Page 84 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

диэн тыа хаһаайыстыбатын артыалыи тэрийбитэ
уонна бэйэтэ онио чилиэнинэн киирэн. ходуһатын,
бааһынатын, ынах сүөһүтүн, 7 сььтгытын холбоо-
бута. Уопсай тэрээһин мунньахха үлэтин сатаан ат-
таран салайарын, тылын дьонтго ылларымтыатын
учуоттааннар. колхозтаахгар китшни председатели -
нэп талбыттара. Кинилэр сыыстарбатахтара, арты-
ал үлэтэ-хамнаһа сылтан сыл тупсан, кэнээн испи­
та. дьои улам элбэх дохуоту үллэстэр буолаи бар-
быттара. Николай Григорьевич кэлин биригэдьи-
ирдээбитэ. Ыарахан үлэ, кырыымчык, тиийиммэт-
түгэммэт буолуу кинини кылгас үйэлээбитгэрэ.
Ийэтэ. Агафья Нестеровна сытыы-хотуу дьахтар этэ. Кини оччо-
тооду саха дьахтарын дьылдатынан 24-тэ ощоломмуга эрээри аас-туор
олохтон. эмп -томп суогуттан адыс эрэ оҕо киһи-хара буолбутгара. Кини
дьиэ ис-тас үлэтин олорчутун бэйэтэ толороро уонна ол үлэҕэ оҕоло-
руи кыра эрдэхтэриттан батыһыннара сылдьан комөлөһүннэрэрэ.
Ара дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии садаламмытын кэнниттэн сотору
содус буолаи баран оройуоннааҕы военкоматтан МТС-ка гракторисгар
курстарыгар үөрэххэ ьпгырар бэбиэскэни туппута. Керер-харайар
сүөһүлэрин солбук киһиэхэ тутгаран Мындаабалаабыта. Курс чопчу бол-
дьоммуг кэмигэр сараламмыта. Татьяна газогенераторнай трактордары
үерэтэр бөлөххө түбэспитэ, курстарын Наумов диэн механик салайбыта,
үөрэтии сарсыарда аҕыстан киэһэ алтаҕа диэри тиргиччи барара. Онтон
сэттэттэн киэһэ хойукка диэри тракторы собуоттаайыитга. хаамтарыыга,
тыа хаһаайыстыбатын массыыналарын холбонууга дьарыктыыллара. Га­
зогенераторная трактордар аҕалылла илик буоланнар ХТЗ трактордарга
эрчиллэллэрэ. Үөрэтии боддьодо кылгас буолаи. кыргыгтар билиилэрии
таһыма мөлтөһүөр этэ. Ол да буоллар атырдьах ыйыгар экзаменнары
туггараннар тракторист идэтии ылбыттара. Татьяна курс кэшшттэн бы-
стах кэмҥэ ХТЗ тракторга сменщиктээбитэ. Күһүн кыстык хаар түһүөн
эрэ иннинэ Суоттуга газогенераторнай трактордары аҕапбыттарыгар, алору
тириэрдиигэ сылдьыспыта. Кыһынын араас хаһаайыстыбаииай үлэлэри
толотгороллоро. Ол иһигэр 5-тии сантиметр уһуннаах чууркалэры эрбэ-
тэллэрэ, паровой локомобилга уу бастараллара о.д.а. Үлэ режимии тутуһуу
кытаанахгык ирдэниллэрэ. Гудогунан тураллара, гудогунан үлэлии ба-
раллара, гудогунан үлэттэн төннаплөрө.
МТС салалтата газогенераторнай трактор курсуи бүтэрбит кыргыт-
тары 1942 сыл тохсунньуга Дьокуускайдааҕы механизация училищеты-
гар салгыы үөрэттэрэ ыыппыта. Татьяна Николаевна уонна кини дьүөгэ-
лэрэ куорат курсугар үөрэнэ сылдьаинар газогенераторнай тракторы
собуоттаан хаамтарар түгэнтгэ аан бастаан тиксибиттэрэ уонна оччо-