Page 58 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

Нестерова Елена Васильевна
Елена Васильевна хоту муустаах байдал кытыытыгар Атлайыаха туун-
даратыгар төрөөбүтэ. Адата пуучча киһитэ, ийэтэ саха дьахтара булдунан
дьарыктаналлара. Булка кале оҥостоорулар аҕьгс ыттаахтара, аһылыктара
кыаллыбат буолан онтон ордугу ииппэт этилэр. Өлоонотгон ураты биэс
одолоохгоро. Төрөппүттэрин олохторуттан биэс кестоох сиргэ Русский
Устьеда оскуола баара. Өлооно өйүөнэн сыддьан үөрэнэн түорт кылааһы
бүтэрбитэ, Тороппүттэрэ 1933 сыллаахха сана тэриллибит булт артыалы-
гар баар суох баайдарын аҕыс ытгарын холбоон чилиэнинэн киирбит-
тэрэ. Артыал дьоннорун сүрүн дьарыктарьшан балыктааһын уонна кыр-
саны бултааһын этэ. Эр дьон саас-сайын мунхалыыллара. илимнииллэ-
рэ, күһүнүн кыыл табаны сойуолаһаллара, кыһынын пааһыиан кырса-
лыыллара. Дьахталлар бултаммыт балыгы астыыллара, тириини таҥас-
тыыллара, оҕолорун-урууларын корөллөро-истэллэрэ. Өлоонө бэрт кыра
эрдэҕиттэн ийэтигэр дьиэ иһинээди үлэлэри толорууга, бултаммыты ас-
тыырга, тириини таҥастыырга күүс-комө буолара. Кини улаатан курупа-
аскыга туһахтыыр, чугастаады паастары корсөр буолан барбыта. Сотору
кэминэн кини бэйэтин саастыылаадар, хотугу дойду буурдатыттан, бурд-
аннас тымныытыттан чаҕыйбат Уус Алдан оройуонун Баатаҕайыттан
төрүттээх Нестеров Николай Семенович диэн киһиэхэ кэргэн тахсыбы-
та. Кинилэр 1938 сыллаахха кэргэнин дойдутутар көһөн кэлбиттэрэ.
Сэрии садаламмьтга. Николай Нестеров армияҕа ыҥьтрыллан ба­
ран иһэн мутгурдаада ыалдьан олбүтэ. Өлоонө колхоз сүрүн үлэһиггэрин
ахсааннарыгар киирсэн. от үлэтин былдьаһыктаах кэмпэригэр колонок
от одустарбыта, бурдук хомууругар самосквдынан сиэмэ быстарбыта,
ханнык да үлэтгэн толлубатада.
1943 сыл кулун тутар ыйга оройуоннаады военкоматган трактористар
курстарыгар үөрэххэ ынырар бэбиэскэ кэлбита. Болдьоммуг кэмигэр ти-
ийбитигэр, кинини Дьокуускайга механизация уштлищетыгар комбайнер
дар уонна трактористар 6 ыйдаах курстарыгар үөрэххэ ыыппьптара. Учи­
лище кэштитгэн Елена Васильевна Амма оройуонун МТС-тар комбайне-
рынан анаммьгга. Кини онно тиийэн Соморсун нэһилиэгин колхозтарын
бааһыналарыгар''Южнай”, "Северной" комбайниарынан үүнүүнү хомуйу-
уга үлэлээбитэ. Кш ш санаата иккис торообут дойдуга буолбут Уус Алдан
оройуонугар. дьонугар-сэргэтигэр курдаттыы тартарара. Окон күһүн хо-
муур үлэтэ түмүктэммитин кэнниттэн, Амма МТС-һын директорыгар Уус
Алдашга ыьггалларыгар кордоһүү түһэрбитин, хата, аккаастаабатахтара.
Ити курдук, кини 1944 сыллаахха тохсунпьу 10 күнүтэр маннаады МТС-
ка эргиллэн кэлбитэ. Кэлээт, тута хаһаайыстыбаннай үлэлэргэ ананан, га­
зогенераторной трактордарга опуллар маһы бэлэмнээһиҥҥэ, паровой ло-
комобилга уу баһыьпыгар, арыт кочегарынан заданы улэлээн барбыта. Ити