Page 86 - Андросов Д.С. Тыылга кыайыыны уьансыбыттара

Таля 8 сааһыи туолап баран Тулагы-Киллэм 7 кылаастаах оскуола-
тын маҥпайгы кылааһыгар үорэнэ киирбитэ. Аҕа дойду Улуу сэриитэ
садаланар 1940-41 үорэх сылыгар 7-с кылааһы бүтэрбитэ. Салгыы үөрэ-
нэр кыаҕа суох буолан колхоз ферматыгар үүт астааччынан үлэлээби-
тэ. Таня улахан убайа Антон Иванович 1941 сыллаахха маннайгы хо-
муурга ыҥырыллан, арҕаа фронтга ыытыллыбыта. 1942 сыллаахха от
ыйыгар Москва туһаайыытынан сэриилэһэ сылдьан, сырдык тыына
быстыбыта, туора сиргэ көмүс уҥуоҕа хаалбыта, Ганя икки убайдара
Николай уонна Савва Саха сиригэр маннай трактордар кэлиилэригэр
трактористар курстарыгар үорэнэн, олохтоох нэһилиэнньэттэн трак­
торист идэтин баһылаабыт дьонтон биирдэстэрэ этилэр. Кинилэр ЧТЗ
трактордарынан Туймаада хочотун өҥ кырсын тиэрэн, киэҥ-куон’
бааһьтналары оҥорон, бурдук ыһан үлэлээбиттэрэ-хамнаабыттара. Дьо-
куускай оройуонун мобилизационнай отдела Сталин аатынан колхоз-
тан уонтан тахса кыыһы Дьокуускайдааҕы механизация училищеты-
гар үөрэххэ ыыппыттара, олор истэригэр Таня эмиэ баара. Ол 1941
сыл ахсынньы ый саҥата этэ. Ити курдук уон сэттэ саастаах кыргыт-
тар ХТЗ, ЧТЗ трактордар араас чаастарын уонпа тракторы үлэлэтии
мындыр идэтин кыһанан-мүһэнэн үөрэппиттэрэ. Таня 1942 сыл муус
устар ортотугар үөрэҕин бүтэрэн тракторист идэтин ьибыта уонна
Дьокуускай оройуонун МТС-һыгар үлэҕэ ыытыллыбыта. Дьокуускай
оройуонун МТС-һын салалтата Татьяна Ивановнаны ЧТЗ тракторга
старшай тракториһынан анаап, киниэхэ очотооҕу кэм модун күүстээх
ЧТЗ тракторын туттарбыттара, киниэхэ сменщик тракториһынан уон
алта сааһын туолбут Афоня Корниловы анаабыттара. Татьяна Ива­
новна үлэлиир агрегата Сталин аатынан колхоз тракторнай биригээ-
дэтин састаабыгар баара. Тракторнай биригээдэни опыттаах тракто­
рист Семен Иванович Васильев салайара, кипи биригээдэтин 4 ЧТЗ
трактордарыгар үксэ сана үорэҕи бүтэрэн кэлбит, эдэр опыта суох
трактористар этилэр. Опои Семен Иванович эдэр. опыта суох тракто­
ристар трактордарын куруук коро-оггосто сылдьалларыгар үөрэтэрэ,
кэмигэр технической көрүүлори ыыталларын ирдиирэ. Алдьаныы та-
ҕыстаҕына бэйэлэрин көмөлөһүннэрэн, бириэмэни аахсыбакка, түүннэ-
ри-күннори оҥорон үлэҕэ киллэрэрэ. Татьяна Ивановна биэс сыл ус-
тата ЧТЗ тракторга старшай тракториһыиаан үлэлээн, сааскы ыһыы
үлэтигэр бааһыналары таҥастаан, сиэмэ ыһан Туймаада Хочо оҥ
үүнүүлээх бааһыналарыгар үлэлээн тириппитэ-хоруппута. Оччотоо-
ҕуга ЧТЗ трактор биэстии лемехтээх булууту соһоро, онно прицеп-
щиктэринэн оскуола оҕолоро үлэлииллэрэ, инньэ гынан кинилэр кы-
айбаттара-хоппотторо үгүс этэ. Сороҕор сылайан, утуктаан, булуукка
түһэн биэрээри ыксатар түбэлтэлэрэ үгүс этэ, булуук дириггник-чы-
чаастык ыларын кыайан оҥорбокко үгүстүк эрэйдэнэллэрэ. Оччотоо-