Page 12 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 12
уеруулээх быЬыыга-майгыга сопхуос улэЬиттэригэр туттарбыппыт.
Бу мустуу саамай наадал аада, туЬалаада - биЬигини сол буйан, сана олох сокуо-
нунан, бэрээдэгинэн туруулаЬан улэлии-хамныы сылдьар бааЬынай хаЬаайыс-
тыбаларбыт салайааччылара актыыбынай кыттыыны ылбыттара буолбута.
Улэлии-хамныы сылдьар ыччаттарбытыгар алгыс тыллар бастыннарын
эппиппит, ис сурэхтэн, куус-кыах тиийэринэн субэ-ама биэрбиппит!
Уопсай тэрээЬиммит, мунньахпыт быЬаарытынан «Дупсун» сопхуос тэрил
либитэ 45 сылын 2019 сылга бары бииргэ тутуспутунан бэлиэтииргэ, уонна
кинигэ таЬаарарга быЬаарыммыппыт. Ылыммыт сорукпутун отделениелар
ылынан сопхуоспут тэриллибитэ 45 сылын бэлиэтиир туЬунан улууспут
БаЬылыгын дьаЬала тахсыбыта.
«Дупсун» , «Найахы» сопхуостар терут сирдэрэ Улуу блуенэ ерускэ туЬэр
Алдан ерус тердун икки энээринэн киэн сири тайаан сытар. ТыЬыынчада
тиийэ тонна от оттонор «Бээди» , «Кэлэдимэ» , «Хоту Эбэ» «Арыылаах» диэн
киэн нэлэмэн алаастардаахтар, сылгы, cyehy таптаан уескуур бараммат уЬун
киэн таманнардаах урэхтэрдээхтэр, борокуот аал тохтообокко сылдьар дирин
уестээх Алдан ерус эбэлээхтэр. Дьон-сэргэ тодуоруйан уескээбит туелбэтэ. Ол
да иЬин буолуо, 1930 сыллаахха тохсунньу ый 9 кунугэр Дупсун уонна Бородой
улуустарын холбоон 22 нэЬилиэктээх сана улуус тэриллибитигэр улуус аатын
сахалыы «Алдан тердун улууЬа» , нууччалыы «Усть-Алданский» диэн ааттаа-
быттара уонна икки тылынан боротокуолга киллэрбиттэрэ. 1930-с сыллартан
садалаан, сэрии буолуор дылы, Дупсун сиригэр уон икки, Наяхы сиригэр -
уон, Чэриктэйгэ - ус, Онерге - биэс, Оспеххе - уон холкуостар кыра бытархай
артыаллары. табаарыстыбалары холбоон тэриллибиттэрэ. Бу хайаайысты-
балар бары бастакы улахан беденсуйуу кэмигэр диэри сирдэригэр-уоттарыгар
улэлээн-хамнаан олорбуттара. Улахан уерэдэ суох да буоллаллар дьоннорун
олохторо тупсарын туЬугар тууннэри-куннэри кыЬаллар холкуос бэрэссэдээтэл-
лэрэ кыЬамньылынарынан маннайгы холкуостар атахтарыгар туран испиттэрэ
да, уоттаах сэрии ыар сыллара, сут-кураан сатыылаабыта. Эр киЬи барыта
сэриигэ барбыт кэмигэр тыылга хаалбыт ogo-дьахтар хоргуйан, тонон, ыалдьан
маассабай елуу тахсыбатадар оччотооду бэрэссэдээтэллэригэр махтаналлара.
Дьон-сэргэ кинилэр ааттарын умнубат, нэЬилиэктэр кинигэлэригэр кинилэр
утуе ааттара кыЬыл кемус буукубанан суруллан уйэ-саас тухары уйэтитилин-
нилэр, хаЬан да умнуллуохтара суода! БиЬиги дойдубут холкуостаах уолаттара
Аан дойду иккис сэриитигэр хорсуннук сэриилэспиттэрэ, элбэх уолаттарбыт
мэтээллэринэн уордьаннарынан надараадаламмыттара. Остуойкаттан «Уунуу»
холкуос холкуостаах уолугар Стрекаловскай Михаил Михайловичка Ада дойду
улуу сэриитин Геройун аата инэриллибитэ.
1952 сыллаахха Уус Алданна иккис МТС-Ьы (машинно-тракторная станция)
тэрийэр туЬунан Саха АССР Правительствотын дьаЬала тахсан, «Сардана»
холкуос киинигэр Найахыга Дупсун МТС-ha тэриллэн, урдук уерэхтээх специа-
листар кэлэн, кылгас да кэмнэ буоллар, улэлээн-хамсаан, тыа кыра нэЬилиэктэ-
ригэр техника, энергия кууЬун тыа хаЬаайыстыбатыгар туЬанарга иитэн-уерэтэн
ааспыттара нэЬилиэнньэ ортотугар умнуллубат утуе ейдебулу хаалларбыта.
1951 сылтан садалаан, алаастарынан, от урэхтэринэн, Алдан ерус унуоргу
энээринэн бытанан олорбут кыра 40-ча холкуостар холбоЬон беденсуйбуттэрэ
уонна уопсай мунньахтарын быЬаарыытынан холкуостарын киин беЬуелэк-
тэрин Дуендугэ, Найахыга, Дыгдаалга, ЭЬэлээххэ, Чэриктэйгэ Мадан Атыыр
кырдалыгар туттан барбыттара. Адыйах сылынан кене уулуссалардаах, кэккэ-
10

