Page 115 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү

сылгыЬыт уталыйбат соругунан буолар. Чулуу сылгыЬыт тустаах улэтигэр
туох баар ейун-санаатын, билиитин-коруутун маныаха ууран кэллэ. Утум-
наах, дьаныардаах улэтин тумугунэн иитэр сылгытын буус-бутуннуу олох-
тоох усулуобуйада уерэммит Дьааны боруода сылгытын хаанынан тупсарда.
Биир тылынан эттэххэ, тымныыны тулуйумтуо, хаЬыыны кыра эбии аЬы-
лыгынан туоруур, эт боруода сылгыны уоскэттэ. Эккэ туттарыллыбыт убайа
чыыстай этин орто ыйааЬына 120 киилэ. Биирдиилээн бастын’ убаЬалар
эттэрэ 140—160 киилэдэ тиийтэлиир.

Сылгы кыстыгын — 5 баалынан сыаналыыр

Араас кубулдаттаах, сындылданнаах дьыллары ааспыт чулуу сылгыЬыт
элбэх сыллаах улэтин уопутунан сылгы кыстыгын туругун, хаамыытын 5
баалынан сыаналыыр. Саамай ыарахан кыстыгы — 1, онтон сыыйа сымна-
Ьыарынан корон сылыктаан урдэтэн иЬэр. Ол эбэтэр учугэй хаЬыылаах,
улахан тымныыта суох сымнаЬыар кыстыкка — 5 баалы биэрэр. Сылгы
быйылгы кыстыгын — 4 баалынан сыаналыыр. Ол сыанабылыгар сылгытын
туруга, аЬылыгы ороскуоттааЬына, олуу-сутуу, торуеду ылыы барыта кии-
рэр. Ити ирдэбиллэринэн сылыктаатахха, бугунтгу кун хаЬаайыстыбада
балаЬыанньа санаа курдук учугэй. Оскуорутун эттибит, сылгы айылда одото
эрдэ итинник тумуктэри таЬаарар сыыйа.
Михаил Афанасьевич этэринэн, саамай ыарахан сылгы кыстыга 1978-
79 сыллардаахха кэлэн ааспыт. Хаар халын'а 75 сантиметр, быЬыттадас
тымныылаах, молтох хаЬыылаах кыстык сылгыны улаханнык илиЬиннэр-
бит. Оччолорго сагга улэлээн эрэр эдэр сылгыЬыт эбит. А.И.Артамонов
салайар 4 киЬилээх звенота 620 сылгыны кереро. Ол дьыл 74 сылгы кон-
ньунэн олбут. Биир оччо сылгыны эрдэ тыынын салдаан халбаЬыыга тут-
тарбыттар. Кулуну дьыалабыай ылыы — 18 бырыЬыан н а тэн нэспит. Оссо
элбэх сылгы туЬата суох олуутэ тахсыадын Золотинкаттан 200 тонна от,
100 тонна фураж кэлэн тохтоппут.
— Билигин эбитэ буоллар, ол кыстыгы 1 баалынан сыаналыам эбитэ
буолуо. Бэйэм улэлиир сылларбар 1993-94, 2004-05 сыллардаады кыстык-
тары — 2-лии баалларынан сыаналыыбын. От-мас баара, хаЬыы быстар
мелтодо. Конньунэн олуу суода, кулун дьыалабыай тахсыыта 43-56 быры-
Ьыаннарга тэн’нэспитэ. Сылгыга учугэй кыстык 1996 сыллаахха кэлэн
ааспыта. От-мас саппааЬа баара, хаЬыы туруга ортону урдунэн, сылгы аЬы-
лыкка киирбэккэ аЬылыгын хаЬыыттан булуммута. Кулуну дьыалабыай
ылыы 96 бырыЬыаггн'а тиийбитэ. Эккэ олоруллубут убаЬа орто ыйааЬына
— 120 киилэдэ тэннэспитэ. Ол кыстыгы 5 баалынан сыаналаабытым,—
д и и - д и и Михаил ор сылларга улэтин уопутуттан быЬа тардан мунньуммут
сыаналаах сурунаалын харыстабыллаахтык арыйбахтыыр. Кырдьыга даданы,
туохха да тэн нэммэт, комускэ да бэриллибэт нэЬилиэстибэ буоллада. Бу
ор сылларга улэлээбит улэтин тумуктэрэ, ханнык кыстык кэлэн ааспытын
биирдии ыйдарынан ырытыыта, тэн’нэбиллэрэ, санаалара чуолкайдык су-
руллубуттара ааспыт бириэмэни бу баардык кордорор. Уопуттаах сылгыЬыт
биир тэ1г усулуобуйалаах мэччирэн’нээх куех сайын, кэнчээрилээх куЬун,
сымнаЬыар кыстык син бириэмэтиттэн бириэмэтигэр кэлэн барарын

113