Page 373 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун
P. 373
одолорго олус ыар улэ этэ. Ону ол диэбэккэлэр, кырдьадас улэЬиттэртэн хаалсы-
бакка, судаарыстыбаннай сорудахтары толорууга сурдээх кыЬамньылаахтык
сыЬыаннаЬаннар, кырыымчык аЬылыктаах суеЬулэргэ кеенньербену кыахтара
баарынан опорой, уут уопсай ыамын туЬэрбэтэхтэрэ. «Оту уут опорой таЬаарар
ынах дьиннээх уустук оноЬуулаах собуот» , - диэн адам седере. Онон ынахха
теЬенен элбэх оту сиэтэдин да, уутэ соччонон эбиллиэхтээх. Оттон биЬиги
айылдаттан улахан тутулуктаах дьонно елгем от сыл аайы оттоммот.
1976 сылга адыйах теруех ылыллыыта ынады илиинэн буоЬатыыттан
кытарааЬын элбэдэ охсубут. Уут ыаЬына урдээЬинэ - элбэх уотурба, кеенньербе
кемете эрээри, кэлин сылларга охсуулаах буолан теруех мелтеен кеннунэн елуу
тахсыбыта. 1978-1979 сылга от кыайан оттоммокко биир усулуобунай тебеде
0,7 тонна от керуллубутэ. Эбэтэр, куннэ биир тебеде 2-3 киилэ от тиксэрэ. Эбии
аЬылык кеметунэн эрэ улахан сутугэ суох кыЬыны туораабыппыт.
Кырдьадас уопуттаах сылгыЬыттар Кондратьев Р.Х., Оконешников С.А.,
Сивцев Д.Л. сылгыларын от тиэйэн барбыт куруелэрин кэритэн, хастарын
сиэхтээх отторуттан ордорон ыччат суеЬугэ биэрэн хара хапсыыры аЬарбыттара.
Кэлин да сылларга оттонор ходуЬа аччаан сеп буолар от кыайан оттоммотодо.
Судаарыстыбаннай сорудады толорор сыалтан, Кебекентен кэпсэтэн былах
кырбатан таспыттара, Баатадай чааЬынайдарыттан от иэс хомуйан, ахсынньы
бутэЬигэр cyehy тебетун 1530, ол иЬиттэн ынады 600 тиэрдибиппит. Бу биЬиги
отделение сиригэр-уотугар сеп тубэспэт элбэдэ.
УлэЬит илии тиийбэккэ моЬуоктуура. Атын сиртэн уерэх туттарса кэлбит
одолору уерэххэ киирбэтэхтэринэ хомуйан таЬааран ыччат суеЬугэ улэлэтэрбит.
Маладьыастар, дьоЬуннук суеЬуну ырыарбакка кыстаталлара. Ыанньыксыттар
нодуруускалара урдугэ. БиЬиги тымныы уЬун кыЬыммытыгар наЬаа улахан
хотоннор (350-400 тебе) бырайыактара олох себе суода. Икки туоратыгар
тыраахтар киирэр-тахсар урдук улахан ааннар куЬун уу оборон дыгдайан,
кыЬын мууЬуран кыайан ыпсыбаттара. Саах тонон сыап элбэхтэ быстара.
Тырахтарыыс Афанасий Кривошапкин сурэдин бадатынан улэлии, улэлэтэ
сатаабыта да, ынах ыыр тэрилтэн уратылары кыайан улэлэппэтэдэ. Онтубут
да сайын эрэ хото улэлиирэ. Молокопробаттан атыылаЬыллан баран, септеех
урдук уерэхтээх исписэлиис суодунан таныллыбакка таах хаалтара. Сорох
кэмнэ уот баран улэЬиттэр барахсаттар улэлэрэ хас да бук урдуурэ.
Аны илиинэн сэппэрээтэр эрийэн ууттэрин суурдэллэрэ. Хайа да тугэннэ
ыамы кетутуу тахсыбат буолара. Онно кырдьадас теЬуу улэЬиттэр енелере
улахан. Ону бэлиэтээн адыйах киЬини ааттаан ааЬарга тодоостоох. «Дупсун»
сопхуоска улэлээбит, билигин биЬиги ортобутугар суох, кыра саастарыттан
олохторун ыанньыксыт идэтигэр анаабыт, чиэскэ-бочуокка тиксибэтэх,
элбэх сыраларын теруеду ылыыга, уут ыаЬыныгар биэрбиттэрэ: Ушницкая
И.С., Румянцева В.Д., Ефмова Е.В., Румянцева Е.Д., Васильева Ф.А., Рожина М.В.,
Федорова М.Н., Сивцева Е.А., Сивцева М.А., Охлопкова Т.Е., Бочкарева Е.П.,
Сидорова А.Т, Новгородова Е.П. о.д.а.
Ньирэй уонна ыччат суеЬугэ урдук кердеруулээхтик ер улэлээбиттэрэ:
Дьяконова Е.Ф., Мухина А.З., Мухин П.З.
Бостууктар: Бочкарев Н.С., Сдоров Д.Н., Сивцев П.К., Парников И.А.
Чахчы да Найахыны Найахы дэппит утуекэннээх улэЬиттэр этилэр. Ханнык
бадарар салаа теЬуу улэЬиттэрдээх буолар. Мин cyehy улэЬиттэриттэн адыйах
киЬини ааттаабыппын баалааман, барыларын да киЬи сирбэт улэдэ бэринилээх
хоЬуун дьон буоланнар, судаарыстыбаннай сорудахтары угус керунун
24* 371

