сылдьыбьп'. Онуоха эбии комсомол
чилиэнэ этэ. Оччогооуу комсомоллар олоххо олус актыыбынай дю н
буолалларын аҕа көлүөнэ дю н бары үчүгэйдик өйдүүллэр. Урукку
кэмнз шоххаамыытьш, онуоха мөккүердээх бопнурусхларын улахан
мунньахтарынан быһаарсаллара. Дьэ, манна биһиги киһибит үчү-
гэйдик, итэҕэтиилээхтиктьш этэрэ. Кини биһигини кытта Улахан
Амыка олус тапсан оонньуура. Убайдарбьш кьпта кыра лоскуй маста-
рьшан амгиар тутан оонньууллара уонна хоһоон суруйар быһыы-
лаахгара. Оруйар тэгэрээпэрин таһыгар Ойуунускай мэтириэтин уру-
һуйдаабьп буолалдара. Биһиги улахан убайбья Х0Һ001 гу суруйар бы-
һыьшааҕа. Хонооһой 1941 сыллаахха убайын Мэхээһи кытта сэриигэ
барбытгара. Убайа Мэхээс кэргэннээҕэ, үс оҕолсюх эта. Бары бииргэ
шорбупара, сэришэ барр>ин иннинэн хонууга араас үлэлэргэ сыцдьы-
бьпа. Үлэни кьийар, доруобай, соччо улахана суох киһи эта. Батгойбут
эттаэх сииннээх, улахан муруннаах, сырдык сэбэралээх, аҕыйах сана-