Page 88 - Үлэ дьол доҕуһуола. Производство маяктара. Василий Сивцев Мүрү

Собуот улэлиир, ууту туттараллар

Тыа сирэ. Тыа хайаайыстыбата. Кыстык. Бу ейдебуллэр тыа сирин
олодун-дьайадын, куннээди тубуктээх улэлэрин кээмэйдиир, бэрэбиэр-
кэлиир курдуктар. Бу тыллар тыа сиригэр олорооччулар куннээди олохто-
ругар-дьайахтарыгар ордук чугастар, быйаарар оруоллаахтар. Тыа кийитигэр
кыстык ыйдара сэргэхтэр.
Уйун кыйыннаах Сахабыт сиригэр тыа сиригэр, тыа хайаайыстыбатыгар
кыстыгы септеехтук тэрийии, сыл тахсар тотоойу айылыгы булунуу — бы-
лыр-былыргыттан олохсуйбут саха терут дьарыга. Дьэ, ол ийин кыстыгы
этэнтгэ туоруур туйугар нэйилиэктэргэ, былыргы ес хойооно эппитинии
— сыардадын сайын он ойун диэбиттэринии кыйынныга бэлэмнэнии улэ-
лэрэ куех мэччирэнгтэн садаланар.
Найахы нэйилиэгэ сиринэн-уотунан, суейутунэн, сылгытынан, улэ-
йит мындыр дьоннорунан ебугэ садаттан аатырара-сурадырара. Кун-дьыл,
бириэмэ иннин диэки тохтоло суох баран ийэр, ол ахсын олох тэтим-
нээхтик сайдар, туох барыта эргэрэр, мелтуур, кийи кырдьар, келуенэлэр
солбуйсаллар. Оттон утуе угэс, терут дьарыкпыт салданан барар дьылда-
лаах. Ити быйыытынан тыа хайаайыстыбатын да структуратыгар сана са-
далаайыннар, суурээннэр, барыстаах технологиялар кииртэлииллэр.
Быйылгыттан тыа хайаайыстыбатын управлениетын боломуочуйата
улуус дьайалтатыгар бэрилиннэ. Тыа хайаайыстыбатын салайыыга сана
салайааччылаах салалта тэрилиннэ. Нэйилиэктэргэ тыа хайаайыстыбатын
боппуруостарынан дьарыктаныахтаах тыа хайаайыстыбатын специалистара
чуолкайданнылар. Найахы нэйилиэгэр улэлиир бадалаах эдэр кийи бэйэ-
лэрин уоллара Е.В.Федоров ананан улэлээбитэ ый буолла. Бу кылгас кэм
ийигэр нэйилиэк олодун-дьайадын сийилии билистэ, ол туйунан санаатын
уллэйиннэ.
Найахы нэйилиэгин дьайалтата ааспыт сыллаады оттоойун хампаан-
ньатын бэрт тэрээйиннээхтик садалаабыт. Ол курдук, ходуйа хойууттара
сиргэ хоно сылдьан оттоойун сорудадын чиэстээхтик толорбуттар. Сезон
устата 2350 тонна оту содотуопкалаан былааннарын 102 бырыйыан толор­
буттар. Онон иитиэхтээх суейулэригэр, сылгыларыгар септеех оту булум-
муттар. Итинэн нэйилиэккэ ынах, сылгы суейу ахсаан еттунэн аччаабатах.
Дьейегей одото элбиирэ ситийиллибит. Кун бугун Найахы нэйилиэгэр
1298 ынах суейу, бу ийиттэн ынада 429, 584 сылгы, бу ийиттэн теруур
биэтэ 340 тебе иитиллэн турар.
Кыстык дьыл кэминэн аа-дьуо баран ийэр, елуу-сутуу суох. От би-
риэмэтигэр тайыллан, сыарда урдуттэн куннээдинэн дьайанан олорор ха-
йаайыстыба, кэтэх ыал суода кийини уердэр. Сылгы кыстыга биир оннук.
Хаар халынынан, берелер мэнээхтээбиттэринэн, этэргэ дылы, сылгы-
йыттар утуйар ууларын умнан сылдьаллар. Кун ахсын толоон’н о сылдьар
сылгыларын кэрийэн кереллер, туруктара хамсаары гыммыттары быйан
эбии айылыкка киллэрэн сэниэ ыллараат хайыыга ыыталлар. Ити курдук
дьайанан 100-тэн тахса сылгы эбии айылыкка киирэн тахсыбыт.
Кэнники кэмн э тыа кийитэ уутун атыылаан балачча эмэ дохуоттанар
буолла. Ууту тутар, астыыр сыах улууска биир учугэй улэлээхтэр ахсаан-
86