Page 9 - Афанасий Алексеев Ытык иэс

ры билбэт буолар курдук, икки өртүттэн ыгыта киирсиһэр, хабыр
кыргыһыылар буолуталаабыттара. Кыргыһыы кэмигэр Москва өрүһү
туораан, кинилэр танковай роталара эмискэ өстөөххө атааканы оҥо-
рон, кинилэри ньимси кыргыллалларыттан быыһаабыта. Сыроватскай
Н. Е. 8 күн. Слепцов К. П. балтараа күн быыстала суох сэриилэһэн
баран. бааһыран, стройтан туораабыттара. Слепцов Гаврил Григо-
рьевич кинилэртэн хаалан, биир ый буолан баран, Москва анныгар
өлбүтэ.
Бу кыргыһыы туһунан Аҕа дойду сэриитин историятыгар су-
руллубута: «Наро Фоминскай уонна Малоярославскай туһаайыыла-
рынан 33-с уонна 43-с армиялар кимэн киириини оҥорон, Нара өрүһү
туоруурга холоммуттара, күүстээх утарсыыны көрсүбүттэрэ, кимэн
киирии кыаллыбатаҕа» диэн.
Попов Василий Кононович (номоххо киирбит күүстээх Куонаан
уола) тыа хаһаайыстыбатын специалистарын бэлэмниир аналлаах
оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан, куораттан сэриигэ барбыта. Дьонугар
тахса сылдьарын көҥүллээбэтэхтэрэ. Ол иннинэ совекка председа-
теллээбитэ. 38-с стрелковай дивизия, 115-с гвардейскай стрелковай
иолкатын рядовойа, Сталинград куораты көмүскээччилэр кэккэлэ-
ригэр сылдьан өлбүтэ.
Васильев Михаил Иванович 17-с танковай корпус, 67-с танко-
вай биригээдэтин разведчиктарын взводун командирын көмөлөһөөч
чүтүнэн сылдьыбыта. 1942 сыллаахха ахсынньы 16 күнүгэр өлбүтэ.
Ушницкай Егор Николаевич 132-с сд. 605-с сп. рядовойа, 1943
сыллаахха тохсунньу 26 күнүгэр үрдэли ылыыга 8 саха буоланнар
хорсуннук сэриилэһэн өлбүттэрэ. Ити күн Ушницкай Егор Николае-
вичтыын бииргэ хорсуннук сэриилэспит биир дойдулааҕа Громов
Михаил Павлович уҥа атаҕын тобугун үлтү ыттаран, ыараханнык
бааһырбыта. Үс госпиталынан кэритэн, атаҕын эмтээбиттэрэ. Хор
сун буойун 1944 сыллаахха кулун тутарга уҥа атаҕа суох, мас
атахтаах дойдутугар эргиллэн кэлбитэ. Кини сэриигэ хорсуннук
сэриилэспитин курдук, эйэлээх үлэҕэ даҕаны хорсуннук үлэлээбитэ.
Мас атахтаах буойун колхоһугар соҕотох тимир ууһа этэ. Хонуу да
үлэлэригэр өлүөр дьону кытары тэҥҥэ сылдьыһара. Бу хорсун буо-
йун, хоһуун үлэһит сэриилэспитигэр да, үлэлээбитигэр да наҕараа-
даламматах даҕаны. Фашистары утары хорсуннук сэриилэһэн баран,
дьүрү «Германияны кыайыы иһин» медалга да тиксибэтэх. Кинилэр
хорсун быһыыларын туһунан бу курдук суруллубута: «26 января
1943 года бойцы 132 сд. в числе их и якутяне, перешли в наступ-
ление. В тихое морозное утро, ровно в 8 часоз раздался первый
залп гвардейских минометов. Это был сигнал начала артиллерийской
подготовки. Вслед за «41атюшами», извергая пламя, загрохотала
наша артиллерия. Казалось, мертвые пространства, покрытые бе-
лым покровом зимы, доселе тихие и безлюдные, в один миг ожнли,
морозное голубое небо и земля потряслись тысячами громов и мол-
ний. Как суровый приговор, как гнев народа летели на головы вра-
гов тысячи раскаленных кусков металла, Поле боя окуталось сплош-
ным дымом. Дымовая пелена, как туман, стелилась над снежным
полем. Через час после начала артподготовки поднялась пехота.
Бойцы и командиры с возгласами: «Ура! За Родину!», «Вперед!»
ринулись в атаку. Необыкновенный порыз овладел всеми сердцами
бойцов. Через несколько минут после начала атаки передовые под-
7