Page 49 - Сэрии сылын о5олоро - Дүпсүн оскуолатыгар
P. 49

Онно  саха  норуотун  революция  иннинээҕи  олоҕун  көрлөрер  олус  сыаналаах
          экспонаттары:  Петр  I  Тула  куоракка  оноһуллубут  икки  камералаах,  ол  эбэтэр
          пкки аһы тэҥҥэ буһарар айанньыттар самоварларын;  1771  сыллааҕы  Екатерина
          11  ыраахтааҕы  түүлээҕинэн  нолуогу  (ясак)  хомуйбхлун  иһин  Чэриктэй
          кииээһигэр  бэлэх  ыыппыт  куортуга,  саамай  улахан  68  см  диаметрдаах  ойбон
          кытах,  аттан  пластинкаларынан  хааргы  хараҕа  ойуулаах  чороон.  Учуутал
          Готовиева Вера  Иннокентьевна,  пйэтэ сүкгэн кэлбит атын тэрилин: үрүгг көмүс
          сирэйдээх,  чаппараактаах,  кычымнаах,  үүннээх  тэһииннээх  ыныыры
          бэлэхтээбитэ.  Копырин  Николай  Матвеевич  -  кинээс бэдэр истээх, хара сукуна
          тастаах,  икки  төбөлөөх  хотой  ойуулаах,  тимир тимэхтээх  кыһынтгы  сону  эмиэ
          бэлэхтээбитэ.
               Үөрэнээччилэр  элбэх  экспонаты:  былыргы  саха  дьоно  булка,  үлэҕэ туттар
          тимиртэн  уонна  мастан  онортообут тэриллэрин,  иһиттэрин;  дьахтар  уонна  эр
          киһи  таҥнар  таҥастарын,  киэргэллэрин;  тапара  мэтириэттэрин,  былыргы
          харчылары булатгаабыттара, туггартаабыттара.
               Барыта  1000  тахса  экспонат  хомуллубуга.  Кыһын  устата  киирбит
          материаллары  ыраастааһын,  чөлүгэр  түһэрии,  наардааһын  үлэтэ  барбыта.
           Музейга  эбии  бэлэхтэр  киирэ  тураллара.  Холобур,  холкуос  булчута  Еремей
          Захаров  бултаабыт  бөрөтүн,  бүүчээнин,  сиэгэнин,  тайаҕын  тириилэриттэн
          чуучулалары  оҥорои  биэрбитэ.  Ону  таһынан  учуугаллар,  үөрэнээччилэр
          көмөлөрүнэн саха сирин кыылларын, көтөрдөрүн чуучулалара оноһуллубуттара.
          Оскуола туристара Дүпсүн сирин былыргы күүстээхтэрпн, быһыйдарын туһунан
          хомуйан, нлиинэн суруллубуг сурунаалларын таһаарбьгпара.
               1962  сыл  саас  икки  квартиралаах  уопсай  дьиэни  музейга  биэрбитгэрэ.  Бу
          дьиэ  Мүрү томторугар бандьыыттар  ытан өлөрбүт  Максимов  Иван Яковлевич-
          Дамыйыыс дьиэтэ этэ.  Былыргыга  наһаа  үчүгэй тутуулаах,  түннүгэ  куораттыы
          ойуулаах  ыстаабыналаах дьиэни  музейга  биэрбҥгтэрэ.  Сайыны  быһа  иптернат
          оҕолорун  күүстэринэн  дьиэни  орөмүөмээн,  тупсарап  оҥорбугтара.  Дьиэ  үс
          хоһун  толору  сгендэ,  стеллаж  оҥорбуттара.  Хомуллубут  былыргы  маллары
          И.Д.Стрекаловекай  салалтатынап  отделларынан  наардаан  туруорбуттара.
          Уолаттар  уһаныыларын  В.Ф.Сивиев  баһылаан-көһүлээн  оногторбут.
          Верандатыгар  ромбик  ойуулаах  сиэдэрэй  араамаларын  Гоша  Оконешников
          соҕогоҕун  баайбыта,  таастаабыта.  Кеша  Сыроватскай  түннүк  тааһын
          кырааскалаан  баран,  лезвияны  тоһутан  плакатнай  бөрүө  курдук  оҥостон,
          «Школьный  историко-краеведческий  музей»  диэн  оно  быһан  баран,  үрдүнэн
          көмүс  өҥүнэн суруйбута.  Музей  атын  үлэгигэр  Борпс  Гоголев,  Гоша  Васильев
          кыгтыбьптара.
               Мунньуллубут  матырыйааллары  4 салааыан  арааран.  суруктаан-бичиктээн,
          киэргэтэн  туруорбугтара.  Кыраайы  уонна  историяны  үөрэтэр  музейы  балаҕан
          ыйын  22  күнүгэр  1962  сыдлаахха  оскуола  100  сылын  бэлиэтиир  күнүгэр үөрэ-
          көтө  аспыттара.  Лентаны  Кеша  Сыроватскай,  Кагя  Румянцева  быспьггтара.
          Музейы  отугтап  тахса  сыл  устата  РСФСР  үөрэҕириитип  туйгуна  Иван
          Дмитриевич  салайан  үлэлэгшитэ.  Билшин  Саха  Республпкатын  үөрэҕириитин
          үгүөлээх учуугала М.И. Ховрова сазайар.



                             ____ Уран  тарбахтаах оҕолор_____


               Физзалы  кьггга  кэккэлэһэ  мастерскойу  тугшугтара.  Уустук  токарнай,
          точильнай станоктарга оҕолор тугу талбыттарын оҥороллоро. Манна үлэ уруогар
          В.Ф.Сивиев улахан дьоҕурдаах учуупы үөрэ.х программатынан салайтаран. араас
          тпмир,  мас  оҥоһуктары:  ыскааптары,  олоппостору,  остуоллары,  сиэдэрэй



                                                    47
   44   45   46   47   48   49   50   51   52   53   54