Page 205 - Уус-Алдан 2006

— Култуура сыаннастарын көмүскүүргэ саамай сүрүн суолталааҕа
— техническэй уонна техногеннай индустрияттан көмүскэл. Маныаха
биһиги сиэрдээх уонна дьүккүөрдээх, айымньылаах дьону ииттэхпитинэ
быыһаныахпыт.
— Бурятиҕа ньиэп — гаас турбата Байкал күөлүн үрдүнэн ааһарын
утарар акциялар ыытыллыбыттарын туһунан истибиппит...
— Биһиги институппут саамай актыыбынай тэрийээччи, кыттааччы
этэ.
— Туох үлэни ыытан бу кыайыыны ситисниккитий?
— Биһиги Байкал туһунан сокуонҥа тирэҕирбиппит. Сокуону
көмүскээбиппит.
— Ол оннугар турба Ленанан ааһар буолла...
— Эһиги эмиэ охсуһуҥ, көмүскэһиҥ ээ!
Реланд Эпик, доктор, Утрехтааҕы тыл уонна наука институтун наукаҕа
дириэктэрэ. Уонча тылы билэр. Тылга чинчийиилэри ыытар.
— Тоҕо тылы төһөнөн көмүскүү, харыстыы сатыыбыт да, соччонон
кини туттуллар эйгэтэ кыараан иһэрий?
— Бу парадокс, ол эрээри барыларыгар баар көстүү. Мин дакылааап-
пар ахтан аһарбыт фризтии тылбынан (Германия, Голландия) санараач-
чы бу тылынан ыллыыр биллэр-костор поп-группа баар буолтун кэннэ
лаппа эбиллибит. Маннык көстүү биир Голландия диалегын кытта эмиэ
сибээстээх. Ол аата, тыл конкуреннаһар кыаҕын дьоҥҥо, ордук ыччакка,
хайа эрэ өттүнэн ситэрэн биэрдэххэ, тыл туттуллар кыаҕа улаатан биэрэр.
Бу түбэлтэлэргэ — ол поп-группалар буолбуттар (күлэр).
— Тылы тыыннаах илдьэ сылдьарга туох нааданый?
— Оҕону төрөөбүт тылын эйгэтигэр иитии. Кини бэйэтин дьоно ити ты­
лынан санарар, төрөөбүт тылынан остуоруйалар кэпсэнэр буолуохтаахтар.
— Оттон сокуон көмөлөөх буолуон соп да?
— Сокуон соччо итэҕэтиитэ суох. Кини тирэх эрэ быһыытынан су-
лууспалыыр. Ол эрээри кини үрдүгэр элбэх туту, үлэ-хамнас барыахтаах.
Биллэн турар, дириҥник аттарыллыбыт, толкуйдаммыт, көдьүүстээх.
Микаэл Стрендберг, Стокгольм, Швеция, Королевскай географичес-
кай уопсастыба чинчийээччитэ. Халыманан сатыы, хайыһарынан, оночо-
нон айаннаабыт айанньыт. Саха сирин туһунан киинэ ааптара:
— Арҕаа дойдуларга духуобунас өттүнэн сатарыйыы бара турар, онно
ким да кимиэхэ да наадыйбат, туохха да долгуйбат. Оттон бу сороҕор
электричество уота да тиийбэтэх, ыарахан, тыйыс усулуобуйалаах дьоҥҥо
туох кистэлэн' баар буолан, кинилэр маннык аһаҕас дууһалаахтарый?
Киинэбитин аан дойдуга барытыгар көрдүбүт, бары олус интэриэһир-
гээн, сөҕө-махтайа көрөллөр. Маннааҕы телеханаалынан эмиэ көрдөрө
аҕаллыбыт. Биһиги үгүс сири-дойдуну көрдүбүт эрээри, мин Халымаҕа
эрэ сүрэҕим аҥаара хаалла диир кыахтаахпын.
Мацуураны Суоттуга абааһылар куттаатылар.
ЮНЕСКО генеральнай дириэктэрэ тойон Мацуура Суоттутааҕы наци-
ональнай музей-заповедникка сахалар былыргы олохторун-дьаһахтарын,
үгэстэрин кытта билистэ. Киниэхэ саха дьоно хайдах балыктаан, бултаан,
дьаһанан олорбутун көрдөрдүлэр. Бэл, саха балаҕаныгар киирэн дьэдьэн-
172