Page 4 - хоро нэьилиэгин

Саха киһитэ төрөөбүт-үөскээбит уйата, иитиллибит ийэ киин сирэ-алаас.
Саха алааһа икки көрүҥнээҥэ наукаҕа биллэр. Хаптаҕай, эбэтэр сыыра-буора
суох уонн дьөлө түһүү, атыннык эттэххэ, эргиччи үрдүк сыырдаах
алаастар диэн.
Мүрү улуу айанньыттар үлэлэригэр ахтыллар Саха сирин соҕотох күөлэ.
Ону өссө ХУШ-Х1Х үйэ саҥатыгар Саха сиринэн сылдьыбыт нуучча
айаннъыттара таба көрөн сурукка-бичиккэ киллэрбиттэр. Ол курдук 1701
сыллаахха картограф Семен Ремезов үс уолаттарынаан оҥорбут 23 картаттан
турар “Сибиир маҥнайгы картатын чертеһугар” диэн атлаһыгар Байкал уонна
Мүрү күөллэрэ киллэриллибиттэр. Ф. Врангель 1820 с. «Миоре» (Мүрү)
сиригэр хас да кыра-кыра күөллэр силбэһэн сыталлар диэн суруйбут. Оттон
А.Ф. Миддендорф 1844 сыллаахха ол сиргэ улахан биир күөл баарын ыйбыт.
Наука Академията 1745 сыллаахха таһаартарбыт “Россия атлаһыгар. Атлас
Российский” Мүрү күөлэ улахан биир күөл диэн киирбитин Н.И. Семенович
бэлиэтээбит уонна ол сөптөөҕө чуолкай.
Мүрү алаас. Алаас иэнэ : 59,07 кв.км.
Мүрү күөлүн иэнэ: 12,4 кв.км.
Устата: 12,25 км.
Кэтитэ : 0,10-3,4 км.
Биэрэгинэн уһуна: 40 км
Дириҥэ: 9,3 м.
Улуус дьаһалтата 1995 сыллаахха таһаарбыт дьаһалынан Мүрү алааһы
харыстыыр сыаллаах айылҕа комплекса тэриллибитэ. Республикаҕа биллэр
улахан историческай, экономическай суолталаах айылҕата хатыламмат кэрэ
алааһы харыстыырга үлэ барар. Уопсай харыстанар иэнэ 34844 га сир.
Хоро сирэ Мүрү алаас арҕаа өттүгэр тайаан сытар.
Мүрү алаас туһунан оскуола оҕолоро үөрэтэллэр араас докладтарга, научнай
үлэлэргэ кытталлар. Бу ыйынньыкпар нэһилиэк дьонун ахтыыта, Николай
Данилович Бурцев, К. А. Неустроева хомуйан оцорбут ахтыыларынан
кинигэлэрэ, Хоро сирин айылҕатын хоһуйбут Иван Мигалкин, Николай
Бурцев, Иван Ховров-Моххо, Иван Заровняев хоһоонноро, Мүрү Саһарҕата
хаһыатка корреспонденынан, селькорынан үлэлээбит Г.А.Копырин айылҕаҕа,
экологияҕа сыһыаннаах ыстатыйалара киирдилэр
Бу библиографическай ыйынньык нэһилиэкпит ытык-кэрэ сирдэрин,
айылҕатын, күөллэрин, алаастарын харыстанар сирдэрин, памятниктары
үөрэтэргэ, билэргэ көмө буолуо, нөһилиэнньэҕэ билиһиннэрэр соруктаах.
Библиотгафическай суруйуулары оҥорорго маннык стандарт туттулунна
ГОСТ 7.1-2003 “Библиографическая запись. Библиографическое описание
документа. Общие требования и правила составления”, ГОСТ 7. 12-93
“Библиографическая запись. Сокращение слов на русском языке. Общие
требования и правила”.
Библиографическай суруйуулар тахсыбыт сылларынан, ыйдарынан
наарданнылар.
4