Page 14 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 14
о.д.а улэлииллэрэ, дьиэ-уот туттан олохсуйаллара, нэЬилиэктэр культурнай-
духовнай сайдыыларыгар улахан кылааттарын киллэрэллэрэ.
Сопхуос улэЬиттэрэ анаардас улэнэн эрэ олорботторо. Сопхуос профсо-
юзнай тэрилтэтэ ыччаты мунньар комсомольскай тэрилтэлэр, спорт, культура
улэЬиттэрэ сылы быЬа олус элбэх культурнай-маассабай улэни, спортивнай
курэхтэЬиилэри ыыталлара. Улэ бастыннара Москва куоракка босхо путевканан
Бутун союзтаады быыстапкада кытталлара, ыанньыксыттар, сылгыЬыттар,
атын да сопхуос рабочайдара дойду араас курортарынан эмиэ босхо путев
канан сынньаналлара, эмтэнэн кэлэллэрэ маасабай этэ. Сопхуос элбэх бастын
улэЬиттэрэ Советскай Союз уордьаннарынан, мэтээллэринэн надараадаланар
урдук чиэскэ тиксибиттэрэ.
1991 сылга дойдубут Советскай Союз ыЬыллар. Улэлээн, олорон кэлбит
тутулбутуттан аккаастанан капитализм суолугар теттеру киирэр бутуурдаах,
иэдээннээх сыллар садаламмыттара. Б.Н.Ельцин Президеннээх Россия урдуку
салалтата хара маннайгыттан госудаарыстыбаннай тэрилтэлэри тохто-
торго, суох гынарга туруммута. Кинилэр кытаанах уонна тугу да билиммэт
дьаЬалларынан 1992 сыл ахсынньы ыйыгар республика бары сопхуостарын
тохтохпуттара. Сылгы, cyehy бытархай коллективнай хаЬаайыстыбаларынан
тардатыллыбыттара. Ол эрээри, ер буолбатада, 1993 сыллаахха Российскай
Федерация салалтата госудаарыстыбаннай тэрилтэлэр баайдарын-дуолларын
уллэстии туЬунан сокуон таЬааран, ити сыл иЬинэн сопхуостар, коллективнай
хаЬаайыстыбалар хамнаабат баайдара, дьиэлэрэ-уоттара, гаражтара, хотонноро,
ону тэнэ суеЬулэрэ, сылгылара чааЬынай дьонно уллэЬиллибитэ. Бу тустаах
сопхуос улэЬиттэригэр олус ыарахан, курус куннэр-дьыллар этилэр
Билигин атын тутул, капитализм ырыынагар олоробут. Ол кэмтэн бэлиэр уйэ
чиэппэриттэн ордук кэм ааста, сана келуенэ, сана тутул ыччаттара уунэн-сайдан
тадыстылар.
Хомойуох иЬин билигин угус эдэр дьон, холкуостаахтар уонна сопхуос
улэЬиттэрин улэлээн-олорон кэлбит олохторун дьиннээдинэн ситэ билбэттэр.
Ити кэмнэ олохтоох тыа хаЬаайыстыбата олох эстэн-быстан хайдах даданы
баар буолар уонна сайдар кыадын сутэрбитэ диэн, ол иЬин сопхуостар тохтотул-
лубуттара диэн ейдебулу киллэрэ сатыыллар, оннук диэн ейдуур дьон элбээн
иЬэллэрэ киЬини хомотор. Онтон дьининэн ити кэмнэргэ республика урдунэн
бары сопхуостар улаханнык сайдыбыт, ессе куускэ улэлииргэ толору кыадырбыт
кэмнэрэ этэ, сопхуостар улэЬиттэрин орто хамнастара промышленность улэЬит
тэрин орто хамнастарын 75 бырыЬыаныгар тэннэЬэр этэ. Тыада олорор нэЬили-
энньэ ахсаана сыллата улаата, элбии турбута.
Иннокентий Васильевич Бочкарев,
1971-1974 сс. - «Октябрь» холкуос биригэдьиирэ,
1988-1991 сс. - «Дупсун» сопхуос дириэктэрэ,
СР норуотун хаЬаайыстыбатын утуелээх улэЬитэ,
Горнай, Уус-Алдан улуустарын бочуоттаах олохтоодо,
СР Урдуку Ытык субэтин чилиэнэ
2019 сыл.
12

