Page 41 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү
P. 41

аайыталаабыттара. Сорох тугэннэргэ ытыйын соггубут кэмнэрэ эмиэ баара,
               утуе дьылларга елгем хомууру ылбыта эмиэ кистэл буолбатах. Улэдэ араас
               барыта баара. Ону барытын биир тыынынан этэн, ахтан суруйан кэбистэххэ
               судургу курдук. Туе олохторугар, улэлэригэр керсубут ыарахаттары Михаил
               Гаврильевич сахалыы ейунэн-толкуйунан лоп-бааччы быйааран хайаайыс-
               тыбатын ис туругун хамсаппатада.
                    Михаил Гаврильевич кэнники кэмнэ саайыран, онуоха эбии хара улэ
               бэйэтин  ылан,  кордерен  истэдэ  ыарытыйар  да  буолан  хайаайыстыбатын
               тероппут уолугар Михаилга эрэнэн туттарбыта тохсус сылыгар барда. Уол
               адатыттан улэ уеруйэхтэригэр о до саайыттан элбэххэ уйуйуллубут буолан,
               эдэр салайааччы диэх курдук, олох сайдыытын уларыйыыларыгар тургэнник
               сыстар,  производствотын онуоха сен тубэйиннэрэн сайыннарар.
                    Билинтги  сайдыылаах  олоххо  уерэх  элбэди  быйаарар.  Михаил  анал
               урдук  уерэдэ  суох  буолан,  улахан  болдомтотун  одолорун  уерэхтээйинтгэ
               уурбута.  Ол  эрээри,  адата  билигин  да  уолугар  ыарахан  кэмнэригэр  сол-
               буллубат  эрэллээх  кемелейееччу.  Михаил  Михайлович тыа хайаайысты­
               батын академиятыгар инженер-механик идэтин бутэрэн хайаайыстыбатын
               тургэн тэтиминэн сайыннарарга кыйаллар.  Михаил Михайлович хортуоп-
               пуйу,  хаппыыстаны  ууннэриини  сэргэ  суейу,  сылгы  иитиитинэн  утум-
               наахтык дьарыктанан эрэр. Ол курдук,  кыыйа Мария бу академияда уерэ-
               нэн агроном идэтин ылбыта.  Одуруот айын ууннэрии ымпыктарын-чым-
               пыктарын научнай теруккэ олодуран  ууннэрээччи  кыыйа Мария  буолар.
               Дьэ,  ол  ийин  да  буоллада,  кылгас  сайыннаах  уйгу  быйаннаах  куннэри
               таба туйанан, куех уунээйилэрин одолуу буебэйдээн, агрономическай дьа-
               йаллары,  аныгы  технологиялары  тутуйан,  сыл  ахсын  эриэ-дэхеи  урдук
               уунууну хомуйан,  улууска  биир  учугэй  улэлээх,  туруктаах хайаайыстыба
               быйыытынан  билиннэ.  Ол  курдук,  «Бэрэлэр»  сыл  ахсын  ортотунан  80
               тонна хаппыыстаны, 60 тонна хортуоппуйу, 2 тонна субуекулэни ууннэрэн,
               нэйилиэнньэдэ, тэрилтэлэргэ атыылыыллар.  Бу барыта биир иллээх дьиэ-
               кэргэн  илиитин  ийинэн  ончэйуллубут  бородууксуйа  бутун  хайаайыстыба
               онорон тайаарбыт  бородууксуйатыгар,  дохуотугар тэниэйэр.  Ити  эрээри
               угус эрэйинэн, тубугунэн,  элбэх кемус  келейунунэн кэлбит бородууксу-
               йаны  бириэмэтигэр  батарыыга  одуруоччуттар  быйылгыттан  ыла  урукку
               сылларга  курдук  угус  кучумэдэйдэри  керсер  туруктаммыттар.  Эдэр дьон
               итинтэн санааларын туйэрбэттэр.
                    Михаил  Михайлович  хортуоппуйу,  хаппыыстаны  ууннэриини  сэргэ
               суейу,  сылгы иитиитинэн утумнаахтык дьарыктанар.  Билинлги туругунан
               хайаайыстыба 61  ынах суейутун, бу ийиттэн 37 ыанар ынадын икки хото-
               нунан керер, кыстатар. Сыл ахсын суойулэригэр сеп буолар оту бэлэмнээн,
               сылаас, тотоойу кыстыгы тэрийэллэр. Быйыл ис кыахтарын аадынан корен
               баран, 35 тонна ууту туттарарга квота ылыммыттар. Кун бугун 27 тоннаны
               государствода туттараннар,  эбии дохуоту аахсаннар уеруулэрэ байаам.
                    Уйгу быйаны  уйансар  эдэр  салайааччыга  быйылгы дьыл  быйаннаах
               еттугун кердерде. Михаил Алексеев аата республикада тиийэ дордоонноох-
               тук ааттанна. Бу улэ кийитин кыайыылаах улэтэ бириэмэтигэр сиэрдээхтик
               чиэстэниитинэн сыаналыахха сеп. Дьокуускай куоракка республика кунун
               бэлиэтээйин кэмигэр Саха Республикатын тыатын хайаайыстыбатын  ми-
                                                      39
   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46