Page 45 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү

баккын, дьон н ор-сэргэдэр элбэх утуе дьыаланы, туйалаады, кэскиллээди
ончэрдоххуна, оччотооду кэмн э дьин-чахчы холобур буолар куустээх улэ-
динэн ситийэдин...
Сэмэнэбис ол саданаады кэм ирдэбиллэринэн салайтаран собус-содотох
уолун кыра эрдэдиттэн сиэтэ сылдьан cyohy ыарахан улэтигэр уйуйбута,
такайбыта. Онтуката таах хаалбатах... Улэдэ, олоххо кийи кууппэтэх со-
йуччу тугэннэрэ, быйылааннара элбэх буолаллар. Оннук сойуччу буолу-
талыыр тугэннэргэ ада ыллыктаах ейе, субэтэ, ыйыыта-кэрдиитэ хайаан
да наада. Уйбаан н а итинник ыарахан кэмнэргэ ада дьойун субэтэ туохтаадар
да кунду, бириэмэтигэр ейебул, куус-кеме буолбуттара.
Учугэйдик олордоххо, сыл — хонук дииллэрэ кырдьык эбит... Ол
уолчаан билигин улаатан адатын Сэмэнэбис кытаанах оскуолатын аайан,
олох араас мындырдарыгар уерэнэн, билигин бэйэтэ айбытын солбуйан
тереппут уолаттарын улэ уеруйэхтэригэр уйуйар, уерэтэр дьойун ыал ада
байылыга.
Сахада былыр былыргыттан кун бугунугэр диэри утуену утуенэн те-
лойер угэс баар. Уйбаан Бурнайыап билигин да суйуедэ уйарынан, дууйата
себулуурунэн, кууйэ кыайарынан дьонугар-сэргэтигэр утуену-кэрэни,
уйэлээди он ороро угус. Ону биир дойдулаахтара, хомустаахтар, бэркэ диэн
билэллэр, сыаналыыллар, киэн тутталлар.

Бастакы арендатор

Совхозтар эстиэхтэрин иннинээди сылларга Иван Бурнашев ыччат
суейуну керуугэ, кыйыннары ускэмник телейутэр сыаллаах аренднай би-
ригээдэни тэриммитэ. Ол курдук, тыа хайаайыстыбатын бары салааларыгар
улэлээбит эдэр кийи 1989 сыл саайыттан субай суейуну керуугэ идэтийэр
аренднай коллективы салайбыта. Сайынтгы ертугэр алтыа буолан ыччат
суейуну буебэйдээйини бу ньыманан садалаабыттара. Бэйэлэрин куустэ-
ринэн 230 тонна оту содотуопкалыыр сорудахтарын 10 тоннанан айарбыт-
тара. Биллэн турар, коллектив сурун болдомтотун от хаачыстыбатыгар уур-
бута, суейулэрэ кыйын н ы ыйдарга улааталларыгар, телейуйэллэригэр тейуу
кууйунэн буолбута. Бу оттообут отторо барыстарын биир орте буолар.
Кэнники коллективка ахсыа буолаллар. Бары чахчы, улэлээн-хамсаан
барыстаныахпыт диэн бада санаалаах дьон. Икки трактордаахтар. Кинилэр
сыаллара диэн, урдук ыйаайыннаах эмис суейулэри государствода туттарыы,
тин"эйэлэри раздойдаан, синньилэрин кытта улэлээн ыанньыксыттарга
биэрии буолар.
Былырыын 99 ыччат суейуну государствода урдук уойуулаадынан тут-
тарбыттар. Онно уойууга турбут биир ыччат суейу тыыннаах орто ыйаайына
374 киилэдэ тэн нэспит. Бу биригээдэдэ да, совхозка даданы бастьпг кер-
деруу этэ. Маны сэргэ тыйадас суейулэри тинэйэдэ тайааран 29 тобену
ыанньыксыттарга туттарбыттар. Онно биир тинэйэ орто ыйаайына 377
киилэни уктээбит.
Коллектив арендада киирэригэр 306 тебе субай суейуну туппута. Ол
садана биир бороон тыыннаах ыйаайына ортотунан 218 киилэдэ тэннэйэр
этэ. Билигин кыстыкка корен турар суейутун ахсаана — 180. Биир бороон
43