Page 370 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

тиэрдэн биэрэр тыраанспардаах этэ. Ити сылларга кини хонуу биригэдьиирэ
буолан, туох баар тутуулары быЬаччы дьаЬайсара, хонтуруоллуура.
Оччолорго нэЬилиэктэргэ олорор сиринэн бастакы агитзоналар тэрил-
либиттэрэ. Дойдуга араас уус-уран самодеятельнай коруулэр, спортивнай
курэхтэр 6050 буолаллара. Егор Афанасьевич бэйэтэ торуттэспит Найахытын
хора Москванан, Читанан баран ыллаан, лауреат буолан кэлэрэ. Хор састааба
уксэ оччотооду эдэр ыччат, сопхуос оробуочайдара буолаллара. Олор хастыы
эмэ хонук гастролга бардахтарына, ким эмит ыарыйда§ына, сааскы-куЬунну
призывтар садана солбук улэЬити булуу - дьэ бу биригэдьиир булгуччулаах
эбээЬинэЬэ. Ону таЬынан холкуос, сопхуос бутэн биэрбэт иирбэ-таарба
улэтэ, араас субуотунньуктары тэрийии, бэлэмнээЬин кинилэр урдулэринэн
барара. Хас биирдии бастын улэЬит, звено производствода урдук кердоруутэ
- бу биригэдьиир сатабыллаах улэтин тумугэ буолар диэтэхпинэ сыыспатым
буолуо. Ол курдук, ити сылларга найахылар бастаан утаа саЬылбыт пиэрмэ-
тинэн, биирдиилээн бастыгг уордьаннаах улэЬиттэрбитинэн, бастын отчуттар-
бытынан, бастын суурук аттарбытынан эроспуубулукэдэ тиийэ биллэрбитинэн
киэн туттабыт.
Улэдэ баай уопуттаах, хаЬаайыстыбанньык Егор Афанасьевич 1981 с. сана
тэриллибит «Найахы» сопхуос дириэктэри хаЬаайыстыбаннай чааска солбуй-
ааччынан анаабыттара. Итинтэн ыла аны сопхуос матырыйаалынай баазата
боБоргууругэр, сайдарыгар туох баар дьодурун, сатабылын биэрэн туран
улэлээбитэ. оччотообу салалта Найахыга сыллата угус элбэх уйэлээх араас
производственнай уонна социальнай объектары тутан улэбэ киллэртиирэ. Ол
курдук хонтуора дьиэтэ, детсад, хотоннор, 4 кв. олорор дьиэлэр, сайылыктар.
сорхторо билигин да туЬал ыы тураллар. Отдел ениеБа управляющайдыы олорон
1988 с. Илимиттэ пиэрмэни тэрийэн, аныгылыы сайылык туттаран, уот ситимэ
таттаран, урун илгэ 6050 ыанара. Пиэрмэ 2000-х кирбиини аЬары туспутэ да
туоЬулуур.
Сопхуостар ыЬыллыбыттарын кэннэ «Найахы» ТХПК иЬинэн «Урдук уунуу»
звенотун салайбыта. Дойдуга кризис буолан комбикорм мэлийбитигэр, кинилэр
сиэмэ бурдугу кырбатан, сиилэЬи уган, хаЬаайыстыбаны тогурук силы быЬа
эбии аЬылыгынан хааччыйбыттара. Ону таЬынан ордорон чугастааБЫ нэЬилиэк­
тэргэ атыыга ыыталлара, нэЬилиэнньэни хааччыйаллара. ЫЬыыга барар техни-
каларын саас эрдэттэн бэлэмнээн (ол садана саппаас чаас да костубэт буолбут
этэ) ыЬыы хампаанньатын кэмигэр тумуктуурэ. БааЬыналар куруолэрин
оромуоннээн гаттан 10-12 цн бурдугу ыларыситиЬэрэ. Оннобарытыгар Дьогуор
тэбис-тэннэ сылдьыЬан, бааЬынаБа хоно сылдьан улэлиирэ.
Хас биирдии нэЬилиэк государствоБа тоЬо бурдугу ууннэрэринэн кини
Kbiaga биллэр, убаастанар. Дьогуор «сиртэн тэйимэн, бурдукта ууннэрин.
БааЬына бурдуга ситэн, уунэн долгуйа устарын сада учугэй туох да суох» , -
диирэ. Кырдьык да, бурдуктаах киЬи олон-охтон биэрбэт, былыр-былыргыттан
«неприкосновенный запас» буолан убаастанар.
Дьогуор сурдээх философскай, сахалыы толкуйдаах этэ. Кини эппитэ,
санарбыта син хаЬан эрэ тиийэн нэЬилиэк да, ороспуубулукэ да таЬымыгар
син биир туолар, майгынныыр курдуга. Оссе олох эрдэ: «Бу сэрии сылларын
одолоро диэн тэннэбил оноЬуллуохтаах» - диирэ. Онтуката кырдьык син туох
эрэ хамсааЬын улэ баран эрэр курдук. НэЬилиэк, ТХПК мунньахтарыгар сылдьан
ыллыктаах этиилэри да, субэ-ама да биэрээччи этэ.
Олоххо актыыбынай позициялаах улэЬит киЬи барытыгар талааннааБа. Ол

368