Page 428 - Тумсуулээх улэ ситиьиилээх сыллара. Дупсун

хайа эрэ одонньор эппитинии элдьик-булдьук буолбат, эрийэ-буруйа дайба-
абат биир суруннээх киЬи. Миисэлиин ыал буолуохтарыттан ыла дьиэ-уот бары
дьаЬала, ис-тас улэ куурээнэ барита кини урдунэн этэ. Кини туту «топ» диэбитэ
туолар бэрээдэк уескээбитэ. Биир эмэ буолуммат курдук буолаары гыннадына
саба туЬэн, тыл-ос буолан «абырахтаан» кэбиЬэллэрэ. Tehe даданы адалара
эмискэ суох буолбут хомолтото баарын иЬин, олох салданан баран испитэ.
Былаас уларыйан, нус-хас олох ыЬыллан, утуруЬуу-хабырыЬыы кэмэ буолбутун
иЬин, бу ыал олодо септеех, дьаЬаллаах илиигэ хаалан кунтэн-кун, сылтан-сыл
суЬуедун булан иЬэр.
1993 сылтан садалаан тыа дьоно биирдиилээн хаЬаайыстыбанан ыЬыллан
барыыларасадаламмыта. Хайдах эрэ бэрээдэгэ суох ыЬыллыы-ыЬыллыы курдук
барбыта. Чуолкай суот-учуот суода. Ким тойону ылабын диир копул курдук
буолбута. Дьэ ол курдук икки-ус сыл тэнийэн соЬуллан барбыт ыЬыллыы дьон
санаатын чахчы тутан барбыта дииргэ кэрэгэй. Ким тутуу былдьаспыт, ыла,
хаба туЬэргэ бадарбыт, кырдьык, туЬаммыта быЬыылаада. Тута онно байыах,
учугэй буолуох курдук санаммыттара да, уон сыл кэнниттэн кердеххо, соччо
уетэлээбэтэх курдук. Ол эрээри сорохтор син инникилэрин толкуйдуур,
былааннанар этилэр. Холобур бу Дария Гаврильевна сэттэ уолун бэйэтин тула
умуру таппыта. Одолор даданы оччо-бачча буолар бэттэри эккирэтэн сырсыба-
тахтара. Ийэ хааннара тардыЬан ыга буола туспуттэрэ. Бэйэлэрэ «Дьуона» диэн
бааЬынай хайаайыстыбатын тэриммиттэрэ. Обугэ утумун сутэрбэт бадаттан,
хос эЬэлэрин аатын ылыммыттара. Ийэ тылын сыыска туЬэрбэккэ эмп курдук
тутан ылынан иЬэллэр. Орто уол Геннадий Михайлович бааЬынай хаЬаайысты-
батын баЬылыга буолар. Кини ийэтин кытта бииргэ олорор. Онон бааЬынай
хайаайыстыбатын салалтата кииннэнэр. Биир сиртэн салалта тахсар. Бастаан
кырдьык ыарахана. Онуоха уолаттар тус бэйэлэрин тутуулара ситэтэ суода.
Ол иЬин уолаттар Ганяда, Иониа дойдуларыгар дьиэ туппуттара. Аны ohogoc
тугэдинээди мааны кыыстарыгар Ньургустаанада Дьокуускай куоракка дьиэ
дьэндэппиттэрэ. Одо керуутэ, дьиэтээди тубук, ону таЬынан тэрилтэдэ улэ.
МэЬэй да элбэдэ, улэ да элбэдэ. Ол эрээри эдэр дьон дьулуурун, бадатын туох
да булгуруппатада. Турдах ахсын кыра кыралаан иннин диэки баран иЬии
баара. Ону барытын Дария Гаврильевна дьаЬала суруннээн, тэнитэн испитэ.
Эмээхсин телефон урдугэр туЬэр да, уна-ханас дьаЬайталаан барар. Кийииттэр
да биир тылы утарбаттар, улгум, аллаах барахсаттар. Буолумуна, саба тустэххэ
эрэ кыалларын бары ейдууллэр. Дьэ ити курдук уонтан тахса сыл мехсен,
бугун кинилэр туох ситиЬиилээхтэрий? Бастатан туран нэЬилиэккэ биир боде
туруктаах бааЬынай хаЬаайыстыба буоллулар. Кыстатан турар ынах суеЬулэрэ
110 тебе, 40 сылгылаахтар, 59 га оттуур ходуЬалаахтар, 73 га арендада ылар
сирдээхтэр. Билигин бааЬынай хаЬаайыстыбаларыгар 2001 сыл ылбыт
МТЗ-82, 2004 сыл ылбыт МТЗ-82 трактордаахтар, ону таЬынан эмиэ киЬиттэн
атыылаЬыллыбыт чэпчэки шасси Т-16 ТГ трактордаахтар. Yc улахан уолаттар
чэпчэкитик суурдэр-котутэр массыыналаахтар. Ону таЬынан олох дьиэ таЬыгар
кэлиигэ-барыыгаикки колуурата баар.Бутехникалар,оннотуттулларсэптэр-сэ-
биргэллэр халлаантан туспэтэхтэрэ, эбэтэр ким эрэ утуо илиитэ уунан биэрбэ-
тэдэ. Барита суус колоЬун тохтон, элбэх сыранан баар буолбуттара. КыЬын-
нары, сайыннары эт-уут туттаран булуннулар. Кинилэр 2005 сылга 37 тонна
258 киилэ ууту, 2,5 тонна эти туттарбыттар. 2006 сылга ессе итинтэн ас кобо.
Ити аата кинилэр сылга ууттэн-эттэн мелуйуентэн тахса солкуобайы киллэрэ-
ллэр. Ону таЬынан араас быстах улэлэргэ, техника онетугэр кыра кыралаан ыла

426